به گزارش اصفهان زیبا؛ آسمان اصفهان روز گذشته خاکآلود بود تا اصفهانیها به روال سالهای گذشته گرد و غبار استشمام کنند و در تنگنا قرار گیرند.
وزش تندباد و نفوذ توده گرد و خاک از سمت شمال و شرق استان و مناطق هممرز با استان سمنان از جمله عواملی است که به گفته مدیرکل مدیریت بحران استانداری دست به دست هم دادند و موجب کاهش شدید میدان دید افقی و قرار گرفتن کیفیت هوا در وضعیت ناسالم برای عموم طی روز گذشته شد؛ به طوری که مناطقی همچون اصفهان، اردستان، زواره، مهاباد، برخوار، نایین، انارک، چوپانان، خور و بیابانک، کوهپایه، ورزنه و سایر مناطق شرقی استان بیشترین تاثیر را از این پدیده تاثیر پذیرفتند و لحظههای بسیار آلوده و البته خطرناکی را پشت سرگذاشتند.
این پدیده البته همچنان ادامه دارد و بنا به پیش بینی های هواشناسی تا روز دوشنبه ادامه خواهد یافت؛ پدیده ای که هر سال و با آغاز نیمه دوم سال خودش را نشان میدهد و خشکی تالاب گاوخونی و عدم پرداخت حقابه آن نیز مزید بر علت شده است تا این پدیده علاوه بر تنگ کردن نفس شهروندان، خسارتهای بی شماری را بر جای گذارد. آنطور که گزارشها نشان میدهد سالانه حدود سه هزار میلیارد ریال (۳۰۰ میلیارد تومان) خسارت ناشی از گردوغبار به کانونهای بیابانی استان وارد میشود.
گرد و غبار در اصفهان منشا داخلی و خارجی دارد؛ به طوری که بخشی از آلودگی هوای متاثر از گرد و غبارهای وارد شده از جانب کشور عراق است اما به گفته کارشناسان بخش عمده آلودگی کنونی اصفهان مرتبط با مناطق شمالی و شرقی استان و فعال شدن کانونهای گرد و غبار در آنجاست. داستان بروز گرد و غبار در اصفهان، داستان تازه ای نیست.
اگر زمستان پدیده اینورژن باعث آلودگی میشود، تابستانها این پدیده گرد و غبار است که نفس اصفهانیها را می گیرد و روزهای بدی را برای آن ها رقم می زند.
نتایج پژوهشی تحت عنوان واکاوی آماری پدیده گرد و غبار (مطالعه موردی اصفهان) که در فصلنامه علمی پژوهشي تحقيقات مرتع و بيابان ايران منتشر شده است نشان می دهد، به طور کلی با شروع فصل بهار و دوره گرم و در پی آن فصل تابستان، فراوانی روزهای همراه با گردوغبار افزايش يافته، زيرا در اين فصل ها ناپايداریهای محلی به حداکثر خود میرسند؛ در صورتی که در فصل زمستان به علت ساکن شدن سيستمهای فشارزياد و ثابت بودن آنها در منطقه فراوانی توفان های خاک در منطقه به حداقل میرسد.
همچنين عامل مهمتر عبور امواج توده هوای غربی از روی بيابانهای کشورهای همسايه است که با توجه به خشک بودن جريان هوا و محيط بيابانی آن مناطق، باعث ايجاد گرد و غبار و نفوذ آن به قسمتهای مرکزی ايران میشود.
بادهای همراه با گرد و غبار از نیمه غربی در انتقال ذرات معلق و ایجاد گرد و خاک های محلی نقش دارند. با آغاز دوره سرد سال، وزش بادهای همراه با گرد و خاک از نیمه غربی به سمت اصفهان شدت گرفته و در زمستان به بیشترین حد می رسد اما با شروع فصل گرما و به ویژه فصل تابستان وزش آنها از سمت غرب تقریبا به صفر رسیده و از جهت شرق است.
پدیده گرد و غبار حالا اما جان اصفهانی ها را به ستوه در آورده است؛ اگرچه مسئولان مختلف از اقداماتی می گویند که برای کنترل این پدیده در اصفهان انجام شده است؛ اما این راهکارها راهی به جایی نبرده است و به دلیل عدم پرداخت حقابه اصفهان همچنان با این پدیده دست به گریبان است.
مریم کرمانی، سرپرست اداره کل حفاظت محیطزیست استان اصفهان که به تازگی بر مسند نشسته است در گفت و گو با رسانه ها از اجرای برنامه جامع تغییر اقلیم و مدیریت گردوغبار در منطقه سگزی در شرق این استان با تمرکز بر کشاورزی حفاظتی و روشهای کمآب خبرداده است: «سازمان حفاظت محیط زیست بر اساس قانون برنامه هفتم، برنامه جامع مدیریت پدیده گرد و غبار را تدوین و ابلاغ کرده است. استان اصفهان نیز در حال تهیه برش استانی این برنامه است و اقدامات عملی بهویژه در شرق اصفهان (منطقه سگزی تا تالاب گاوخونی) با تمرکز بر کشاورزی حفاظتی و روشهای کمآب آغاز خواهد شد.»
حالا اما باید دید، آیا این برنامه در اصفهان اجرا می شود؟ آیا اجرای آن می تواند از شدت پدیده گرد و غبار بکاهد؟ آیا با توجه به شرایط کنونی حقابه تالاب پرداخت می شود؟ آیا اکنون که قرار است رودخانه به مدت سه ماه جاری باشد، عزمی برای پرداخت حقابه گاوخونی و جلوگیری از تبدیل آن به کانون گرد و غبار وجود دارد؟ و آیا مسئولان میتوانند با آب زایندهرود به داد هوای اصفهان برسند؟
