به گزارش اصفهان زیبا؛ مبحث استفاده از دستاوردهای دانشبنیان در راستای رشد تولید و توسعه اقتصادی کشور، بهخصوص طی سالهای اخیر ، در قالب رویکرد اقتصاددانشبنیان موردبررسی و استفاده فراوانی قرار گرفته است.
این راهبرد به تولید علم با هدف تجاریسازی تأکید دارد و معتقد است اقتصاد بر پایه دانش مطمئنا به رونق ختم میشود و در عین حال شرکت های دانشبنیان نیز بهعنوان بنگاههای اقتصادی از ارکان مهم توسعه در عرصه اقتصاد کشور بهشمار می روند و با گسترش و تجاریسازی آنها و البته حفظ و ارتقای ظرفیتهای فناورانه، تحول عظیمی در حوزه اقتصاد کشور شاهد خواهیم بود.
استان اصفهان نیز از نظر فعالیتهای علمی و فناوری در کشور زبانزد است و از سرمایههای جدی و قابلتوجه این استان، شرکتهای دانشبنیان و نیروی انسانی فعال در حوزههای اقتصاد دانشبنیان و فناوری است؛ چنان که عنوان قطب علم و فناوری کشور در بستر شهرک علمی و تحقیقاتی را به خود نسبت داده است.
این در حالی است که مدیریت استان طی رویکردی به برنامهریزی در خصوص استفاده بیشتر از این ظرفیت پرداخته و شرکتهای بزرگ را نیز به بهرهمندی از سرمایههای فناورانه درون استان ملزم کرده است تا مجموعههای تولیدی بزرگ استان هم از ظرفیتهای فناورانه استان استفاده کنند.
رویکردی که پیشبینی کرده است با برنامهریزیها در خصوص توسعه شرکتهای دانشبنیان، ایجاد اشتغال و تقویت زیرساختها در این حوزه، تـا سـال ۱۴۰۵ رشد ۴۰درصدی اقتصاد دانشبنیان را برای اصفهان به همراه خواهد داشت.
از طرفی با توجه به اینکه محصولات دانشبنیان از نوع محصولاتی است که تولید آنها نیاز به فناوری بالایی دارد، مورد تقاضای اکثر کشورها از جمله کشورهای اسلامی است؛ از همین رو تقویت اقتصاد دانشبنیان کشور می تواند عاملی برای توسعه وحدت میان کشورهای منطقه باشد.
استان اصفهان بهعنوان پایتخت شرکتهای دانشبنیان میتواند از این ظرفیت استفاده نموده و یک حرکت چشمگیر در تعامل با شهرهای اسلامی و توسعه دیپلماسی شهری انجام دهد؛ حرکتی که باعث خواهد شد یک ارتباط بلندمدت و منسجم میان این استان و دیگر استانها و ایالتها در کشورهای اسلامی به وجود بیاورد.
با توجه به اهمیت اقتصاد دانشبنیان دانش و استفاده از این ظرفیت در تولید ثروت و توسعه دیپلماسی با محمد واعظ برازنی، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان گفتوگو کردیم.
به گفته واعظ، اقتصاد دانشبنیان حوزههایی از اقتصاد را مورد مطالعه قرار می دهد که در آنها چرخه تبدیل دانش به کالاهای اقتصادی به طور مقایسهای بهتر اجرا شده است. به عبارت دیگر، در اقتصاد دانشبنیان چگونگی تبدیل دانش به محصول اقتصادی مورد بحث قرار می گیرد و اقتصادهای دانشبنیان واجد این چرخه تبدیل هستند.
صادرات بیشتر کالاهای دانشبنیان اصفهان در مقایسه با دیگر کالاها
این استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان با بیان اینکه یکی از ویژگیهای اساسی استان اصفهان غنای نیروی انسانی متخصص است، به «اصفهان زیبا» می گوید: « این ظرفیت باعث میشود کالاهایی فیزیکی و غیرفیزیکی را که تولیدشان به دانش بیشتری نیاز دارد و در مقایسه با سایر عوامل تولید از نهاده دانش بیشتری استفاده میکنند، در استان اصفهان ارزانتر تولید کرد؛ ظرفیتی که موقعیتی صادراتی به استان بخشیده است. به فعلیترسیدن این ظرفیت اصفهان اما نیازمند مجموعهای از ترتیبات نهادی است.»
او ادامه میدهد: «بهعنوان مثال وجود مجموعههای متنوع و انبوه از شرکتهای پیشرشد و شرکتهای دانشبنیان و چرخه واحدهای تحقیق و توسعه در بنگاههای اقتصادی زمانی که در کنار دیگر ترتیبات نهادی همچون تعریف و تضمین حقوق مالکیت فکری و یا الگوی تأمین مالی خیرخواهانه در فعالیتهای تحقیق و توسعه قرار گیرد، آنگاه ما شاهد جهش در تولید کالاهای دانشبنیان خواهیم بود و چون این روند همراه با هزینه تمامشده به نصف کمتر این تولیدات در مجموع است؛ لذا استان اصفهان از ظرفیت صادراتی فراوانی در این حوزه برخوردار میشود.»
آثار مثبت ظرفیتهای علمی و فناوری اصفهان برای ایران
واعظ خاطرنشان میکند: «هرچند هماکنون ارزش صادرات سالانه استان اصفهان که بهطورمستقیم صورت میگیرد معمولا زیر یک میلیارددلار است؛ اما با به فعلیترسیدن توان علم و فناوری استان از طریق ترتیبات نهادی ذکر شده، پیشبینی میشود استان اصفهان در یک افق پنجساله، قدرت صادراتی حداقل چهار میلیارد دلاری کالای دانشبنیان را داشته باشد.»
او با بیان اینکه اکنون در مرحلهای قرار داریم که اقدامات تاکنونانجامشده همچون تأسیس شهرکهای تحقیقاتی و مجموعه شرکتهای دانشبنیان که البته کم هم نیستند، باید با به اتمامرسیدن به نتیجه برسند، میگوید: «اگر در دولت آینده طرحهای دانشبنیان به ثمر بنشینند و از اصفهان بهعنوان یک مجرا یا کریدورِ علم و فناوری استفاده شود، اقتصاد ملی ما از آثار مثبت آن همچون اشتغال گسترده قشر تحصیلکرده دانشگاهی، جهش در صادرات کالاهای دانش بنیان، جذب سرمایه گذاری خارجی در صنایع برخوردار از فناوری برتر، تشویق سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای سرمایهگذاری در زمینه زیرساختهای فناورانه در استان همچون شبکههای اینترنتی نسل پنجم و پس از آن برخوردار خواهد شد؛در غیر این صورت رهاکردن تلاشهایی که تاکنون انجام شده یا بیاعتنایی نسبت به آنها، امواج جدیدی از مسائل اقتصادیاجتماعی در استان ایجاد خواهد کرد.»
نقش اقتصاد دانشبنیان در همگرایی تجاری بین کشورها
واعظ در ادامه به نقش کالاهای دانشبنیان و نقش اقتصاد دانشبنیان در همگرایی تجاری بین کشورها اشاره میکند و میگوید: «محصولات دانشبنیان از مزیت هزینهای و مزیت رقابتی در حداقل مقیاس منطقهای برخوردار هستند؛ لذا آثار درآمدی ناشی از صادرات این محصولات میتواند همگرایی درآمدی اقتصاد ملی ما را با پیشرفتهترین کشورها موجب شود. از طرف دیگر، ارتباط های دو یا چندجانبه درزمینه تحقیق و توسعه در عرصه محصولات دانشبنیان این همگرایی درآمدی تجاری را بین کشورهای اسلامی، بهخصوص کشورهای پیشرفته اسلامی گسترش خواهد داد.»
واعظ در ادامه به نقش کالاهای دانشبنیان و نقش اقتصاد دانشبنیان در همگرایی تجاری بین کشورها اشاره میکند و میگوید: «محصولات دانشبنیان از مزیت هزینهای و مزیت رقابتی در حداقل مقیاس منطقهای برخوردار هستند؛ لذا آثار درآمدی ناشی از صادرات این محصولات میتواند همگرایی درآمدی اقتصاد ملی ما را با پیشرفتهترین کشورها موجب شود. از طرف دیگر، ارتباط های دو یا چندجانبه درزمینه تحقیق و توسعه در عرصه محصولات دانشبنیان این همگرایی درآمدی تجاری را بین کشورهای اسلامی، بهخصوص کشورهای پیشرفته اسلامی گسترش خواهد داد.»
