به گفته سیما لاری، سخنگوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، «دولت حتما ضمانتهای اجرایی را برای اجباری شدن ماسک در نظر میگیرد. این مصوبه جدید است و حتما مکانیسمی برای اجرای آن در نظر گرفته میشود. ممکن است افرادی را که ماسک ندارند در برخی اماکن راه ندهند و حتما دستگاههای نظارتی هم در این مورد ورود میکنند.» اشاره لاری به صحبتهای حسن روحانی است که روز گذشته در جلسه ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا آنها را بیان کرد: «اگر کارمندی در محل کار ماسک نزد، باید برایش غیبت زد و او را بازگرداند. ادارههای دولتی اگر میخواهند خدمات ارائه دهند، مردم باید از ماسک استفاده کنند و اگر کسی از ماسک استفاده نکرد، باید به او خدمت ارائه ندهند؛ این قانون باید ابلاغ شود.»با وجود این موضوع و بحرانی شدن وضعیت بیماری کووید19 و جانباختن بیش از 100نفر در هرروز، برخی از شهروندان اصفهانی همچنان از ماسکزدن خودداری کرده و بیتوجه به تأکیدها و توصیههای مستمر سازمان جهانی بهداشت و همچنین وزارت بهداشت، بدون ماسک در مکانهای عمومی حاضر میشوند و حتی با اعمال ترفندهای مختلف سعی به دور زدن این اجبار دارند، غافل از اینکه به گفته کارشناسان حوزه بهداشت و سلامت، میزان ابتلا به کروناویروس با استفاده از ماسک حدود ۹۰درصد کاهش پیدا میکند و بهواسطه آن، ویروس از بیماران ناقل به دیگر افراد منتقل نخواهد شد. سیروس، اما هنوز اعتقادی به این موضوع ندارد و میگوید: «نزدیک به پنج ماه است که ویروس کرونا به ایران نفوذ کرده است. در این مدت طولانی من و خانوادهام، هیچکدام از نکات و مسائل بهداشتی را رعایت نکردیم. اگر قرار بود کرونا بگیریم، تاکنون گرفته بودیم!»سیروس، مرد 37سالهای که هیکلی قوی و تنومند دارد و بدون ماسک روی صندلی مترو در کنار بقیه مسافران نشسته، میگوید: «تنها در برخی از ایستگاههای مترو، افراد چک میشوند و آنهایی که ماسک ندارند، مجبور به خریدش میشوند. ایستگاهی که من سوار میشوم، کسی از ورود افراد بدون ماسک ممانعت نمیکند. به نظرم اینها سیاسی بازی است. میخواهند دوباره ماسک را گران کنند و سود کلانی به جیب بزنند. ما که موش آزمایشگاهی نیستیم یک روز بگویند این کار را بکنید و روز دیگر آنیکی کار را. چطور اینهمه مدت تلویزیون میگفت افراد سالم نیازی به زدن ماسک ندارند؛ اما حالا برعکس آن را میگویند. من ورزشکار هستم و بدنی سالم و قوی دارم. مطمئن هستم کرونا نمیگیرم. اگر هم بگیرم برایم اتفاقی نمیافتد. مرگومیر ناشی از کرونا در افراد مسن و دارای بیماری ثانویه اتفاق میافتد، نه در من و امثال من.» سیروس اینها را میگوید؛ اما نمیداند که در روزهای گذشته، نوع و روند بیماری در مقایسه با روزهای اولیه شکلی متفاوت به خود گرفته است، آنچنانکه بهروز کلیدری، مـعـاون درمان دانشگاه علومپزشکی اصفهان، در اظهارنظری جدید به رسانهها گفته است: «در دور اخیر که از چند هفته گذشته سیر صعودی به خود گرفته، نوع بیماران متفاوت شده است. دوره قبل کمتر بیماران جوان و بدون بیماری زمینهای داشتیم؛ اما در این دوره بیماران جوانی که هیچ بیماری زمینهای ندارند دیده میشوند و مرگومیرهای زیادی نیز در این گروه رخ میدهد. از اواخر خرداد بهتدریج روند صعودی آغازشده و روزانه تعداد بیماران افزایش یافته است؛ تا جایی که تاکنون حدود 600بیمار بستری داریم که بیش از 100بیمار آن درICU بستری و نیمی تحت حمایت دستگاه تنفس مصنوعی هستند.»
کرونا دیگر تمام شد!
شنیدن اخبار مربوط به کرونا و همچنین خبر فوت ۱۱هزار و ۲۶۰ نفر براثر ابتلا به بیماری کووید19 هم نمیتواند برخی از افراد را متقاعد به ماسک زدن کند. مریم که یک دختر شش ساله دارد و همه نگرانیهایش به او معطوف میشود، از بیتفاوتی علی، همسرش، به هشدارها و مسائل بهداشتی در دوران اوج کرونا میگوید: «روزهای اولی که سروکله ویروس کرونا در کشور پیدا شد، همسرم خیلی احتیاط میکرد. هرروز اخبار ساعت دو را گوش میکرد تا ببیند وضعیت در کشور چگونه است. از ابتدای شیوع کرونا تا سه ماه، من و دخترم اجازه نداشتیم از خانه بیرون برویم. خود همسرم هم که در شرکت فولاد کار میکند، بهغیراز محل کار، بههیچوجه از خانه بیرون نمیرفت و بهجای سرویس شرکت از خودروی شخصی استفاده میکرد. قبل از ورود به خانه، دستوپاها و لباسهایش را ضدعفونی میکرد و با وجود اینکه آن زمان گفته میشد افراد سالم نیازی به ماسک زدن ندارند، او از ماسک استفاده میکرد. اما حالا بعد از گذشت چند ماه و از زمانی که گفته شد اوضاع تا حدودی مدیریت و کنترلشده و تعداد مرگومیرها کاهشیافته، دست از رعایت نکات بهداشتی کشیده است و دیگر تحت هیچ شرایطی زیر بار نمیرود.» مریم از نگرانیهایش میگوید و از اینکه مبادا همسرش به دلیل رفتوآمد به محل کار، به ویروس مبتلا شود و آن را به دخترش هم منتقل کند: «هر چه اصرار میکنم که باید ماسک بزند، نمیزند. میگوید دیگر خطر از سرمان گذشته و نیازی به اینهمه وسواس نیست. میگوید اگر کرونا جدی و خطرناک بود، در این مدت که اینهمه به محل کار رفتوآمد داشتم، حتما مبتلا شده بودم.»
مرگومیرها افزایش مییابد
برخلاف تصور همسر مریم و خیلیهای دیگر، سیر ابتلا به ویروس کرونا که در اواخر فروردین تا حدودی شیب نزولی به خود گرفت، اکنون نهتنها مهار نشده که روزبهروز در کشور جولان بیشتری میدهد و قربانی میگیرد. جدیدترین پیشبینیهای سازمان جهانی بهداشت میگوید از آگوست تا اکتبر، شیب بسیار سریع ابتلا به بیماری کووید19 رخ خواهد داد که طی آن، چند برابر ابتلا به مرگومیر را خواهیم داشت. بنابراین اگر کشورها مراقبت نکنند، مرگومیر تا پایان اکتبر به سه میلیون نفر خواهد رسید؛ یعنی مرگومیر چند ماه آینده، شش برابر ماههای گذشته است. در همین راستا، این سازمان که تا چندی پیش اعلام کرده بود شواهدی وجود ندارد کسانی که از ماسک استفاده کردهاند صد درصد به بیماری کووید19 مبتلا نشدهاند و تنها افراد مبتلا به کرونا و مراقبان و نزدیکان آنها باید از ماسک استفاده کنند، حالا مواضع خود را تغییر داده و گفته که افراد سالم هم باید ماسک بزنند؛ چراکه استفاده از ماسک، یکی از راههای مؤثر در جلوگیری از شیوع ویروس کروناست و به تعبیر این سازمان، میتواند «سدی بر سر راه قطرات بالقوه عفونی» باشد. مینا اما معتقد است گرمی بیشازحد هوا و مزاحمت ماسک، بهگونهای است که ترجیح میدهد از این کالای بهداشتی استفاده نکند: «هوا گرم است و آدم همینطوری هم مدام عرق میکند. شما فکر کن در این وضعیت بخواهی ماسک هم بزنی! من که نمیتوانم، نفسم میگیرد؛ انگار که بخواهم خفه شوم. تازه قیافه آدم هم زشت میشود و آرایشش به هم میخورد!» مینا آرایشگر است و هرروز نزدیک به 10 تا 15نفر مشتری را در سالن خود میپذیرد. او اما معتقد است که مشتریها با انتخاب و بنا به خواست خودشان به سالن میآیند و او در برابر آنها مسئولیتی ندارد: «بیشتر مشتریهایی هم که به سالن میآیند، ماسک ندارند. بههرحال، انتخاب خود آنهاست. میتوانند به آرایشگرهایی مراجعه کنند که از ماسک استفاده میکنند. من مسئولیتی در قبال آنها ندارم!» این در حالی است که گفته میشود بیتوجهی مردم به رعایت مسائل بهداشتی باعث میشود که هر نفر طی پنج روز ۲,۵ نفر را آلوده کند. چنانچه این وضعیت ادامه یابد، یک فرد مبتلا به کرونا در بازه زمانی یک ماه، میتواند ۴۰۶ نفر دیگر را مبتلا کند. همچنین فرد بیمار یا ناقل در این صورت طی پنج روز ۱,۵ نفر دیگر را مبتلا میکند و در پایان یک ماه، ۱۵ نفر بیمار جدید به آمار بیمارهای دیگر اضافه خواهد شد. شروین شکوهی، فوقتخصص بیماریهای عفونی، گرمسیری و بیماران پیوندی سرطانی، در گفتوگو با ایسنا گفته است: «در چنین شرایطی ماسک معمولی و دستدوز هم کافی است و حتما لازم نیست استاندارد باشد. اگر همه افراد از ماسک استفاده کنند، بابت دست زدن به ماسک و آلودگی ناشی از آن نگرانی وجود ندارد. اگر همه از ماسک استفاده کنند، ویروسی در هوا نیست که روی ماسک ما بنشیند و به همین خاطر ترسی از دست زدن به ماسک و آلوده شدن دستها وجود ندارد. این مراعات بسیار مفید خواهد بود؛ زیرا اگر همه ماسک بزنند، احتمال اینکه قطرات تنفسی کسی روی دستگیره در و سطوح باشد، بسیار کم خواهد شد و به نفع همه است.» سارا و همسرش تمام این موضوعات را تأیید میکنند و میگویند که در روزهای اخیر، مقالههای زیادی مبنی بر خودمراقبتی با استفاده از ماسک خواندهاند؛ اما مشکل آنها این است که «قیمت ماسک گران است. اکنون هر دانه ماسک یکبارمصرف، حدود دو هزار و 500 تومان است. ما خانوادهای شش نفره هستیم که چهار نفرمان هرروز سر کار میرویم. شما حساب کن، ما در ماه چقدر باید پول ماسک بدهیم؟ اصلا این هزینه را از کجا بیاوریم؟ ماسکهای پارچهای هم که گرم هستند و زود کثیف میشوند.»
#من_ماسک_میزنم
بیتوجهی به استفاده از ماسک، در روزهای اخیر باعث شد تا برخی از افراد جامعه که نگران به خطر افتادن سلامتی خود و دیگران بودند، پویشی به نام #من_ماسک_میزنم به راه بیندازند؛ پویشی که از تمامی افراد جامعه میخواهد بهمنظور کاهش آمار مبتلایان به بیماری کووید19 ماسک بزنند و سیر صعودی آن را متوقف کنند؛ موضوعی که حالا تحقیقات زیادی بر آن صحه میگذارند. به گزارش خبرگزاری صداوسیما، نتایج یک مطالعه مستقل در آلمان نشان داد استفاده از ماسک، صرفنظر از تأثیر محافظتی برای فرد، در کاهش میزان ابتلای جدید به ویروس کرونا نقش چشمگیری دارد. به نوشته پایگاه اینترنتی کانال اول تلویزیون آلمان، «آ. آر. د»، به نظر میرسد ماسکهای پارچهای نیز که روی بینی و دهان را میپوشانند، از شیوع ویروس کرونا جلوگیری میکنند. نتایج یک مطالعه جدید نشان داد این نوع ماسکها تأثیر محافظتی در برابر شیوع این عفونت ویروسی دارند. پژوهشگرانی از آلمان و دانمارک در این بررسی، سیر بیماری را در افرادی که از ماسک استفاده کرده بودند با سایر نقاط دیگر آلمان مقایسه کردند. این مطالعه تأیید کرد استفاده از ماسکهای روزانه پارچهای نیز با ممنوعیت به چرخش آمدن جریان هوا در حین صحبت، از انتقال ذرات عفونی (برآمده از قطرههای تنفسی به بیرون) جلوگیری کرده و آن را مهار میکند. به همین علت است که متخصصان، استفاده روزانه از ماسک را بهعنوان یک الزام توصیه میکنند. شهر «ینا» (از ایالت تورینگن) آلمان از آغاز آوریل گذشته، نخستین شهر بزرگ آلمان بود که استفاده از ماسک در آن اجباری شد. این اجبار موجب شد آمار مبتلایان جدید به کرونا بهطور فراوان و چشمگیری کاهش یابد. دانشمندان دانشگاه «ماینتس» آلمان، کاهش شمار مبتلایان را تابعی از این الزام، اعلام و این مسئله را تأیید کردند.
