گفت‌وگو با هامیک الکساندریان، رهبر گروه کر داتو جلفای نو

موسیقی ارمنی به قدمت زندگی دو ملت

موسیقی ارمنی برخاسته از دل دو ملت کهن و متمدن ایران و ارمنستان، چنان تأثیرات شگرفی برهم گذاشته که نشانه‌هایی از ذهن مهربان هر دو ملت دارد.

تاریخ انتشار: ۱۶:۳۷ - چهارشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه
موسیقی ارمنی به قدمت زندگی دو ملت

به گزارش اصفهان زیبا؛ موسیقی ارمنی برخاسته از دل دو ملت کهن و متمدن ایران و ارمنستان، چنان تأثیرات شگرفی برهم گذاشته که نشانه‌هایی از ذهن مهربان هر دو ملت دارد.

هامیک الکساندریان در سال ۱۳۵۰ در خانواده‌ای هنردوست و فرهنگی، در جلفای اصفهان متولد شد و اکنون به‌عنوان مدرس در مراکز آموزشی فعالیت دارد. از سنین کودکی با استعداد ذاتی خویش و با نوازندگی پیانو، پا به عرصه دنیای موسیقی نهاد.

الکساندریان در ابتدا خودش را این‌طور معرفی کرد: «دوره مقدماتی نوازندگی پیانو را نزد خانم دیانا غازاریان و آقای آریس نادیریان گذراندم و پس از خدمت سربازی در سال ۱۳۷۱ برای ادامه تحصیل به کشور ارمنستان رفتم و در کنسرواتوار «کُمیتاس» ایروان در رشته رهبری کر و ارکستر سمفونیک مشغول به تحصیل شدم.

اصولا انسان آرام و درون‌گرا و خانواده‌دوست هستم و از دروغ و پیچاندن دیگران متنفرم. در سال ۱۳۸۰ موفق به دریافت مدرک فوق‌لیسانس در دو رشته رهبری گروه کر و رهبری اپرا و ارکستر سمفونیک شدم و علاوه بر رشته‌های مذکور به فراگیری تخصصی پیانو، وکال و آهنگ‌سازی پرداختم. در سال ۱۳۸۵ به‌منظور ارتقای سطح هنری و دانش خویش عازم فرانسه شده و در اکول نرمال موسیقی پاریس، دوره یک‌ساله‌ای را در رشته رهبری ارکستر سمفونیک، در کلاس پروفسور دومینیک رویتز گذراندم.

در سال ۱۳۷۸ و هم‌زمان با تحصیل در ارمنستان به حمایت خلیفه‌گری کلیسای وانک جلفای اصفهان، گروه کُر «داتو» را پایه‌گذاری کردم و تا به امروز این گروه مشغول به فعالیت است.»این استاد موسیقی همچنین در سال‌های اخیر در هنرستان موسیقی هنرهای زیبا و دانشگاه علمی‌کاربردی اصفهان به‌عنوان استاد پیانو و سلفژ تدریس کرده است. او هرساله کنسرت‌های متعددی ازجمله کنسرت‌های کلاسیک تک‌نوازی پیانو، دوئت‌های پیانوـویلن و و کال، کنسرت‌هایی با گروه کُر و کنسرتی از آثار شخصی خویش به همراه ارکستر پاپ اجرا کرده است.

آثار هنری هامیک الکساندریان

هامیک در کارنامه هنری خویش علاوه بر اجراهای زنده، مجموعه آثاری به شرح زیر منتشر کرده است:

– لوح فشرده‌ای از آثار آهنگ‌ساز نامی
ایرانی‌-ارمنی «نیکُـل گالاندریان» به همراه گروه کُر «داتو»؛
– تألیف و تنظیم کتاب «آسمان آبی»، مجموعه‌ای از ترانه‌های پاپ ایرانی برای پیانو؛ – انتشار آلبوم «رقص پروانه‌ها» برای پیانو. آلبوم «زمزمه گل‌ها» دومین مجموعه از آثار شخصی او برای پیانو است؛
– تألیف مجموعه کتاب‌ «پرواز با پیانو» در ۳جلد، هر جلد شامل ۳۰ قطعه کوتاه پیانو برای کودکان و نوجوانان؛
– کتاب گل گندم مجموعه‌ای است بسیار زیبا و گلچینی از 60 آهنگ که 30 ترانه آن از ترانه‌های محلی ایرانی و 30 ترانه دیگر از ترانه‌های محلی ارمنی است. این مجموعه سمبلی است از قدمت همسایگی و فرهنگ دو ملت کهن و متمدن ایران و ارمنستان و بازتابی است از شباهت‌ها و تفاوت‌های موجود در موسیقی محلی این دو ملت. الکساندریان ادامه داد: بسیار خرسند و مفتخرم که به‌عنوان یک جلفایی اصیل (جلفای نو- اصفهان)، برای اولین بار، در این مجموعه توانستم به ترانه قدیمی جلفایی «یالالی» جان دوباره ببخشم و ملودی به فراموشی‌سپرده‌شده آن را جاودانه سازم. ترانه «یالالی» که یکی از ترانه‌های خاص و بسیار زیبای محلی ارامنه جلفای نو با لهجه اصیل جلفایی است، یادآور روزهای شاد و باشکوه تشریفات عروسی دوشیزگان جلفا و در وصف زیبایی و بدرقه آن‌ها به خانه بخت است.

کتاب «گل گندم» را با زبان موسیقی به مردم نجیب ایران و ارمنستان تقدیم کردم تا در سایه‌سار هنر، دوستی‌ها جان تازه‌تری بگیرد و این پیوند عمق بیشتر خود را بشناسد؛ چراکه موسیقی برخاسته از دل دو کشور، چنان تأثیرات شگرفی برهم گذاشته که نشانه‌هایی از ذهن مهربان هر دو دارد.

او با اشاره به اینکه کتاب «گل گندم» به‌پاس سبزبودن این مهر و مهربانی میان مردمان دو سرزمین، با قلم هنر موسیقی به رشته تحریر درآورده شده است، گفت: هنر موسیقی، قلمی است که نیاز به ترجمه ندارد و احساس را در دل‌ها زنده می‌کند و یادآور خاطرات باشکوه از کران تا کران هر دو سرزمین است و در جاهایی تأثیر و پیوندها را به یاد می‌آورد.
باید بگویم این نسیم مهربان دوستی است که بر کتاب گل گندم وزیده و چنین مجموعه‌ای را رقم زده است. امید است که این طراوت سبز که از رود پرخروش موسیقی برخاسته، بر دل‌های هر دو ملت بنشیند و صلح و دوستی را زنده‌تر کند.

این موسیقی‌دان افزود: کتاب «بهار دل‌نشین»، مجموعه‌ای است بسیار زیبا و گوش‌نواز از دونوازی و هم‌نوازی‌هایی برگرفته از ترانه‌های پاپ ایرانی که برای سازهایی چون ویولن و فلوت (+آکوردهای گیتار و کیبورد) باهمراهی پیانو تهیه و تنظیم‌شده است.
هدف من از خلق چنین کتاب‌هایی، تشویق هنرجویان برای ادامه دادن تمرینات نوازندگی به‌واسطه ملودی‌های ساده اما جذاب و گوش‌نواز و هم‌زمان ارتقای سطح نوازندگی آن‌هاست.

تولد یک قطعه جدید ملودی با الهام از درون

الکساندریان که تجربه زیادی در حوزه موسیقی و گروه کر دارد، درخصوص این گروه اظهار کرد: گروه کر شامل چهار صدای مختلف است که با هماهنگی و آموزش و رهبری گروه کر به‌صورت همگون و هم‌شکل درمی‌آید.

آهنگ‌هایی را که از آهنگ سازهای دیگر گرفته‌ام برای پیانو تنظیم کرده‌ام. سایر آهنگ‌هایی که با پیانو می‌نوازم، به‌صورت ذهنی این ملودی را حس می‌کنم و پس از نوشتن و ضبط‌کردن، یک قطعه جدید ملودی متولد می‌شود.

او درخصوص نقش سکوت در موسیقی و ملودی معتقد است، سکوت جزئی از موسیقی است و یک بازیگر مهم در یک ملودی است. من چیزی که از دل و ذهن من برمی‌آید، آن را می‌نویسم و سپس با تمرین و بازسازی آن را می‌نوازم و ماندگار می‌کنم.
این موسیقی‌دان ادامه داد: موسیقی خاطره‌ها که اولین آلبوم صوتی من است، به پدر و مادرم تقدیم کردم. دومین آلبوم را به همسرم و سومین آلبوم را به اساتید و معلمان خود و چهارمین آلبوم خود را به فرزندانم تقدیم کرده‌ام.

او بیان کرد: کاملا با موسیقی زندگی می‌کنم و حتی یک‌لحظه هم نمی‌توانم از موسیقی جدا شوم. اگر دوباره از نو شروع کنم، همین مسیر موسیقایی را انتخاب می‌کنم. همسرم از ابتدا از اعضای گروه کر بنده بودند و همان‌جا با هم آشنا شدیم و سپس ازدواج کردیم. الان هم پس از سال‌ها زندگی هنوز هم ایشان در گروه کر همراه من فعالیت دارد.

آهنگ‌های کلیسایی یا شاراگان

او در ادامه با اشاره به اینکه نغمه‌های متفاوتی برای آیین‌های مختلف در قوم ارامنه وجود دارد، گفت: هر یکشنبه صبح، در آیین اشراق ربانی، موسیقی مذهبی استفاده می‌شود. ارامنه همه دوست‌دار موسیقی هستند؛ ولی به‌صورت حرفه‌ای و تخصصی نسل نو کمتر به سمت فراگیری موسیقی گرایش دارد.

الکساندریان با اشاره به برگزاری کنسرت‌های متعدد در سال‌های گذشته، افزود: مهم‌ترین چالش کنونی برگزاری کنسرت در سطح وسیع، محدودیت‌های فضا و هزینه برگزاری آن است تا مخاطبان بیشتری بتوانند شرکت کنند. بیش از ده سال است که روی موسیقی بدون کلام کار می‌کنم. موسیقی را که همه می‌شناسند نمی‌نوازم؛ بلکه موسیقی را که خودم ساخته‌ام و عامیانه نیست و از دلم برآمده است می‌نوازم. چون برآمده از دل است به‌احتمال‌زیاد بر دل مخاطب هم خواهد نشست.