به گزارش اصفهان زیبا؛ صحبتهای مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان در مجلس، در رابطه با زایندهرود بار دیگر جنجال آفرید و توسط کاربران در فضای مجازی دستبهدست شد.
طغیانی سهشنبه گذشته وقتی پشت میکروفن در صحن مجلس قرار گرفت، از حکمرانی آب در سالهای گذشته گلایه کرد؛ آنجا که گفت: «در شرایطی۲۴مترمکعب بر ثانیه آب از سد زایندهرود آزاد میشود که ۱۲مترمکعب آن به پاییندست میرسد و این میزان بهاندازه مصرف کل آب شرب شهر اصفهان بزرگ است.در فصل پاییز که تمام پمپاژهای بالادست باید خاموش باشد و هیچ حقابهای ندارند هنوز نتوانستیم به وزارت نیرو تفهیم کنیم که باید این پمپاژها خاموش شوند. باید اعلام کنم به لطف حکمرانی غلط و نادرستی که طی ۳۰ سال اخیر بر مدیریت رودخانه زایندهرود حاکم بوده ۸۰ تا ۹۰درصد ایام سال این رودخانه خشک است و تنها طی ۱۰درصد تا ۱۵ درصد از روزهای سال رودخانه جریان دارد.» او لابهلای حرفهایش از موضوعی عجیب سخن گفت؛ آنجا که مدعی گمشدن آب زایندهرود شد و خطاب به نمایندگان مجلس افزود: «شما امروز نمایندگان مجلسی هستید که آیندگان از شما درباره بقایای تاریخی صفویه خواهند پرسید که چرا اجازه دادید فرونشست آنها را نابود کند. مسئله امروز حکمرانی آب در کشور است و یکی از کلیدهای آن، شفافیت برداشت است. نصف آب در طول مسیر گم میشود.»
سرنوشت مبهم آب
قصه پرغصه زایندهرود را حالا بیش از دودهه است که همه میدانند؛ رودی که این روزها جز بستری خشک و محلی برای دفن زبالههای پلاستیکی چیزی از آن باقی نمانده است و نبود آب نیز باعث شده تا تنشهایی بین اصفهان و استانهای همسایه به وجود آید. نمونه آن نیز عملیاتیشدن پروژه بنبروجن در سال گذشته بود که بارها اصفهانیها بهویژه کشاورزان با شیوههای مختلف مخالفت خود را با اجرای آن نشان داده بودند.
حالا اما صحبتهای طغیانی بار دیگر این مسئله را در ذهنها متبادر کرد که در مسیر چه بلایی بر سر آب زایندهرود میآید؟ رضا آقایی، کارشناس حوزه آب در این باره در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید: «از زمانی که آب رها میشود تا موقعی که به پشت سد چمآسمان میرسد، برداشتهایی با مجوز و بدونمجوز هم از سوی اصفهانیها و هم چهارمحالوبختیاریها صورت میگیرد. البته سهم استان همسایه در این برداشتها بیشتر از اصفهان است.» به گفته این کارشناس حوزه آب، جریان معکوس زایندهرود در سالهای اخیر و خشکسالی نیز باعث شده تا بخشی از این آب، صرف تغذیه سفرههای زیرزمینی شود؛ درحالیکه قبلا وضعیت اینگونه نبود و خود زایندهرود زایش داشت؛ مثلا اگر 20میلیون مترمکعب آب رها میشد، نزدیک به سد چمآسمان، حدود 25 میلیون مترمکعب آب به ثبت میرسید. اکنون، اما چون زایندهرود دیگر زایشی ندارد، بخشی از آب توسط خود سفرههای زیرزمینی تغذیه میشود.
سیستم اندازهگیری شفاف نیست
اینگونه که آقایی میگوید، بهدلیل شفافنبودن سیستم اندازهگیری، اتهامزنیها و تنشهایی بین دو استان همسایه همواره وجود دارد و مدام همدیگر را متهم به برداشت بیرویه میکنند. در این باره احمد لاهیجانزاده، درباره اقدامات انجامشده میگوید: «بهمنظور ایجاد تعادل بین برداشت آب و حجم آب آبخوانها، یک طرح تا سال ۱۴۰۵ تحت عنوان سازگاری با کمآبی برای کل کشور تدوین و ابلاغ شد. در این طرح برنامه زمانبندیشدهای را مشخص کردهاند و موضوعاتی مثل نصب کنتور هوشمند در برداشت آب چاهها، توقف برداشت از چاههای غیرمجاز، برخورد و مقابله با اضافه برداشتهای چاهها تا نحوه مدیریت آب در صنعت و مسائل آب شرب شهری و اصلاح خطوط آسیبدیده انتقال آب در آن وجود دارد؛ اما این اقدامات با چند میلیارد مترمکعب کمبود آب آبخوانها همچنین توسعههای شهری و صنعتی طی سالهای گذشته نمیتواند برابری کند.» او با بیان اینکه وزارت نیرو تصمیم گرفت طرحی را تحتعنوان «سند احیای زایندهرود» آماده کند، تصریح میکند: «این طرح کل حوضه آبریز را دربرمیگیرد و برایش پنج یا شش سناریو تعریف شده است. برخی از آنها شامل اجازهندادن به برداشتهای غیرمجاز و بیرویه، چه در بالادست رودخانه و چه در پاییندست سد زایندهرود، انتقال آب دریا به استان اصفهان و قطع ارتباط آب رودخانه به صنعت، استفاده از پساب شهرها و تصفیه آن توسط صنایع بزرگ میشود.»
