به گزارش اصفهان زیبا؛ در روزهایی که گذشت، همزمان با ایام فجر و جشنوارههایی که به این مناسبت برگزار شد، اسم جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر هم به گوش میخورد؛ جشنوارهای که بهنوعی بزرگترین رویداد تخصصی در عرصه مد و لباس کشور است و البته برخلاف روال سالهای گذشته، تا همین چند روز پیش خبری از چگونگی برگزاری آن نبود.
جشنواره مد و لباس فجر اولین بار در سال 1386 و همزمان با تصویب قانون ساماندهی مد و لباس در مجلس شورای اسلامی با عنوان «جشنواره ملی طراحی لباس ایرانیاسلامی» برپا شد. بعدازآن تغییر اسم پیدا کرد و جشنواره مد و لباس فجر تا امروز دوازده دوره برگزاری را پشت سر گذاشته است.
بااینحال امسال و در ایام همیشگی برگزاری آن خبری از جشنواره نبود؛ حتی با سکوت خبری که حاکم بود، معلوم نبود که اصلا جشنواره برگزار میشود یا نه. تا اینکه با تأخیری چندین ماهه، در چند روز گذشته معلوم شد که این جشنواره در فصل بهار برگزار میشود. قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور در نخستین جلسه شورای سیاستگذاری سیزدهمین جشنواره مد و لباس فجر دلیل این تأخیر را جابهجاییهای گسترده مدیریتی در دولت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دانست.
طرحهای ایرانی جوانپسند و کاربردی تولید نمیشود
بعد از اینکه دستکم وضعیت برگزاری این جشنواره بینالمللی در سال آینده معلوم شد، به سراغ چند تن از طراحان لباس اصفهانی رفتیم. بانوانی که سال گذشته با شرکت در این جشنواره موفق به کسب طاووس زرین جشنواره در بخشهای مختلف شده بودند و در اثر ارتباط بیواسطه با فضای جشنواره بهخوبی از فرصتها و نقاط چالشزای آن آگاه بودند.
عارفه مؤمنی جوان ۲۴ سالهای است که برای نخستین سال گذشته در جشنواره شرکت کرده و موفق به کسب عنوان نخست در بخش بهترین نگاه به موضوع شده است. او درمورد طرح ارائهشدهاش در جشنواره اینطور به «اصفهانزیبا» میگوید: بر اساس تجربهای که از تحصیل در دانشگاه داشتم، همیشه سروکارم با طرحهای اروپایی بود. حتی اندامهای نمونه دوخت هم مدلهای غربی بود که با واقعیت جامعه ما متفاوت بود. به همین خاطر همیشه دوست داشتم به طرحهای اصیل ایرانی بپردازم و از بین آنها نقاشیهای مینیاتوری ایرانی را در طراحی لباسهایم به کار بردم. درواقع آن چیزی که برای جشنواره ارائه کردم باتوجهبه اصالت اصفهانیام، استفاده از طرح نقاشی مکتب اصفهان در یک لباس مجلسی بود و همین طرح هم برگزیده شد.
او در ادامه صحبتهایش به اهمیت چگونگی استفاده از طرحهای ایرانی در طراحی و دوخت لباسها اشاره میکند و میگوید: متأسفانه برخی افرادی که در حوزه طراحی لباس ایرانیاسلامی کار میکنند، آثارشان جوانپسند نیست و همین باعث میشود استقبال از این حوزه کمرنگ باشد. یعنی صرفا به جنبه ایرانی بودن کار توجه میکنند بدون اینکه سلیقه و نیاز مخاطب امروز را در نظر بگیرند.
عارفه مؤمنی در مورد نکات مثبت دوره دوازدهم جشنواره میگوید: جشنواره و حمایتی که از من کردند، حقیقتا باعث ترغیب جدی فعالیت من در این حوزه شد. همین که بهعنوان برگزیده 100 میلیون تومان وام با کارمزد پایین و هدیه 10میلیونی دریافت کردم، برای کسی که سرمایهای برای توسعه کارش نداد، نقطه مهمی محسوب میشود. خصوصا که اقدامات لازم برای دریافت وام از جانبه مسئولان جشنواره بود و نیازی به پیگیری از جانب ما نبود.
او میگوید برخلاف سایر جشنوارهها لباسهایمان هم بهموقع به دستمان رسید و نیاز نبود که نگرانی از بابت آسیب به آثارمان باشیم.
مؤمنی اما در مقابل انتقاداتی هم به برگزاری جشنواره دارد و میگوید: اطلاعرسانی جشنواره چه در سال گذشته و چه امسال، در پایینترین سطح خودش بود. مثلا سال گذشته تنها سه روز قبل از اتمام فرصت ارسال آثار متوجه شدیم که زمان برگزاری آن، چه موقع است و به نظرم بسیاری افراد اصلا مطلع نشدند. امسال هم که هنوز معلوم نیست شرایط به چه صورت است و با اینکه بسیاری دوستانم خودشان را برای شرکت در رویداد آماده کرده بودند، ولی فعلا خبری از برگزاریاش نیست.
این طراح اصفهانی در پاسخ به اینکه آیا جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر بهاندازه کافی میان فعالان این حوزه پذیرفته شده یا نه میگوید: در حال حاضر هنوز بهاندازه کافی شناخته شده نیست؛ ولی اگر استمرار داشته باشد، به این نقطه میرسد. به این خاطر که کمبود چنین جشنوارههایی در کشور هست و معمولا طراحان دوخت به دنبال حضور در آن هستند؛ حتی اگر در کشور دیگری باشد.
او درمورد کاربردیبودن طرحهای حاضر در نمایشگاه و قابلیت تولید انبوه هم میگوید: پیش از حضور در جشنواره یکی از دوستانم به من گفت طرحی را ارائه نکن که برای خودت قابلاستفاده باشد، برای داوران مهم است که طرح تو خاص باشد. بعد از مواجهه با جشنواره فهمیدم که این حرف درست است و اگر معیار این باشد که طرحها قابلاستفاده برای عموم مردم باشد، قطعا جشنواره با آن نقطه فاصله زیادی دارد و صرفا زیبایی طرحهاست که موردتوجه قرار میگیرد.
جشنواره مد و لباس، عرصه رقابت طراحان است
فاطمه منتظری هم جوان ۲۵ سالهای است که 9 سال از تحصیل و فعالیت او در عرصه طراحی دوخت میگذرد.
او که سال گذشته در جشنواره شرکت کرده و عنوان بهترین طراحی در بخش آزاد را به دست آورده است در مورد اهمیت جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر به «اصفهانزیبا» میگوید: جشنواره فرصتی است که طراحان میتوانند آثارشان را در کنار آثار سایر طراحان به نمایش بگذارند و رقابتی جدی بین برندهای خلاق و هنرمند اتفاق بیفتد.
او میگوید از نقاط قوت جشنواره دوازدهم توسعه همین فضای رقابتی بوده، تفاوتی که دوره دوازدهم با سالهای قبل داشت، توسعه بخشهای رقابتی برای حضور شرکتکنندگان بود و همین باعث میشد تعداد افراد بیشتری در حوزههای متفاوتی امکان دیده شدن پیدا کنند.
فاطمه، طراح اصفهانی شرکتکننده در جشنواره، انتقاداتی هم نسبت به شرایط جانبی رویداد دارد: یکی از مشکلاتی که پیش از جشنواره داشتیم، نبودن یک راه ارتباطی با مسئولان بود. برای ارسال آثار و کموکیف جشنواره به اطلاعات بیشتری نیاز داشتیم، ولی بستری فراهم نبود.
او برخلاف یکی دیگر از شرکتکنندگان درمورد بازگشت لباسهای ارائهشدهاش میگوید: بعد از جشنواره هم برای بازگرداندن لباسهایمان، مجبور شدیم پیگیری زیادی داشته باشیم تا به دستمان برسد. علاوه بر این برای من و دوستان دیگرم که از سایر شهرها به تهران میرفتیم، محل اقامت و استراحتی فراهم نبود.
او درمورد هدایای مادی جشنواره هم گلایه دارد و میگوید: طبق آنچه اعلام شده بود، باید بین 300 تا 700 میلیون به برگزیدگان اهدا میشد. ولی در عمل تنها 100 میلیون تومان به من تعلق گرفت.
طرحهای ارائهشده در جشنواره شاخصهای فرهنگی نداشت
مهشید نقیب دیگر طراح اصفهانی است که سال گذشته با شرکت در جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر بهعنوان برگزیده بخش طراحی پارچه انتخاب شده است. او با رضایت از وجود چنین جشنوارههایی در کشور به «اصفهانزیبا» میگوید: معمولا به حوزه طراحی و مد لباس بسیار کمبها داده میشود و وجود چنین جشنوارههایی که بهترین آن در سطح کشور، همین جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر است، فرصت خوبی را در اختیار ما میگذارد.
او میگوید سطح خوب جشنواره باعث شده تا شرکتکنندگان زیادی از آن استقبال کنند و دستکم در میان فعالان این حرفه که او میشناسد، بخش قابلتوجهی در رویداد شرکت کرده بودند.
مهشید نقیب در راستای بهبود نقشهای جشنواره در سالهای آتی میگوید: توجه به ابعاد فرهنگی در طراحی یک لباس اهمیت زیادی دارد؛ ولی طرحهای ارائه شده در جشنواره بیشتر از شاخصهای زیباییشناسی را دارا بودند و بیانگر هویت فرهنگی خاصی نبودند. از طرفی طرحهای ارائهشده قابلیت استفاده برای عموم مردم را نداشت؛ مثلا مدلهای آنها جوانپسند نبود.
او درمورد چگونگی داوری و بخشهای مختلف رویداد هم میگوید: برداشت من این بود که بر برندها بیشتر از شرکتکنندگان عادی در داوریها توجه میشد. همچنین بهعنوان یک نکته مثبت پیشنهادم این است که بخشهای آزاد جشنواره بیش از قبل باشد که خلاقیت طراحان را به دنبال داشته باشد. درعینحال رشتههای مشخصی مثل ایرانی بودن یا اسلامی بودن هم تعریف شود که همبستگی فکری میان مخاطبان باشد.
طراح اصفهانی شرکتکننده در جشنواره انتقاداتی هم به جنبههای اجرایی رویداد دارد و میگوید: برنامهریزی جشنواره در سطح پایینی بود و برنامهها آن طور که قرار بود، عملی نشد؛ مثلا در حوزه اطلاعرسانی برای ارائه کارها و اعلام پذیرفتهشدگان در سطح ابتدایی، روند کار دیر مشخص شد و عملا این اطلاعرسانی دیرهنگام باعث شد برای ارسال کارها به مشکل بر بخوریم. یا مثلا تمهیدات لازم برای حضور همراهان شرکتکنندگان فراهم نبود و مسئله پیش آمد. در بخش اعطای جوایز هم تندیسهای برگزیدگان به تعداد افراد نبود و واقعیت این است که من هنوز تندیس جشنواره را دریافت نکردهام.
او در کنار انتقاداتش بار دیگر از برگزاری جشنواره احساس خرسندی میکند و میگوید: با اینکه جشنوارههای زیادی شرکت کردهام، ولی هیچکدامشان بهپای جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر نمیرسد.
جشنوارههای نوپا، توجه بیشتری را میطلبند
اینکه به گفته برخی کمبود بودجه باعث شده زمان برگزاری جشنواره به تعویق بیفتد یا تغییرات غیرمنتظره در سمتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور باعث تعویق این جشنواره شده، مطلب دیگری است. اما بههرحال جشنواره بینالمللی مد و لباس فجر، رویدادی نوپا اما بسیار موردنیاز است و به همین خاطر لازم است در سالهای ابتدایی شکوفایی آن، بیش از هر زمان دیگری با درنظرگرفتن انتقادات موجود، تلاش برای تقویت و توسعهاش صورت گیرد.
