چرا سیاست استفاده از مازوت کم گوگرد در نیروگاه شهید منتظری عملی نشد؟

استفاده از مازوت کم‌گوگرد در نیروگاه به کجا رسید؟

باوجود وعده‌های مطرح‌شده برای حذف مازوت‌سوزی در سال جاری، سیاست کاهش آلودگی هوا در اصفهان به استفاده از مازوت کم‌ گوگرد تغییر مسیر داد؛ نسخه‌ای که آن هم در عمل به نتیجه نرسید و نیروگاه شهید محمد‌منتظری همچنان باتکیه‌بر این سوخت به فعالیت ادامه می‌دهد.

تاریخ انتشار: ۰۹:۵۳ - چهارشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه
استفاده از مازوت کم‌گوگرد در نیروگاه به کجا رسید؟

به گزارش اصفهان زیبا؛ باوجود وعده‌های مطرح‌شده برای حذف مازوت‌سوزی در سال جاری، سیاست کاهش آلودگی هوا در اصفهان به استفاده از مازوت کم‌ گوگرد تغییر مسیر داد؛ نسخه‌ای که آن هم در عمل به نتیجه نرسید و نیروگاه شهید محمد‌منتظری همچنان باتکیه‌بر این سوخت به فعالیت ادامه می‌دهد.

چالش‌های تأمین و حمل‌ونقل مازوت کم گوگرد، اختلاف‌نظر درباره ظرفیت ذخیره‌سازی، محدودیت‌های مصرف گاز در فصل سرد و فرسودگی زیرساخت‌ها، در کنار تأخیر در اجرای طرح تبدیل نیروگاه‌ها به سیکل ترکیبی، باعث شده سهم نیروگاه در آلودگی هوای اصفهان همچنان پابرجا بماند؛ موضوعی که در شرایط وارونگی هوا، بیش‌ازپیش کیفیت هوای این کلان‌شهر را تحت‌تأثیر قرار داده است.

یک ماه پیش بود که «اصفهان زیبا» در گفت‌وگو با مدیرکل حفاظت محیط‌زیست اصفهان به چرایی استفاده نکردن از مازوت کم گوگرد توسط نیروگاه پرداخت؛ گفت‌وگویی که این مقام در آن به فراهم نبودن زیرساخت‌هایی همچون نبود مخزن مناسب برای ذخیره این سوخت اشاره کرد.

حالا اما باگذشت یک ماه از این موضوع یک منبع آگاه در نیروگاه شهید محمد منتظری در گفت‌وگو با «اصفهان زیبا» جزئیات دیگری را بیان می‌کند.

او که تمایلی به درج نامش در این گزارش ندارد با اشاره به تفاوت کیفیت مازوت تولیدی پالایشگاه‌ها، اظهار می‌کند:« مازوت تولیدی پالایشگاه اصفهان دارای گوگرد بالاست، در حالی‌که مازوت تولیدی پالایشگاه اراک با میزان گوگرد حدود یک درصد تولید می‌شود که امکان انتقال آن تنها از طریق کامیون و تریلی به اصفهان وجود دارد.»

او با بیان اینکه موضوع کمبود مخازن نگهداری مازوت کم‌گوگرد در نیروگاه شهید منتظری مطرح نیست، می‌گوید: «مشکل اصلی، دشواری حمل‌ونقل این نوع مازوت از پالایشگاه اراک به نیروگاه اصفهان است؛ چراکه تریلی‌ها باید به‌صورت مستمر در مسیر اراک اصفهان در تردد باشند.»

این منبع آگاه با اشاره به ظرفیت ذخیره‌سازی موجود در نیروگاه، تصریح می‌کند: «در حال حاضر مخازن لازم برای نگهداری مازوت با گوگرد پایین در نیروگاه وجود دارد و از این نظر کمبودی نداریم، اما تأمین مستمر این سوخت از طریق حمل‌ونقل جاده‌ای با خودروهای سنگین و رساندن آن به نیروگاه شهید منتظری، فرایندی دشوار و پرچالش است.»

ناچار به مازوت‌سوزی هستیم

او با بیان اینکه شرایط مصرف برق نیز بر تداوم فعالیت نیروگاه‌ها تأثیرگذار است، می‌گوید:« اگر مصرف برق کاهش پیدا می‌کرد، در ایامی که مصرف گاز خانگی افزایش می‌یافت، نیروگاه‌ها می‌توانستند بخشی از ظرفیت تولید خود را از مدار خارج کنند و پس از پایان فصل سرما با سوخت گاز به مدار بازگردند، اما در شرایط کنونی مصرف برق همچنان بالاست و نیروگاه‌ها ناچار به ادامه تولید هستند.»

این منبع آگاه در پاسخ به این پرسش که آیا با ادامه این روند، مازوت‌سوزی نیروگاه شهید منتظری در سال آینده نیز ادامه خواهد داشت یا خیر، تأکید می‌کند: «تا زمانی که نیروگاه‌های مدرن در کشور ساخته نشوند، ناچار به استفاده از مازوت به‌عنوان سوخت دوم هستیم.»

او درباره امکان تبدیل نیروگاهی مانند شهید منتظری به نیروگاه سیکل ترکیبی نیز اظهار می‌کند: «اگرچه مدرن‌سازی و تبدیل این نیروگاه‌ها در برنامه وزارت نیرو قرار دارد، اما اجرای آن از یک سو نیازمند تخصیص بودجه و اعتبارات کافی است و ازسوی‌دیگر باید توجه داشت که در شرایط فعلی، قیمت برق واقعی نیست و همین موضوع باعث می‌شود ساخت نیروگاه‌های سیکل ترکیبی توجیه اقتصادی نداشته باشد؛ چراکه نیروگاه‌ها با این شیوه قیمت‌گذاری برق، با خطر ورشکستگی مواجه هستند.»

کاهش مصرف مازوت در نیروگاه منتظری با تخصیص حداکثری گاز

این اظهارات درحالی است که مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان با اشاره به موضوع استفاده از مازوت کم گوگرد در نیروگاه شهید محمد منتظری به «اصفهان زیبا»، می‌گوید: «استفاده از مازوت کم گوگرد با میزان گوگرد نیم‌درصدی برای نیروگاه پردیس کرج و نیروگاه شهیدمنتظری با آغاز فصل سرد مطرح شد که براین‌اساس، سهم نیروگاه منتظری ۸۸ میلیون لیتر در نظر گرفته شد تا در شرایط اضطرار از این سوخت استفاده کند.»

داریوش گلعلی‌زاده ادامه می‌دهد: «به دلیل نبود مخزن نگهداری مازوت کم گوگرد در نیروگاه شهید منتظری، در نهایت تنها ۱۴ میلیون و ۸۰۰ هزار لیتر از این سوخت ذخیره شد که عملا پاسخگوی نیاز دو روز این نیروگاه بود.»

او با بیان اینکه انتقال حدود ۱۵ میلیون لیتر مازوت کم گوگرد با نفتکش‌های ۳۰ هزارلیتری، نیازمند حدود ۵۰۰ نفتکش بود که از نظر اقتصادی توجیه نداشت، می‌گوید: «ازسوی‌دیگر همین نفتکش‌ها موجب افزایش آلودگی هوا می‌شدند، به همین دلیل باقی‌مانده سهم سوخت نیروگاه شهید منتظری به نیروگاه مشهد اختصاص یافت.»

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان با اشاره به مکاتبات انجام‌شده در سطح ملی اظهار می‌کند: «هم‌زمان با این موضوع، سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور در مکاتبه‌ای با معاون اول رئیس‌جمهور مقرر کرد گاز حداکثری به نیروگاه‌های اصفهان تخصیص یابد، چراکه امکان استفاده از مازوت کم گوگرد عملا وجود نداشت. براین‌اساس و با هماهنگی‌های انجام‌شده، میزان استفاده از سوخت مازوت در نیروگاه شهید منتظری کاهش یافت؛ هرچند باوجود مصرف گاز نیز به دلیل پدیده وارونگی هوا، آلودگی هوای اصفهان ادامه داشت.»

گلعلی‌زاده همچنین درباره وضعیت فعلی نیروگاه شهید منتظری، می‌گوید:« در حال حاضر از هشت واحد این نیروگاه، پنج واحد مازوت می‌سوزاند و یک واحد گازسوز است؛ همچنین دو واحد نیز از مدار خارج بوده و در مرحله اورهال قرار دارند. ازسوی‌دیگر به طور متوسط مصرف روزانه مازوت این نیروگاه حدود ۶.۵ میلیون لیتر است.»

او در خصوص سیاست تغییر نیروگاه‌ شهید منتظری اصفهان به سیکل ترکیبی و دلایل تأخیر در اجرای آن اظهار می‌کند:« سازمان محیط‌زیست به دلایل مختلف موافق تغییر سیستم نیروگاه‌ها به مدل سیکل ترکیبی است، چراکه راندمان فعلی نیروگاه‌ها حدود ۲۹ درصد بوده و مصرف سوخت بالایی دارند، درحالی‌که با افزایش راندمان و استفاده از بخار، راندمان به حدود ۵۵ درصد می‌رسد که در این شرایط با تولید بیشتر، سوخت کمتری مصرف می‌شود.»

نوسازی نیروگاه‌ها نیازمند تأمین اعتبار است

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان با تأکید بر اینکه با تبدیل نیروگاه‌ها به سیکل ترکیبی، امکان مازوت‌سوزی از بین می‌رود و نیروگاه‌ها ناگزیر به استفاده از سوخت گاز یا نفت گاز خواهند بود، تأکید می‌کند: «کاهش مصرف سوخت نیز به معنای کاهش انتشار آلاینده‌های ناشی از سوخت‌های فسیلی است. البته حتی در صورت مصرف کامل گاز نیز نیروگاه‌ها باید به فیلترهای ویژه مجهز شوند و نصب فیلترهای کاهنده اکسید نیتروژن ضروری است.»

او با اشاره به مزایای نیروگاه‌های سیکل ترکیبی می‌گوید: «کاهش مصرف آب، کاهش انتشار اکسیدهای نیتروژن، افزایش راندمان و کاهش مصرف سوخت از جمله مزایای این مدل نیروگاه‌هاست که باید با بهره‌گیری از فناوری‌های روز اجرا شود.»

گلعلی‌زاده در پایان موضوع تبدیل نیروگاه‌های موجود به سیکل ترکیبی را در دست بررسی می‌داند و تأکید می‌کند: «چالش اصلی، تأمین اعتبار موردنیاز است و اجرای آن نیازمند ورود دولت و تأمین تسهیلات ارزی است.»

اینگونه که این مسئول در بخش دیگری از سخنانش تصریح می‌کند: « باید توجه داشت نیروگاه‌های موجود بسیار قدیمی و متعلق به حدود ۷۰ سال قبل هستند که امکان نصب سیستم‌های کنترلی پیشرفته بر روی آن‌ها وجود ندارد؛ بنابراین با سرمایه‌گذاری در ساخت نیروگاه‌های سیکل ترکیبی می‌توان سهم آن‌ها در انتشار آلاینده‌های هوا را به حداقل رساند.»