گزارشی از روند فعالیت و پیامدهای کانال‌های همسریابی که این روزها افزایش یافته‌اند

همسریابی روی خط!

روزبه‌روز بر تعدادشان افزوده می‌شود و مثل قارچ این طرف و آن طرف می‌رویند! کافی است سری به شبکه‌های اجتماعی مختلف بزنید تا با انبوهی از کانال‌ها و صفحاتی روبه‌رو شوید که مدعی معرفی دختر و پسر به یکدیگر و با قصد ازدواج هستند.

تاریخ انتشار: ۱۰:۰۶ - دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 6 دقیقه
همسریابی روی خط!

به گزارش اصفهان زیبا؛ روزبه‌روز بر تعدادشان افزوده می‌شود و مثل قارچ این طرف و آن طرف می‌رویند! کافی است سری به شبکه‌های اجتماعی مختلف بزنید تا با انبوهی از کانال‌ها و صفحاتی روبه‌رو شوید که مدعی معرفی دختر و پسر به یکدیگر و با قصد ازدواج هستند. ادمین‌ها و گرداندگان این کانال‌ها از افرادی که قصد ازدواج دارند، می‌خواهند که مشخصات مختلفی اعم از سن، رنگ پوست و چشم، محل زندگی و شغل و میزان درآمد را در فرم‌های مخصوص پر و به واسطه آن‌ها در این کانال‌ها منتشر کنند. آن‌ها معتقدند که تا به الان، با راه‌اندازی این کانال‌ها توانسته‌اند دست دخترها و پسرهای مختلفی را در دست یکدیگر بگذارند و راهی خانه بخت کنند!

پول بدهید، همسر بیابید!

عضویت در این کانال‌ها و انتشار خصوصیات خود و معیارهای همسر دلخواه، رایگان نیست و افراد باید هزینه‌ای برای عضویت و انتشار فرم پرداخت کنند. درصورت انتخاب همسر نیز متقاضیان باید با پرداخت هزینه‌ای که ادمین‌ها آن را شیرینی می‌نامند، از خجالت آن‌ها درآیند و پول یا قطعه طلایی به منظور تشکر و سپاس به آن‌ها پرداخت کنند. پرسه‌ای در این کانال‌ها و صفحات نشان می‌دهد که افراد مختلفی به عضویت آن‌ها در آمده‌اند؛ از کارگر ساده و دیپلمه گرفته تا استاد دانشگاه و پزشک و مهندس و… . در یکی از این کانال‌ها که چیزی حدود هفت‌هزار عضو دارد، افراد نه تنها ویژگی‌های خود را ذکر کرده‌اند؛ که خصوصیاتی نیز برای همسر دلخواهشان در نظر گرفته‌اند؛ برای مثال، آقایی که مدعی شده است درآمدی حدود 200میلیون تومان در 45 روز دارد و پرورش بلدرچین انجام می‌دهد، درخواست خود را این‌گونه مطرح کرده: «به دنبال همسری زیبا و مذهبی و محجبه هستم که حتما ساکن یزد یا اطراف آن باشد. تمایلی به کارکردن بیرون از خانه نداشته و خوش‌اخلاق و برون‌گرا نیز باشد.»

اما خانمی که متولد 1360 است نیز مشخصات همسر دلخواهش را در این کانال این‌گونه ذکر کرده: «صرفا قصدم ازدواج است و نه دوستی یا ازدواج موقت. پس لطفا فقط آقایانی که قصد ازدواج دائم دارند، پیام بدهند. به هیچ عنوان تمایلی ندارم همسرم مطلقه یا دارای فرزند باشد. با فردی که تا حدود 10سال هم از من بزرگ‌تر باشد، مشکلی ندارم؛ البته به شرط اینکه از نظر اقتصادی وضعیت خوبی داشته باشد.»

این کانال‌ها را که زیر و رو کنید، با طیف‌های مختلفی از افراد روبه‌رو خواهید شد که یا خودشان پیش‌قدم شده‌اند برای یافتن همسر در شبکه‌های اجتماعی یا با واسطه قراردادن دوست و آشنا به‌دنبال ‌یافتن همسر هستند. فرقی نمی‌کند؛ از دختر 18ساله تا خانم و آقایی که پا به سن گذاشته‌اند و حتی 70 سال دارند! در این میان، اما ادمین‌های این کانال‌ها نیز پول خوبی به جیب می‌زنند و به ازای عضویت افراد، طلب هزینه می‌کنند. خانم«الف»، ادمین یکی از این کانال‌هاست. می‌گوید حدود هفت سالی می‌شود که کانال همسریابی {…} را راه انداخته و تا به الان هم دختران و پسران زیادی را به هم معرفی و راهی خانه بخت کرده است. می‌گوید: «افراد برای عضویت اولیه و دریافت فرم ابتدا باید حدود 400هزار تومان پرداخت کنند. پس از اینکه موفق شدند همسر دلخواه خود را نیز بیایند، یک کارت الیزابت یا پارسیان به من هدیه می‌دهند.»

او توضیح می‌دهد که روزانه درخواست‌های زیادی از افراد مختلف برای عضویت در کانال و انتشار ویژگی‌هایشان دارد: «ابتدایی که کارم را شروع کردم، افراد فقط از خود اصفهان به عضویت کانال درمی‌آمدند. حالا اما کانالم چیزی حدود 10هزار عضو دارد و افراد از شهرهای مختلف در سرتاسر کشور فرم پر کرده‌اند و به عضویت کانال درآمده‌اند.»

خانم «س» نیز یکی دیگر از ادمین‌های این کانال‌هاست؛ زن میان‌سالی که حدود پنج سال است کانالی برای همسریابی راه‌اندازی کرده و از این طریق درآمد کسب می‌کند: «هم فال است و هم تماشا. با معرفی افراد هم کار خیری انجام داده‌ام و توانسته‌ام دو نفر را به هم برسانم و هم اینکه خودم از این طریق کسب درآمد می‌کنم.» او می‌گوید از همان ابتدا با افرادی که می‌خواهند مشخصات خود را در کانال به اشتراک بگذارند، طی می‌کند که هیچ تضمینی برای ازدواج آن‌ها یا موفقیت در طول زندگی به آن‌ها نمی‌دهد: «من فقط نقش واسطه دارم و سعی می‌کنم افراد را به یکدیگر برسانم. بارها به خود اعضا تأکید کرده‌ام که برای انتخاب همسر، حتما معیارهای خود را در نظر بگیرند و تمامی جوانب را بسنجند؛ ضمن اینکه پس از آشنایی اولیه، خانواده‌های خود را حتما در جریان بگذارند.»

او بیان می‌کند که این کار درآمد خوبی را هم نصیبش کرده: «بعضی از افراد لطف دارند و وقتی موفق به یافتن همسر دلخواه خود می‌شوند، هدایایی مثل پلاک طلا و ربع سکه و… برایم می‌فرستند. البته افراد باید حق عضویت در گروه را که حدود 700هزار تومان است نیز پرداخت کنند. فرم افراد برای حدود یک ماه در کانال باقی می‌ماند و پس از آن اگر نیاز به تمدید داشتند، دوباره باید مبلغ 500 هزار تومان پرداخت کنند. خوشبختانه در این سال‌هایی که از فعالیت کانالم می‌گذرد، دختران و پسران زیادی را راهی خانه بخت کرده‌ام.»

دردسرهای همسریابی آنلاین

عضویت در این کانال‌ها اما دردسرهایی را هم برای متقاضیان به همراه دارد. «سارا»، دختری 25ساله است که حدود دوماه پیش به عضویت یکی از این کانال‌ها درآمده است. می‌گوید: «خیلی از افراد اصلا قصد ازدواج ندارند و فقط برای دوستی یا حتی ازدواج موقت پیام می‌دهند. از وقتی به عضویت کانال درآمده‌ام، مزاحمت‌های بسیاری برایم ایجاد شده و اصلا تصمیم گرفتم که فرمم را از توی کانال بردارم.» «طناز» نیز می‌گوید: «برخی از آقایان به محض اینکه پیام می‌دهند و بدون اینکه هیچ حرفی بزنند، می‌خواهند که برایشان عکس بفرستیم. اگر هم این کار را نکنیم، یکدفعه غیب می‌شوند!»

جولان کانال‌های همسریابی در فضای مجازی

کانال‌های همسریابی این روزها در شبکه‌های اجتماعی جولان راه انداخته‌اند و به دلیل استقبال افراد از آن‌ها روز به روز نیز تعدادشان بیشتر می‌شود؛ کانال‌هایی که معتقدند صرفا به قصد واسطه‌گری و تسهیل ازدواج راه‌اندازی شده‌اند و می‌خواهند در این حوزه قدم بردارند. فعالیت این کانال‌ها با اماواگرهایی روبه‌رو است. دوسال پیش بود که مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود: «صدور مجوز برای مراکز همسریابی از سال گذشته راه افتاد و از سال گذشته تا کنون ۳۳ مجوز برای این مراکز در ۱۵ استان کشور صادر شده است. در واقع در حال حاضر تنها این ۳۳ مرکز فعال در امر انتخاب همسر به صورت قانونی مشغول فعالیت هستند. بیشترین مجوزهای صادره برای مراکز همسریابی به ترتیب مربوط به استان‌های تهران با هشت مجوز، قم با پنج مجوز و اصفهان با چهار مجوز است. همچنین در هر یک از استان‌های آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، فارس، کهگیلویه و بویراحمد و مرکزی دو مرکز همسریابی و در هر یک از استان‌های آذربایجان غربی، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، زنجان، کرمانشاه و گلستان نیز یک مرکز همسریابی مجوز دریافت کرده‌اند.» به گفته حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی متقی‌فر، کسانی که در این حوزه در حال فعالیت هستند، باید به سامانه ملی بررسی صلاحیت مراکز همسان‌گزینی سازمان تبلیغات اسلامی به آدرس smhido.ir مراجعه، آنجا درخواست خود را ثبت کنند و پس از آنکه از سوی سازمان تبلیغات اسلامی تحقیق و استعلام مدارک آن‌ها انجام شد، نهایتا متقاضی دعوت به مصاحبه می‌شود. او خاطرنشان کرده بود: «پس از اینکه متقاضیان در مصاحبه این سازمان موفق شدند، یک کد تأیید دریافت می‌کنند و سپس باید به درگاه ملی مجوزها مراجعه کرده و آن کد تأیید را برای گرفتن مجوز آنجا وارد کنند. در واقع مجوز مراکز همسریابی آنلاین و الکترونیکی و به صورت رایگان از طریق درگاه ملی مجوزها صادر می‌شود.»

این درحالی است که بررسی‌ها نشان می‌دهد بسیاری از کانال‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی درحال فعالیت هستند، مجوزی ندارند و به طور شخصی و بدون اینکه نظارتی بر نحوه کار آن‌ها صورت بگیرد، فعالیت می‌کنند. این اتفاق می‌تواند، پیامدهای بسیاری برای افرادی که در این کانال‌ها عضو هستند و اقدام به انتشار شماره تلفن و… می‌کنند، داشته باشد. همین هم شده که پلیس فتا در این باره هشدار می‌دهد: «به هیچ وجه کارت‌های عابر بانک، سیم‌کارت‌های تلفن همراه و همچنین ‏مدارک هویتی خود را در اختیار دیگران قرار ندهند و توجه داشته باشند که همه کانال‌هایی که با عنوان ازدواج موقت، صیغه‌یابی و … فعالیت می‌کنند غیرقانونی بوده و صرفا برای کلاهبرداری ایجاد شده‌اند. ‏بسیاری از افرادی که در این کانال‌ها فعال هستند، با سرقت تصاویر و هویت دیگران به دنبال کلاهبرداری و ‏باج‌خواهی از شهروندان هستند و هویت‌های آن‌ها واقعی نیست. به هیچ عنوان فریب وعده‌های دروغین در کانال‌های همسریابی و … را نخورید و به آن‌ها اعتماد نکنید.»

در این میان ‏ اما در صورتی که فرد از مجرای این سایت‌ها و کانال‌ها مورد سوءاستفاده، اخاذی، کلاهبرداری یا هرگونه آسیب دیگری قرار گیرد، قانون‌گذار به‌صورت خاص و عام آن را موردتوجه و جرم‌انگاری قرار داده است؛مثلا قانون‌گذار در ماده ۱۳ قانون جرائم رایانه‌ای و ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک و ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبان اختلاس و ارتشا به‌طور خاص به بررسی و جرم‌انگاری کلاهبرداری اینترنتی پرداخته است و در ماده ۵۲ قانون جرائم رایانه‌ای به‌صورت عام موضوع ارتکاب جرائم از طریق فضای مجازی را مورد توجه قرار می‌دهد. بر اساس این ماده «در مواردی که سامانه رایانه‌ای یا مخابراتی به عنوان وسیله ارتکاب جرم به کار رفته و در این قانون برای عمل مزبور مجازاتی تعیین نشده است، مطابق قوانین جزایی مربوط عمل خواهد شد.»

همسریابی آنلاین؛ آری یا خیر؟

همسریابی آنلاین اگرچه در سال‌های اخیر افزایش یافته و افراد بسیاری در جست‌وجوی شریک زندگی خود در این بستر هستند؛ اما می‌تواند پیامدهایی را نیز به همراه داشته باشد. نتایج تحقیقی با عنوان «بررسی نگرش جوانان به استفاده از سایت‌های همسریابی و عوامل مؤثربرآن عاطفه» نوشته شمس بیرانوند، حاکی از این است: «اینترنت (فضای مجازی) با ویژگی‌هایی مثل در دسترس‌بودن، گمنامی و … فرصت‌ها و در عین حال محدودیت‌هایی برای جوانان به وجود آورده که بر نگرش به استفاده از سایت‌های همسریابی تأثیرگذارند. جداسازی جنسیتی و محدودیت‌هایی که از سوی خانواده و جامعه درمورد ارتباط با جنس مخالف بر جوانان اعمال می‌شود، ممکن است باعث شود که جوانان دنبال راه‌های دیگری برای یافتن فردمورد نظر خود باشند که یکی از این راه‌ها رجوع به اینترنت و عضویت در سایت‌های همسریابی است. این سایت‌ها خود معضلات و مشکلاتی را به وجود آورده‌اند؛ چنان که گمنامی و ناشناس‌بودن طرفین و عدم‌اعتماد از جمله مهم‌ترین معضلات این شیوه از همسرگزینی است.»

در ادامه این نتایج آمده: «حال با توجه به اینکه جوانان نگرشی میانه به استفاده از این سایت‌ها دارند، لازم است درباره ازدواج از طریق سایت‌های همسریابی در بین خانواده‌ها و جامعه فرهنگ‌سازی شود؛ همچنین اعمال نظارت کافی بر این سایت‌ها سبب می‌شود تا به‌درستی عمل کنند و بتوانند به‌عنوان یک فرصت مناسب برای آشنایی افراد با یکدیگر و پیداکردن شخص دلخواه به شمار آیند.»