تاریخچه مدرسه هراتی و روزگار برپایی آن +تصاویر

به گزارش اصفهان زیبا؛ دبیرستان پسرانه هراتی یکی از دبیرستان‌های قدیمی و برتر شهر اصفهان است که بیش از هفتاد سال قبل (در سال ۱۳۳۳) به همت و سرمایه محمد شیخ‌زاده هراتی یزدی در زمینی به مساحت ۷۸۵۰ متر مربع ساخته شده است. این دبیرستان جزء مدارس ماندگار استان اصفهان است و در فهرست آثار ملی استان ثبت شده است.

همچنین در دوران ۸ سال دفاع مقدس، دبیرستان هراتی تعداد ۶۰ شهید را تقدیم انقلاب اسلامی نمود و هم‌اکنون یادمانی از این شهدا در حیات مدرسه ساخته شده است.

کتاب «یادواره پنجاهمین سال تاسیس دبیرستان محمد شیخ‌زاده هراتی»، به همت سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان، با ویراستاری مصطفی هادوی (شهیر اصفهانی)، به سال ۱۳۸۳ در ۳۴۶ صفحه منتشر شده است و در آن به تاریخچه مدرسه، معرفی برخی مدیران و معلمان شاخص و درنهایت خاطراتی از رویدادهای مدرسه پرداخته است.

آنچه در ادامه می‌خوانید، تاریخچه کوتاهی از تأسیس این مدرسه است که در صفحه 23 و 24 کتاب مذکور درج شده است و به عنوان منتخبی از اثر تقدیم می‌شود.

مدارس هراتی و روزگار برپایی آنها

گزارشی از عبدالمهدی رجایی (کارشناس ارشد تاریخ)

تأسیس مدارس هراتی یک حادثه فرهنگی بود که پنجاه سال پیش در این شهر اتفاق افتاد. خوب که بنگریم این حادثه در طول این سال‌های زیاد، هر مهر ماه و هر بار که جمعی از نوجوانان و جوانان این شهر بدان مدرسه‌ها پا نهادند و در آن علم آموختند تکرار و تکرار شده است و تا به امروز پنجاه بهار از آن گذشته است. اما هیچ حادثه‌ای در خلاء اتفاق نمی افتد. نیز هیچ حادثه‌ای بی‌ارتباط به زمانه خود نیست. آیا اگر شیخ‌زاده هراتی چند ده سالی این سوتر یا آن سوتر می‌زیست به اینکارِ نیک دست می‌زد؟ اینجاست که این درس تاریخ به یادمان می‌آید که جریانات و حوادث مردان خود را می‌زایند و می‌پرورند.

مورخ ژرف‌اندیش ناچار نخست زمینۀ هر حادثه را خوب می‌نگرد. روزگاری که محمد صدر هاشمی آن را نهضت عظیم ساختمان‌سازی فرهنگی نام نهاده بود تا این صحنه کامل شود. معزالدین مهدوی که از بازیگران اصلی آن روزهاست در مهرماه سال ۱۳۳۲ از ریاست فرهنگ استان گیلان به ریاست فرهنگ استان اصفهان منصوب می‌شود. او آنچنان که خود می‌گوید: «اساساً به ساختمان و تعمیرات علاقه زیاد دارم، روی همین اصل در کلیه نقاطی که ریاست داشته‌ام اقدام به ساختمان مدارس کرده‌ام. مِن‌جمله در اصفهان در مدت دو سالی که آنجا بودم در شهر بیش از بیست ساختمان (دبستان، دبیرستان، هنرسرا) به وسیله من ساخته شد. همچنین بعضی مردم خیّر را وادار و تشویق کردم به ساختن مدرسه و نمونه بارز آن دبیرستان هراتی است که در بهترین نقطه اصفهان ساخته شده». (داستان‌هایی از پنجاه سال، معزالدین مهدوی، ص ۲۹۸).

گفتنی است عکس‌هایی از جشن افتتاح دبیرستان و دبستان هراتی در آن کتاب آمده است. این رئیس فرهنگ فعال در جای دیگر خاطرات خود می‌گوید: «در سنواتی که در اصفهان بودم کلیه قبرستان‌های اطراف شهر و داخل شهر را از شهرداری تحویل گرفتم و در آنجا مشغول ساختمان مدارس شدم… در قبرستان شاه‌میرحمزه دبیرستان و دبستان‌ها ساختم که بعداً دانشسرای کشاورزی آنجا تأسیس شد. در قبرستان قبله دعا دبستان و دبیرستان صدیق اعلم و در قبرستان الیادران دبستان باباعلمدار و در قبرستان تل‌واژگان دو دبستان به همین نام و در قبرستان تخت فولاد دو دبستان به نام “میر” ساخته شد به طوری که موقع آمدن وزیر فرهنگ به اصفهان در ظرف دو روز هشت دبستان که در ظرف یکسال ساخته شده بود افتتاح کردند و این مدارس غیر از سایر مؤسساتی است که در قبرستان‌ها ساخته شده بود و در روزهای بعد افتتاح شد.» (داستان‌هایی از پنجاه سال، ص ۲۸۲)

… نام تمامی آنانی که در این راه قدم می‌زنند جاودانه باد.