صائب تبریزی را همگان میشناسند؛ شاعری که در اصفهان برای همیشه آرام گرفت و مقبرهای هم برایش ساخته شد، اما در حمله افغان قبر او گم شد؛ چنانکه دویست سال بعد پیدا و عمارتی بر آن بنا شد که اکنون نیز در حاشیه خیابانی به همین نام، پابرجاست. این مطلب، داستان ساخت عمارت مذکور است که اکنون خود یکی از میراث فرهنگی اصفهان محسوب میشود. صائب تبریزی از شعرای عصر صفوی است. او به دربار صفوی راه یافت و مدتی را نیز به سیاحت هند رفت.
سه شهر قزوین، تبریز و اصفهان از یکسو و سه کشور هند، ایران و ترکیه از سوی دیگر، یک وجه مشترک مهم و پیونددهنده شاخص در هنر خوشنویسی دارند؛ چهرهای تاریخی به نام «میرعماد حسنی» که میراث جاودانه او همچنان نهفقط در این شهرها و کشورها که در شماری از موزهها و مجموعههای خصوصی دنیا جاری است. به مناسبت سالروز قتل این چهره مهم تاریخ خوشنویسی، پای صحبتهای محمدرضا عموزاد مهدیرجی نشستیم تا او در جایگاه نویسنده کتاب «بینظیر خطه خط (مروری بر زندگی و آثار میرعماد حسنی)» برایمان از زندگی پرفرازونشیب هنرمندی بگوید که گرچه ناجوانمردانه کشته شد و برای همیشه در جوار نقشجهان آرمید، اما میراثش هنوز در جایجای جهان جاری و ساری است.
کاروان گنجیابی در استان اصفهان راه انداخت، باستانشناسان و مسئولان واکنش نشان دادند، یگان حفاظت میراث کشور بیانیه صادر کرد. رئیس کاروان یا «نخبه باستانشناسی کشور» یا «پوآرو» غیب شد. چند نفر دستگیر شدند. پوآرو بازگشت و در پست و استوریهای اینستاگرامش، هم برای منتقدان خطونشان کشید و هم ادعا کرد که کاروان 500 نفرهاش برای کبابخوری راهی شده بودند و اینگونه گویی ماجرا برای پوآرو ختم به خیر شد و برای میراث کشور ختم به شر!
جیپور را به لحاظ داراییهای مهمش در حوزه صنایعدستی و میراث فرهنگی میتوان اصفهان هند نامید! شهری که بهعکس اصفهان توانست بافت تاریخیاش را حفظ کند و حالا در فهرست بلندبالای میراث جهانی بشر نام جیپور (Jaipur City, Rajasthan) را هم میبینیم؛ همانطور که یکی از سه رأس مثلث طلایی گردشگری شبهقاره هندوستان است و نامش بهعنوان شهر خلاق صنایعدستی و هنرهای سنتی هم به ثبت رسیده و وقتی به دیدارش میروید از آن همه زیباییهای نهان و آشکارش و اشتراکات فراوانی که با اصفهان دارد، شگفتزده میشوید. حالا این هفته بخش سفر و گردشگری روزنامه گاردین گزارشی از گشتوگذار در بازار جوهری یا بازار جواهرات جیپور منتشر کرده که ترجمهای از این گزارش به انضمام روایتهایی از سفرم به این شهر را در ادامه برایتان ارائه میکنم.
خیابانهایی هستند که بر اجساد بنا میشوند؛ اجساد میراث فرهنگی یک ملت. این مدل خیابانها در ایران پرشمارند. از خیابان حکیم که بر پیکر بیجان حمام خسرو آقا احداث شد تا خیابان مرکزی خمینیشهر که این روزها فریاد میراثیها را به دنبال داشته اما آنطور که متولیاش میگوید، «قانونی» دارد احداث میشود بهحکم طرح تفصیلی و طرح جامع.