مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۰دسامبر ۱۹۹۳ میلادی در چهل و هشتمین اجلاس خود روز سوم ماه مه هر سال را بهعنوان «روز جهانی آزادی مطبوعات» اعلام کرده است. آنطور که گفته میشود این موضوع از قطعنامه مصوب همایش عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۱ میلادی تحت عنوان «ارتقای آزادی مطبوعات در دنیا» که جراید آزاد، فراگیر و مستقل را بهعنوان یکی از اجزای ضروری جامعه دموکراتیک تلقی کرده، نشئت گرفته است. یکی از ویژگیهایی که رسانه آزاد و مستقل برای جامعه به ارمغان خواهد آورد، کاهش فساد و مقابله با آن است؛ به طوری که به جرئت میتوان گفت بدون وجود رسانه آزاد، مبارزه با فساد نیز امکانپذیر نخواهد بود؛ موضوعی که شاید رسانههای ایران در آن به دلیل وابستهبودن به نهادهای دولتی و تغذیه از آن کمتر به آن توجه داشته و دارند.
پیدا شدن سروکله ویروس کویید 19 و کم شدن بسیاری از فعالیتهای اجتماعی و حتی خانوادگی در سطح جامعه، سروکار مردم با اینترنت و گوشی های همراه زیاد شده است. این روزها وب گردی، خریدهای اینترنتی، حضور در شبکههای اجتماعی، کلاسهای آنلاین آموزشی مدارس و دانشگاهها و حتی نشستن پای سریالهایی که سر از شبکههای اینترنتی مثل فیلیمو درآوردند، وقت زیادی را از مردم میگیرند و به نوعی جز جدایی ناپذیر زندگیها شدهاند. حالا اعتیاد اینترنتی در جامعه و در بین پیر و جوان بیشتر از قبل رخ نشان داده و پایش در هر خانهای باز شده به گونهای که زنگ هشدار روانشناسان نسبت به این موضوع و خطراتی که بیش از قبل میتواند به همراه داشته باشد، به صدا درآمده است.
«یورگن هابرماس»، فیلسوف و نظریهپرداز اجتماعی آلمانی مفهوم «سپهر عمومی» را در مکتب و آرای خود، عرصهای میداند که در آن افراد بهمنظور مشارکت در مباحث باز و علنی دورهم جمع میشوند و به بحث و تبادلنظر میپردازند. به نظر این فیلسوف آلمانی، عرصه عمومی زمانی به وجود میآید که افراد بهصورت گروهی در رابطه با نیازهای عمومیشان بیندیشند. آنطور که او میگوید، نقش حوزه عمومی هم در کنترلکردن و هم در مشروعسازی قدرت سیاسیای که توسط سازمان دولت اعمال میشود، متجلی است. درواقع این نظریهپرداز اجتماعی مفهوم سپهر عمومی را در اطلاق به عرصهای اجتماعی به کار میبرد که در آن افراد از طریق مُفاهمه، ارتباط و استدلال مبتنی بر تعقل؛ موضعگیریها و جهتگیریهای هنجاریای اتخاذ میکنند که بر فرایند اعمال قدرت دولت، تأثیراتی آگاهیدهنده و عقلانیساز باقی میگذارند.
معاون مرکز ملی فضای مجازی میگوید مرحله دوم حمایت از پیامرسانهای داخلی با تأکید بر تلاش بیشتر آنها برای ارتقا و تقویت خود و نیز ایجاد نتیجه مطلوب آغاز شده است. دو سال گذشته بود که در راستای تقویت پیامرسانهای داخلی و بر اساس مصوبات شورای عالی فضای مجازی کشور یکسری اقدامات صورت گرفت، اما این اقدامات تاکنون بیفرجام باقی مانده است. اتصال پیامرسانهای داخلی به اپراتورها، کسب سهمی از درآمد ترافیک، اختصاص مرکز داده رایگان، تسهیل در اعطای مجوز، ارائه خدمات دولت الکترونیک، ایجاد شرایط مناسب تبلیغ در رسانهها، رفع مشکلات قضایی و حقوقی و در نهایت همکاری در تمدید بازپرداخت تسهیلات مالی دریافتی از جمله حمایتهای کشور در مرحله دوم این طرح است که معاون مرکز ملی فضای مجازی نیز در گفتوگو با رسانهها به آن اشاره کرده است.
درست همین لحظه که روزنامه را میخوانید، افرادی هستند که بیل و کلنگ و فلزیاب در دست سنگ به سنگ دنبال گنج بوده و اشخاص دیگری هم، نه در پی گنج که به دنبال افراد گنجیاب یا کسانی که پتانسیل تبدیلشدن به گنجیاب را دارند، میگردند؛ چون گنج واقعی در جیب آنهاست: پول میدهند تا ابزار و بستههای آموزشی بخرند و همین برای استادان آموزش گنجیابی کافی است. در سوی دیگر ماجرا نیز محوطههای باستانی، صخرههای طبیعی و واجد ارزشی هستند که به طمع گنج تخریب میشوند. در گزارش امروز به صنعت گنجیابی نگاهی میاندازیم.