به گزارش اصفهان زیبا؛ یکهزار و 69 حادثه شغلی طی سال گذشته در استان اتفاق افتاده که آمار این حوادث بیشتر در بخش صنایع و ساختمان بوده است.
یکی از موضوعاتی که مسئولان وزارت کار همواره روی آن تأکید داشتهاند، کاهش حوادث کار است. بااینوجود آمار حوادث شغلی که هر ساله اتفاق میافتد قابلتأمل است.
عوامل مختلفی در وقوع این حوادث دخیل هستند که دراینباره با احسان رضایی، رئیس اداره بازرسی کار ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان اصفهان گفتوگو کردیم:
سال گذشته چه تعداد حادثه شغلی اتفاق افتاده و مربوط به کدام شهرستانها بوده است؟
یکهزار و 69 حادثه اتفاق افتاده است. بیشترین حوادث از نظر تعداد مربوط به اصفهان، کاشان، شاهینشهر و میمه و آران و بیدگل است.
این حوادث بیشتر در چه رستههای شغلی اتفاق افتاده است؟
آمار حوادث در بخش ساختمان و صنعت بیشتر است. 582 مورد در بخش صنعت و تولید، 208 مورد در بخش ساختمان، 120 مورد در بخش خدمات، 25 مورد بخش معدن و بقیه در بخش سایر هستند.
باوجود نظارتها و بازرسیهایی که انجام میشود، میزان حوادثی که در محیط کار هر ساله اتفاق میافتد، نسبت به سال گذشته تغییر محسوسی ندارند. درواقع درصد کاهش تعداد حوادث در مقایسه با سال قبل جزئی بوده است. چرا؟ ضعف از بازرسیهاست یا مؤلفههای دیگری دخیل هستند؟
کارگاههایی هستند که جدید احداث میشوند یا توسعه داده میشوند. افرادی که بازنشست میشوند، نیروی انسانی جدید اضافه میکنند. مسلم است که قطعات و تجهیزات جدید و کارگران جدید هم به این کارگاهها و نیروها اضافه میشوند.
این تجهیزات ممکن است به لحاظ ایمنی مشکلاتی داشته باشند یا نیروهای جدیدی که اضافه میشوند، آموزش ندیده باشند. کارگاههای ساختمانی مرتب در حال تغییرند.
ممکن است که یک کارگاه دستگاه تراش داشته باشد ما میگوییم باید حتما حفاظ داشته باشد و این را گوشزد میکنیم هفته بعد در حال سقف زدن هستند؛ یعنی ریسک جدیدی اضافه میشود هفته بعدش پله احداث میکنند. ممکن است این پلهها حفاظ نداشته باشد و بهطور مجدد ریسک جدیدی اضافه میشود.
باوجود این تفاسیر هر هفته همزمان با انجام فعالیتهای جدید در ساختمانها ریسکهای جدید هم اضافه میشود.
دلیل دیگری که ریسک حوادث ساختمانی را افزایش میدهد به متغیر بودن کارگران ساختمانی ارتباط پیدا میکند. بهطورمعمول در کارگاههای ثابت کارفرماها نیروهایشان را آموزش میدهند؛ ولی در کارگاههای ساختمانی نیروها مرتب تغییر میکنند.
کارگران متغیر روزمزد در ساختمانها بیشتر هستند. این باعث میشود که کارفرما نتواند به این نیروها آموزش بدهد. ضمن اینکه جمعیت کارگاههای ساختمانی کمتر است و الزاماتی مانند کمیته حفاظت و مسئول ایمنی در این کارگاهها رعایت نمیشود. به همین دلیل سقوط از ارتفاع و برخورد با اشیا در ساختمانها بیشتر است.
نکته دیگر اینکه پیمانکاران یا مجریان صلاحیتدار در ساختمانها فعالیت نمیکنند. درواقع این افراد آموزش ایمنی ندیدهاند و صلاحیت فنی کار ندارند. به خاطر همین خطرات بهخوبی شناسایی نمیشود.
از طرفی گستردگی و پراکندگی کارگاههای ساختمانی بیشتر است. سایر کارگاهها ثابت هستند؛ به همین خاطر بازرسی از این کارگاه نیز ثابت است؛ ولی کارگاههای ساختمانی بهطور مداوم در حال تغییرند. ممکن است تعطیل شوند. یکسری از کارگاهها در کوچههایی هستند که همکاران ما نمیتوانند شناسایی کنند. به همین خاطر حوادث ساختمانی بیشتر است.
درخصوص معدن هم ماهیت حوادث معدنی سخت و زیانآور است. نوع کار معدنی هم مثل ساختمان است. کارگاه و ماشینآلات و تجهیزات معدنی ثابت هستند؛ ولی معدن همیشه در حال پیشروی و تغییر است. شرایط محیطی کار معدن هم سختتر است. شرایطی مانند سروصدا، گردوغبار، فضای باز و کارکردن زیر زمین باعث میشود خطاها افزایش یابد.
در کدام معادن حوادث بیشتر اتفاق میافتد؟
حوادث در معادن سنگ بیشتر است.
بازرسان شما قبل از انجام بازرسیها، کارگاهها را در جریان روند بازرسیها میگذارند یا بهصورت سرزده سرکشیها انجام میشود؟
بازرسیها با هر دو روش انجام میشود. بازرسی ادواری و موردی. بر اساس قانون کار بازرسها در هر ساعتی از شبانهروز میتوانند از هر کارگاهی که مشمول قانون کار باشد بازرسی کنند. فقط کارگاههای خانوادگی برای بازرسی استثنا هستند که در این خصوص هم با مجوز دادستان هر ساعت از شبانهروز در خصوص مسائل ایمنی میتوانند بازرسی انجام دهند.
بازرسی ادواری بهصورت سرزده بدون هماهنگی انجام میشود. بازرسی موردی هم زمانی انجام میشود که متقاضی یا اربابرجوع درخواست کند. بهعنوانمثال یک متقاضی بخواهد صلاحیت بگیرد که به لحاظ ایمنی بررسیهای لازم انجام شود. در این صورت بازرسها چکلیستهایی دارند که طبق این چکلیستها از صنایع یا ساختمان یا کارگاهها و… بازدید میکنند. جمع بازرسیهای موردی و ادواری به بالای 30هزار میرسد.
زمانی که بازرسان بهصورت انفرادی یا بهصورت تیمی سرکشی میکنند تا ایرادات را احصا کنند، پس از گوشزد کردن و تذکر دادن چه تضمینی وجود دارد که این خطاها برطرف شوند؟ آیا بازرسان پس از احصای موارد نقض ایمنی و ایرادات پیگیریهای لازم را انجام میدهند یا کارگاهها به حال خودشان رها میشوند؟
بازرسان همه مواردی که درواقع مغایر با قانون هست یا ازلحاظ ایمنی نقص دارد را احصا میکنند؛ سپس اقدام به تهیه ابلاغیه میکنند. بسته به نوع صنعت یا کارگاهی که بازدید میکنند، این ابلاغیه متفاوت است.
درواقع هر موردی که مغایر با قوانین و مقررات است بهصورت کتبی ابلاغ میشود و به کارفرما مهلت میدهند که رفع نقض کنند. بازرسان یک فرجهای هم برای رفع ایرادات مشخص میکنند. این فرجه برحسب نوع خطر به آنها داده میشود تا رفع نقص شود.
برای یکسری تغییرات نیاز است که فرجه بیشتری به کارفرماها داده شود. اگر خطر بزرگی باشد بهصورت فوری باید مرتفع کنند. درواقع اگر خطر جدی وجود داشته باشد، بازرسان فوری به دادستانی و مراجع قضایی درخواست میدهند که در کارگاه ظرفیت خطر وجود دارد و کارگاه تا زمانی که خطر رفع شود پلمب میشود تا کارفرما اقدام کند و خطر رفع شود.
زمانی هم ممکن بوده بازرس چندین مرتبه بازدید کره و تذکر داده باشد، ولی کارفرما اقدامی نکرده باشد. هیچ ارادهای هم برای تغییر اوضاع و اصلاح و بهبودی وجود ندارد. در این صورت به مراجع قضایی معرفی میشوند. وقتی جان انسانها در خطر باشد مراجع قضایی هم مماشات نمیکنند.
چه تعداد بازرس دارید و در طول یک سال چه میزان بازرسی انجام میشود؟
حدودا ۶۰ نفر بازرس فعال داریم که در استان اصفهان فعالیت دارند. هر بازرس در ماه موظف است که ۵۰ بازرسی در ماه انجام دهد. باوجود این تفاسیر طی یک سال 600 بازرسی توسط هر بازرس انجام میشود که مجموع بازرسیها در طول یک سال به 36هزار میرسد.
تعداد بازرسیها در بخشهای مختلف اقتصادی استان چه میزان بوده است؟
در بخش ساختمان 3 هزار و 431 بازرسی، در بخش صنعت 12 هزار و 617 بازرسی، در بخش معدن 867 بازرسی، در بخش خدمات 6 هزار و 883 بازرسی انجام شده است.
براساس بررسیهایی که انجام دادید، چه دلایلی در وقوع حوادث شغلی تأثیرگذار بوده و بیشترین مؤلفه تأثیرگذار دروقوع حادثهها کدام بوده است؟
2 هزار و 118 علت داشته است. دلیل اصلی به کمکاری کارفرمایان ارتباط پیدا میکند.
786 مورد عدم نظارت توسط کارفرما یعنی عدم نظارت بر روال انجام کار و 145 مورد عدم آموزش کارگر توسط کارفرما، 161 مورد عدم تحویل وسایل حفاظت فردی به کارگران از سوی کارفرمایان؛ مانند نداشتن کلاه، کفش، ماسک، لباس کار ایمن.
47 مورد دستگاه دارای نقض فنی و بدون حفاظ، 511 مورد سهلانگاری و بیاحتیاطی از سوی حادثهدیدگان و 26 مورد عدم استفاده از وسایل حفاظت فردی توسط کارگر.
این حوادث بیشتر به چه صورت اتفاق افتاده است؟
آمار حوادثی که بهصورت سقوط اشیا و لغزیدن و برخورد با اشیاست بیشتر است.
بیشترین حادثهدیدهها در کدام رده سنی بودهاند؟
در رنج سنی 30 تا 34 سال بیشترند. این تعداد 773 نفر هستند. پس از آن بیشترین حادثهدیدهها در رده سنی 35 تا 39 سال هستند که 187 نفرند. کمترین تعداد هم زیر 16 سال بودهاند 9 نفر.
و بیشتر حادثهدیدهها در کدام مقطع تحصیلی بودند؟
از این هزار و 69 حادثه بیشترین حوادث مربوط به دیپلمهها بوده است. یعنی 298 نفر دارای دیپلم دچار حادثه شدند. پس از آن تعداد افراد دارای سیکل جزو بیشترین تعداد حادثهدیدگان هستند؛ یعنی 266 نفر. حدود 209 نفر حادثهدیده نیز در مقطع ابتدایی هستند.
حادثهدیدگان بیشتر خانم هستند یا آقا؟
بیشترین حادثهدیدهها آقایان هستند. از 1072 مصدوم حدود هزار و 16 نفر آقا هستند. 56 نفر خانم یعنی پنجدرصد خانم هستند.
حوادث شغلی در چه بازه زمانی بیشتر اتفاق میافتند؟
قبل از ظهر، یعنی صبحها اتفاق میافتد؛ چون نیروی کار در این بازه زمانی پرکارتر است.
