بازخوانی معارف دینی با نگاه مقاومت

مقاومت، یک واژه، در کنار سایر واژه‌ها نیست؛ مقاومت می‌تواند معنای حیات آدمی در هبوط به زمین تعبیر شود.

تاریخ انتشار: ۱۵:۳۵ - شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه
بازخوانی معارف دینی با نگاه مقاومت

به گزارش اصفهان زیبا؛ مقاومت، یک واژه، در کنار سایر واژه‌ها نیست؛ مقاومت می‌تواند معنای حیات آدمی در هبوط به زمین تعبیر شود.
در برخی از آیات و روایات، معنا و هدف و غایت زندگی انسان، به صبر توصیف شده است. در آیه شریفه قرآن از زبان ملائکه و خطاب به اهل بهشت می‌فرماید: «سلام علیکم بما صبرتم.»
گویی صبر، غایت حیات انسان در این دنیاست. در زیارت حضرت زهرا سلام الله علیها می‌خوانیم که آن حضرت در امتحانات الهی پیروز بودند: «و وجدک اما امتحنک به صابره…» موفقیت در امتحانات و ابتلاهای زمینی، صبر معرفی شده است.

صبر در اینجا صرفا یک واژه اخلاقی نیست؛ صبر یعنی استقامت، یعنی تاب‌آوردن،یعنی از مسیر ابتلاهای الهی منصرف‌نشدن. آدمی از لحظه خلافت الهی‌اش،مبتلا شده است. دشمن دارد و در مقابل شر قرار می‌گیرد و همه این‌ها منجر به نزاع می‌شود.
تمام انبیا و اولیای الهی در دل همین ابتلاها و نزاع خیر و شر زیسته‌اند و استقامت ورزیده‌اند. از این زاویه که نگاه کنیم، دین‌داری در معنای صبر و استقامت و مقاومت انعکاس پیدا
می‌کند.

یکی از مشکلاتی که در مسئله فرهنگ مقاومت با آن روبه‌رو هستیم، این است که مقاومت را یک حاشیه برای دین‌داری در نظر می‌گیریم.
گویا تا قبل از دوره معاصر و نزاع تمدنی با غرب یا اشغالگری اسرائیل، می‌توانستیم دین‌دار بوده و کاری به مقاومت نداشته باشیم و بعد از پایان این عصر هم قطار دین‌داری و مقاومت از یکدیگر
جدا می‌شوند. گویی در ساحاتی از دین‌داری، از مفهوم مقاومت فارغ هستیم.
مشکل اساسی در این زمینه، با خوانش ما از دین شروع می‌شود. حوزه به‌عنوان نهاد اصلی فهم و تفسیر دین، نه در سطح هستی‌شناسی و نه در سطح روش، خود را ملتزم ندانسته است که با نخ تسبیح صبر ومقاومت، دین را تشریح کند؛ درحالی‌که حتی مناسک دینی مثل نماز و روزه و حج، با این روایت، شنیدنی‌تر و اصیل‌تر معرفی و شناسانده خواهد شد.

داستان حیات اهل‌بیت علیهم‌السلام با روایت پایداری دقیق‌تر و معنادارتر خواهد بود. بسیاری اوقات در بیان تاریخ حیات انبیا و اولیای الهی، مقاومت زدایی کرده‌ایم و به بیان نکته‌های فرعی داستان که به زعم ما برای مخاطب لازم‌تر بوده و همچنین تلخی مفهوم صبر را نداشته‌اند، اکتفا کرده‌ایم.

آقای سرشار که کتاب آنک آن یتیم نظرکرده را در وصف پیامبر گرامی اسلام(ص) نگاشته‌اند، می‌فرمودند که وزارت ارشاد آن زمان، اصرار داشت که جنگ‌های پیامبر از کتاب حذف شوند تا جنبه رحمانی پیامبر خدشه دار نشود؛ در حالی که نمی‌دانستند، رحمتی که از آن مقاومت‌زدایی شده است، دیگر اثر و کارایی ندارد؛ مثل توحید یا امامت یا مناسک دینی که از آن‌ها مقاومت‌زدایی شده باشد؛ بنابراین یکی از رسالت‌های طلاب جوان و انقلابی حوزه، بازخوانی عمیق مفاهیم دینی حول محور مقاومت است.