نشست‌ «گام‌های سلامت»:

راهنمای پیشگیری از پوکی‌استخوان

سبک ‌زندگی نادرست از قبیل تغذیه ناسالم و نداشتن تحرک کافی در بروز پوکی‌استخوان دخیل است؛ مثلا کمبود کلسیم و فسفر می‌تواند باعث ایجاد این بیماری شود.

تاریخ انتشار: ۱۰:۰۱ - دوشنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۲
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
راهنمای پیشگیری از پوکی‌استخوان

به گزارش اصفهان زیبا؛ سبک‌ زندگی امروز، بیماری‌هایی مثل پوکی‌استخوان را افزایش داده است. دراین‌بین اما، پیشگیری اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین سعی کنید با راهنمایی‌های ارائه‌شده از سوی دکتر الهه حاج‌صادقی، محقق طب‌سنتی و متخصص طب‌سوزنی که در سلسله‌نشست‌های گام‌های سلامت باغ تجربه واقع در سالن باغ غدیر به آن پرداخت، توجه کنید و آن‌ها را به‌کار گیرید.

هرچه سن بالا می‌رود، تغییراتی در بدن ایجاد می‌شود؛ مثلا کاهش بافت استخوانی با افزایش سن شما، قدرت تجدیدپذیری ندارد. می‌توان گفت؛ بعضی از اعضای بدن مثل استخوان از 25 تا 30سالگی کامل می‌شوند و در طی این مدت، از سر استخوان‌های شما که خون عبور می‌کند، مواد لازم و مفید همچون کلسیم جذب می‌شود و به تنه استخوان می‌رسد؛ سپس طی 25 تا 30‌سالگی آنچه در این چند سال جذب ‌شده است، ذخیره می‌شود.

بعد از 30سالگی، با توجه به سن، جنس، بیماری‌های زمینه‌ای و خود‌ایمنی و نیز ژن شما، استخوان از آنچه ذخیره ‌شده است، به‌اصطلاح قرض می‌گیرد؛ تا جایی که مواد لازم از خون تمام شود.

وقتی ذخیره‌ای باقی نمی‌ماند، طبیعتا استخوان‌های شما ضعیف شده و به اختلال و پوسیدگی منجر می‌شود. در این وضعیت، کم‌کم فرم بدن از بین می‌رود و حالت خمیدگی پیدا می‌کند.

علل و علائم بروز پوکی استخوان

سبک ‌زندگی نادرست از قبیل تغذیه ناسالم و نداشتن تحرک کافی در بروز پوکی‌استخوان دخیل است؛ مثلا کمبود کلسیم و فسفر می‌تواند باعث ایجاد این بیماری شود؛ ضمنا در زمان یائسگی ازآنجایی‌که استروژن تولید نمی‌شود، خطر بروز پوکی‌استخوان هست.

از دیگر عوامل، مصرف داروهایی مثل داروهای ضدتشنج و فشارخون است. نقش مزاج شهر نیز بی‌تأثیر در بروز بیماری نیست؛ مثلا اصفهان چون شهر خشکی محسوب می‌شود، جزو شهرهای مستعد پوکی‌استخوان است. برعکس آن، کردنشین‌ها و لرها که معمولا در مکان مرطوبی زندگی می‌کنند، بدن مقاوم‌تری دارند و کمتر مستعد این بیماری هستند.

اما، علائم پوکی‌استخوان چندان مشخص نیست؛ هرچند این بیماری می‌تواند خود را با علائمی نشان دهد. معمولا پوکی‌استخوان با درد و سوزش گردن شروع می‌شود و حتی ممکن است آخرین مهره گردن حالت بیرون‌زدگی پیدا کند؛ همچنین انگشت دست‌ها و پاها کج می‌شود.

از علائم دیگر، یبوست است که حتما باید برطرف شود. نشانه‌های دیگر، احساس وجود میله داغ در قوزک پا و کمر است. شکنندگی مداوم و دیر خوب‌ شدن شکستگی‌ها، نداشتن تعادل در راه‌رفتن، کوتاهی قد و نیز اختلال در خلق‌وخو از دیگر علائم پوکی‌استخوان است؛ صدادادن استخوان‌های زانو یا گردن و درد مفاصل نیز می‌تواند از نشانه‌های این بیماری باشد.

اگر پوسیدگی‌استخوان بیشتر شود، دچار تنگی‌نفس خواهید شد؛ چون قفسه سینه تنگ‌شده و به آن فشار وارد می‌شود؛ ضمنا گلبول‌های قرمز کاهش پیدا می‌کند و دچار تنگی‌نفس می‌شوید.

اقدامات پیشگیرانه و درمانی

مهم‌ترین چیزی که باید بدانید این است که پیشگیری را بر درمان مقدم بدانید.

اما، در مقاله‌ای آمده است: چیزی به نام پوکی‌استخوان نداریم؛ آنچه وجود دارد، کمبود ویتامین‌ها، مواد آلی و معدنی در بدن و سبک نادرست زندگی است.

تأمین کلسیم‌ و فسفر (اولین اقدام، تأمین کلسیم است؛ البته توجه داشته باشید که اگر 100 عدد کلسیم بخورید، فایده‌ای جز ایجاد رسوب در کلیه ندارد. برای جذب کلسیم در بدن به کاتالیزوری مانند ویتامین دی نیاز است)؛

اطمینان از نداشتن یا بهبود کم‌کاری و پرکاری تیروئید. توجه داشته باشید که قرص لووتیروکسین‌ (داروهای تجویزی اختلال‌های تیروئید) وابستگی ایجاد می‌کند. شما می‌توانید از جایگزین‌های آن (قرص جینکوبالیبو روزی یک عدد از یک تا چند ‌ماه‌، تخم‌شربتی و مارچوبه) استفاده کنید؛

اطمینان از نداشتن کبدچرب (با داشتن کبد سالم، استخوان‌ها تا صد سال قادر به استحکام هستند). گفتنی است؛ کار کبد خارج‌کردن مواد زائد، قند مازاد و در کل، پاک‌سازی بدن است و موادی که می‌ماند، به تقویت استخوان کمک می‌کند. برای رفع کبدچرب از سرکه‌انگبین، عرق کاسنی و شاه‌تره و سرکه طبیعی استفاده کنید؛ همچنین مصرف گیاهانی مثل دم‌اسب، پنجه‌شیطان، لیموترش، برگ زیتون، مریم‌گلی، خارشتر، گزنه و کاسنی به‌همراه شاه‌تره مفید است؛

خوردن آجیل، خشکبار و حبوبات؛

مصرف بیشتر میوه و سبزی‌هایی نظیر نعنا، پیاز، سیر، مرزه، لوبیاسبز، انواع کلم، شبدر قرمز و…؛

مصرف گیاهان دارویی یا خوردن دم‌نوش‌هایی مثل زردچوبه، مریم‌گلی، آویشن، مرزنجوش، زیره سیاه، زنیان، بادیان، سولنجان، خولنجان و…؛

مصرف سویا؛ ترجیحا سویای آجیلی؛

مصرف غذاهای دریایی؛

استفاده از پودر‌سنجد به‌همراه عسل ‌(ترجیحا شب قبل از خواب)؛

مصرف شیر و زردچوبه؛

استفاده از بذرهای ملین همچون: تخم‌شربتی، اسفرزه، خاکشی و دانه‌ چیا؛

مصرف پودر هسته‌خرما؛

مصرف غذاهایی مثل بادمجان یا فسنجان؛

مصرف پودر سنگ‌هایی مثل عقیق و آمیتیست (به‌تازگی، به‌خاطر سازگاری بهتر با بدن در ترکیبات دارو استفاده می‌شود)؛

توجه به برچسب مواد غذایی ‌(رنگ سبز در برچسب بیشتر باشد، بهتر است)؛

حذف مواد دخانی؛

تحرک کافی و انجام ورزش‌هایی نظیر تای‌چی، کشیدگی در دست‌وپا و پیاده‌روی؛

ماساژدادن؛

طب‌سوزنی؛

مگنوتراپی ‌(استفاده از آهن روی بدن).