آغازی بر روایت تاریخ معاصر در قالب انیمیشین

بستری جدید و جذاب برای روایت تاریخ فرهنگی

همانطور که در خلاصه داستان آمده، جولی بازیگر جوانی است که آرزو دارد در تئاتر موفق و سرشناس شود.

تاریخ انتشار: ۱۷:۲۴ - چهارشنبه ۲۴ بهمن ۱۴۰۳
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
بستری جدید و جذاب برای روایت تاریخ فرهنگی

به گزارش اصفهان زیبا؛ همانطور که در خلاصه داستان آمده، جولی بازیگر جوانی است که آرزو دارد در تئاتر موفق و سرشناس شود. او فرصت می‌یابد بازیگر تئاتری شود که به مناسبت سفر شاه ایران به فرانسه تدارک دیده شده. شاه پس از تئاتر تصمیم می‌گیرد جولی را به ایران دعوت کند تا تئاتر رومئو و ژولیت را در تهران بازی کنند؛ اما ورود او به دربار شاه قاجار تازه آغاز چالش‌هاست.

سوژه‌ای جذاب برای ساخت انیمیشن

سوژه فیلم بسیار جالب و بکر است؛ به خصوص که با خلاقیت بیان شده و رگه‌هایی از طنز به چشم می‌خورد. تاریخ اجتماعی‌فرهنگی سرشار است از سوژه‌های جذاب؛ سوژه‌هایی که همچنان که برای مخاطب آشناست، قابلیت پرداخت خلاقانه و طنز را دارد. براساس این سوژه‌ها و بسته به نوع روایت و جزئیات موضوع می‌توان انیمیشن‌های مختص بزرگسالان، کودکان یا هر دو را ساخت. البته باید برای داستان‌پردازی قوی، منسجم و دور از زیاده‌گویی تلاش کرد تا بتوان از سوژه جذاب، اثری فاخر ساخت.

 ژولیت و شاه می‌تواند آغازی بر انیمیشن‌های روایتگر تاریخ معاصر و علی‌الخصوص تاریخ فرهنگی باشد. ازآنجاکه ساخت انیمیشن برخی محدودیت‌هایی سینما را ندارد، می‌توان سوژه را بهتر و راحت‌تر روایت کرد. امکان طراحی لوکیشن‌های خاص، خلاقیت در ساخت کاراکتر و مواجه نشدن با محدودیت‌های دینی دست تولیدکنندگان را در ساخت آثار تاریخی باز می‌گذارد.

«ژولیت و شاه»، الهام‌گرفته از تاریخ آلترناتیو

تاریخ آلترناتیو یا تاریخ جایگزین گونه‌ای از داستان‌نویسی است. این سبک را می‌توان پاسخی به «چه می‌شد اگر…»های تاریخی دانست. انیمیشن «ژولیت و شاه» از با الهام از این سبک از کاراکترها و فضاهای تاریخی استفاده کرده تا گوشه‌ای از تاریخ فرهنگی ایران را روایت کند.

هدف «ژولیت و شاه» پرداختن به تاریخ سیاسی نیست. به همین دلیل شاید داستان و برخی جزئیات کاملاً منطبق بر واقع نباشد. تولیدکنندگان با استفاده از کاراکترهای واقعی و ساخت کلیت فضا تلاش کرده‌اند چگونگی ورود تئاتر به ایران را روایت کنند. گاهی در تاریخ جایگزین پایان‌بندی وقایع عوض می‌شود. نکته جالب‌توجه این است که در فیلمی که با کمک از تاریخ جایگزین ساخته شده، شخصیت‌ها نیز درگیر تغییر پایان‌بندی داستان تئاتر هستند.

ورود تئاتر به ایران در عصر ناصرالدین‌شاه

«ژولیت و شاه» سراغ یکی از دوره‌های مهم تاریخ معاصر رفته است. شاید تصور امروز ما از ناصرالدین‌شاه چندان مثبت نباشد؛ اما نباید فراموش کنیم او را می‌شود آغازگر ورود تکنولوژی و دانش از اروپا دانست. عصر ناصری، آغاز آشنایی جدی ایرانیان با فرهنگ و دستاوردهای غرب و ورود این دستاوردها به ایران است. ناصرالدین‌شاه از معدود شاهان ایرانی است که به خارج قلمرو کشور سفر کرده است.

شاه قاجار در سفرهایی که به فرنگ داشته، با ابزار و تکنولوژی غربی آشنا و به آن علاقه‌مند شده و سعی در انتقال آن‌ها به ایران کرده است. از جمله هنرهایی که در عصر ناصری وارد ایران شد، نمایش و تئاتر است؛ البته به سبک غربی؛ چراکه پیش‌ازاین نیز اجرای نمایش‌های مختلفی مانند نوروزخوانی، تخت‌حوضی، سیاه‌خوانی و تعزیه در ایران وجود داشته است. اما نوع اجرا و سبک و محتوای این نمایش‌ها با تئاتر غربی متفاوت بوده است. ازجمله تفاوت‌ها غیبت بازیگر زن در نمایش‌های عمومی است. در نمایش سنتی ایرانی، زنان صرفا در مجالس زنانه نوعی نمایش یا تقلید زنانه را اجرا می‌کردند؛ تفاوتی که سازندگان «ژولیت و شاه» به آن توجه کرده‌اند.

طراحی قوی و زیبای مکان‌ها

در فیلم فضاها به‌خوبی طراحی شده. کوچه‌های پاریس و کاخ گلستان براساس خود بنا و با هنرمندی به تصویر کشیده شده؛ به‌گونه‌ای که زیبایی و معماری ساختمان کاملاً قابل‌درک است. با وجود دوبعدی بودن انیمیشن، جزئیات معماری هنرمندانه تصویر شده است. حتی از تابلوهای نقاشی روی دیوار کاخ گلستان هم غفلت نشده است.

شخصیت‌پردازی

شاید اصلی‌ترین ضعف «ژولیت و شاه» شخصیت‌پردازی باشد. حتی در بعضی جاها مقداری تناقض در شخصیت‌ها به چشم می‌خورد. مثبت‌ترین شخصیت در فیلم، تاج‌السلطنه، دختر ناصرالدین‌شاه است. او در واقع نیز دختری متجدد، مدرن و آشنا به هنرهای روز بوده است. کاراکتر تاج‌السلطنه براساس همین ویژگی‌ها ساخته شده. او نقش مهم و تأثیرگذاری در پیشبرد داستان دارد؛ اما شاید بهتر بود شخصیت ایرانی دیگری که عملکرد مثبت دارد، در داستان گنجانده می‌شد تا تعادل میان شخصیت‌های مثبت و منفی برقرار شود.