خانه تاریخی امــامجـمــعــه در کهنترین بخش شهر اصفهان شبانه تخریب شد. رئیس یگان حفاظت میراث خبر داد که دیوارش خطر ریزش داشته، به همین دلیل ارگان مالک خانه، با هماهنگی معاون میراث ادارهکل استان دیوار را خراب کردهاند تا دوباره بسازند. پرسش اما اینجاست که پس چرا پای بیل مکانیکی به بافت تاریخی بازشده است؛ آنهم در حریم میراث جهانی بشر؟! اگر فقط مشکل دیوار بوده، چرا درون بنا اینهمه تخریب شده است؟ خانه ثبتشده در فهرست میراث ملی را ایــنطــوری نــگهــداری مـیکننـد؟ بقیه خانههای نفیس همسایه مسجد جامع عتیق چرا مخروبه، رها و محل زندگی کارتنخوابها شدهاند؟ آیا بالاخره زمان آن فرانرسیده است که قوانین سخــتگیرانهتــری برای صدور مجوز تخریب توسط میراث، اعمال شود؟!
16 تا 22 مهرماه هفته ملی کودک است و این مناسبت برای شهری همچون اصفهان که چندسالی است در راستای تبدیلشدن به شهر دوستدار کودک حرکت کرده، از اهمیت دوچندانی برخوردار است؛ بهویژه اینکه در این روزها رویداد بینالمللی سی و چهارمین جشنواره فیلمهای کودک و نوجوان در اصفهان نیز در حال برگزاری است و فضای بانشاط و مفرحی را به شهر و جمعی از کودکانش بخشیده است.
ایام محرم است و ازجمله رویدادهای شایان توجه و متناسب با این ایام، برگزاری نمایشگاهی با عنوان پردههای خیالینگاری عاشوراست که با همکاری و تعامل بین دو نهاد شهری اصفهان در عمارت تاریخی سعدی برگزار شده است. این همکاری نشاندهنده ضـرورت همافزایی سازمانهای مختلف فرهنگی و هنری برای اجراییشدن فعالیتهایی است که میتوانند به پیشبرد اهداف مرتبط با آن در شهر و بازخورد مناسب از سوی مخاطبان منتهی شود. ازاینرو، است که حوزه هنری اصفهان و موزه هنرهای معاصر وابسته به سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان در همکاری دیگر خود به نمایش پردههـای خیالینگاری عاشورا پرداختهاند، نمایشگاهی در آن برای اولین بار از سه اثر متعلق به گنجینه موزه هنرهای معاصر اصفهان رونمایی شده است، آثاری فاخر که توسط استاد بیبدیل هنر قلمکار نقاشی زندهیاد «استاد عباس گیاهی» آفریده شده و این نمایشگاه فرصتی است غنیمت برای لذت دیدار از این میراث شگرف و البته امید به احیای سنت قدیمی پرده کشی… .
وش برنامهریزی و مدیریت شهری باید تغییراتی را در خود ایجاد کند و بهجای روشهای کمی و آماری و در نظر گرفتن مؤلفههای اقتصادی و سیاسی، روشهای کیفی هم بهکاربرده شده و برای برنامهریزی شهر باید مؤلفههای فرهنگی مانند نیازها، ارزشها و هنجارهای مردم، صنایع فرهنگی و… در نظر گرفته شود.
«اگر بهشت عدن در زمين خواهد بود، به زمين اصفهان باشد و گر بر آسمان است، برابر اصفهان است؛ به هرحال اصفهان نمودار بهشت است.» سخن را با این جملات یکی از فضلای اصفهان در کتاب راحهالصدور اثر محمد راوندی (۵۹۹ق.) آغاز میکنم که آقای حشمتالله انتخابی همواره در آغاز سخنانش در همایشها یا گردهماییها نقل میکند و نشانهای از عشق فزاینده او به اصفهان است.
دیدار با دو مرد خستگیناپذیر شرق اصفهان ما را راهی روستای ورزنه، نگین شرق استان کرد. اول به دیدار رضا خلیلی ورزنه رفتیم؛ او که موقعیتهای مختلف شغلی را رها کرد تا میراثدار و میراثبان زادگاهش باشد و فعالیتهایش در حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و حفاظت از محیـطزیــست منــطــقه، مــدتهــاست نامش را برسر زبانها انداخته است. سپس همراه او به دیدار استاد اسدالله زهیری رفتیم؛ معمار سنتی که گرچه تحصیلات و حتی سواد ندارد، اما یک عمر فعالیتهایش در حوزه مرمت ابنیه تاریخی و معماری سنتی، از او دانشگاهی ساخته و کافی است پای گفتوگو با او و بازدید از دستاوردهای معمارانهاش بنشینید تا بیاموزید و لذت ببرید. با خوانـدن این گــزارش و دیــدن دو ویدئویش، با ما به ورزنه و جرقویه سفر کنید.
شماره دوم نگاهی به زندگی اسدالله زهیری، معمار سنتی که مرمتگر محبوب میراث شرق اصفهان است؛ از روایت کار در کارگاه مرحوم لرزاده تا نصیحتشنوی از عبدالله جبلعاملی.
این روزها همزمان با المپیک ورزشی توکیو اتفاق مهمی در اصفهان در حال برگزاری است؛ المپیک صنایع دستی. رویدادی که برخی از آن با عنوان اسکار صنایعدستی هم یاد کردهاند. رخدادی فرهنگی با عنوان جشنواره بینالمللی صنایع دستی که هم برنامههای متنوع مجازی نظیر کارگاه و وبینار برای بازدیدکنندگان دارد و هم میزبان رقابتی بین شرکتکنندگان در رشتههای مختلف صنایع دستی رقم زده است و قرار است در روز پایانی جشنواره، جوایزی به برگزیدگان اهدا شود. در این جشنواره از شش کشور دنیا ششهزارودویست اثر در زمینههای نساجی، دستبافتههای داری، نگارگری، میناکاری، فلزکاری، رودوزی، بستهبندی و طراحی خلاقانه و طراحی پوشاک شرکت کردهاند و از دهم مرداد تا سیزدهم مرداد برقرار است. تمام برنامههای این رویداد فرهنگی را میتوانید در سایت جشنواره بینالمللی صنایعدستی اصفهان (hifestival.ir) دنبال کنید.
نایبرئیس شورای اسلامی شهر اصفهان گفت: با به تعویق افتادن زمان برگزاری نخستین جشنواره بینالمللی صنایعدستی ایران بر تعداد شرکتکنندگان در این جشنواره افزودهشده و استقبال کشورهای خارجی بسیار خوب بوده است. نصیر ملت که در جلسه علنی صدوهفتادوهشتم درباره چگونگی برگزاری نخستین جشنواره بینالمللی صنایعدستی ایران صحبت میکرد، ادامه داد: اصفهان امروز به علت توجه به توسعه صنایع سنگین دچار خشکسالی، بیآبی و بارگذاریها و مهاجرتهای بیرویه شده است. او تصریح کرد: سیاستگذاریها برای جبران کاهش سرانه خدمات، بارگذاریهای جدید بوده است. به اعتقاد ملت، این دور تسلسل باطل نتیجه نگاهی است که در دهههای گذشته بر شهر حاکم بوده است.
میراث فرهنگی نیازمند چشم اندازی تازه است اما کدام مدیریت و با چه رویکردی میتواند این چشم انداز را ایجاد کند؛ رویکرد سیاستزده و اقتصادی؟! «اگر حوزه میراث فرهنگی را از زمان ادغام آن با گردشگری در نظر بگیریم تاکنون که به وزارتخانه تبدیل شده، ۱۰ رئیس را طی کمتر از ۱۸ سال بر مسند صدارت خود داشته یعنی متوسط کمتر از دو سال و این گونه است که باید گفت روند مدیریت آن ناپایدار بوده، حاصل رویکردهای تخصصی نبوده و خارج از حیطه موضوعی بر آن تحمیل شده است. طی همین مدت دو ادغام و سپس تبدیل به وزارت را نیز به همراه داشته است.
خردادماه سال ۱۴۰۰ خورشیدی، نشان از گذر ۲۰ سال از حیات اولین موزه خصوصی کتب و نسخ خطی کشور دارد، موزهای که با تلاشها و پیگیریهای فراوان و با گذر از سختیهای گوناگون همچنان در زیرزمینی به وسعت تاریخی به حیات خود ادامه میدهد. بیتردید انگیزه شکلگیری این موزه از کودکی در من شکل گرفته بود؛ زیرا در خانوادهای سنتی که به فرهنگ و مذهب اعتقاد وافری داشت، رشد یافتم؛ با این حال دست روزگار ادامه حیات اینجانب را بهسوی صنعت سوق داد و من در شهر فولادشهر به واسطه فعالیتهای صنعتی خود پس از طی دوران کودکی پایبند شدم؛ لکن عشق به مقوله فرهنگ بهرغم فعالیتهای اقتصادی همچنان در من روشن بود، روی همین اصل از حدود سه دهه قبل در کنار کار صنعت، عصرها کتابخانه کوچکی در شهر جدیدالتأسیس فولادشهر که به واسطه استقرار کارکنان کارخانه عظیم ذوب آهن در دهه ۵۰ خورشیدی ایجاد شده بود، پایهگذاری کرده و اولین کتابفروش این شهر جدید شدم.
۸ صبح ۱۶ فروردین ۹۵ بود که از طریق پیامکی از زندهیاد دکتر فریدون الهیاری دریافت کردم متوجه شدم که مراحل اداری استخدامم به اتمام رسیده و بعد از ۴ سال که از تاریخ برگزاری آزمون استخدامی میگذشت بالاخره میتوانستم مشغول به کار شوم. یک سال و نیم بود که دکتر الهیاری به عنوان مدیرکل میراثفرهنگی و گردشگری استان اصفهان منصوب شده بود و من در این مدت به جهت پیگیری روند استخدامم بارها به ایشان مراجعه کرده بودم و همیشه با روی گشاده پیگیر مشکلات ما نیروهای جدید بودند. بالاخره کار خود را از اداره شهرستان فریدونشهر و با عنوان کارشناس باستانشناس شروع کردم.