فروغ چهارباغ چه شد؟!

یکی از مراکز فرهنگی جدیدی که در دهه چهل در خیابان چهارباغ برپا شد، مؤسسه غیر دولتی فروغ بود. به طور خلاصه این مؤسسه به کار آموزش و تعلیم بزرگ‌سالان می‌پرداخت. مؤسس آن یکی از فرهنگیان و معلمان اصفهان به نام جلال برجیس بود. او شعر نیز می‌سرود و شخصیتی فرهنگی داشت. آن‌گونه که از متن زیر بر می‌آید پایه‌گذاری این مؤسسه به سال 1326 ش باز می‌گردد؛ زمانی که جلال برجیس یک آموزشگاه شبانه تأسیس کرد. این مؤسسه کم‌کم حوزه کار خود را گسترش داد، به طوری که صاحب دبستان و دبیرستان شد. حاصل آن که در سال 1348 این مؤسسه که در چهارباغ عباسی قرار داد، دو هزار نفر دانش‌آموز در مقاطع مختلف داشت.

تماشای مجازی موزه هنرهای معاصر اصفهان

موزه هنرهای معاصر اصفهان را از هر جای دنیا که هستید در هر زمان که دوست دارید، ببینید و در تور مجازی‌اش به آدرس www.imcart.ir/tour شرکت کنید. به روایت مهدی تمیزی، مدیر موزه هنرهای معاصر اصفهان، این هدیه مجازی به مناسبت روز جهانی موزه 18 ماه می (28 اردیبهشت‌ماه)، تدارک دیده شده است.

شهرداری اصفهان سامانه اسناد می‌خواهد

جامعه‌ای که می‌خواهد ریشه‌های فرهنگی، فرزانگی و فرهیختگی خود را در تاریخ دریابد و گذشته و حال را به هم پیوند بزند و آینده خود را ترسیم کند، باید از اسناد تاریخی و میراث مکتوبی که در طول سال‌های متمادی و فراز و نشیب‌های بسیار به دست آمده، استفاده کند. از این رو در پژوهش‌های تاریخی، اسناد و میراث مکتوب به عنوان منابع دست اول از اعتبار و جایگاه خاصی برخوردار هستند و از ابزارهای مهم شناخت دقیق تاریخ شهری و هویتی کشورها محسوب می‌شوند.

سفر در خانه

حالا که بیش از یک سال از آمدن کرونا می‌گذرد و خیلی‌ها دیگر نمی‌دانند تعطیلات خودشان را چطور بدون سفررفتن بگذرانند، پیشنهاد جالبی برای جایگزینی سفر داریم که هم حال‌وهوای سفررفتن و طبیعت را برای شما زنده کند و هم سرگرمتان کند و برای چند ساعت باعث شود از فکر کرونا و مسائل دیگر بیرون بیایید و بعد از آن هم نقشه بریزید که بعد از بهترشدن اوضاع، اولین جایی که می‌روید کجاست. این پیشنهاد، معرفی دو کتابِ داستان/سفرنامه است که اتفاقا از هر دو هم فیلمی ساخته‌اند.

ماجرای جدایی پل شهرستان از زاینده‌رود

وقتی به بازدید پل تاریخی شهرستان در شرق اصفهان بروید، می‌بینید پل بر روی یک دریاچه قرار گرفته است و رودخانه از جایی آن‌سوتر می‌گذرد. از خود می‌پرسید با این شرایط وجود پل دیگر چه فایده‌ای داشته است؟ آیا رودخانه مسیر خود را عوض کرده است؟ این فرایند در چه زمانی اتفاق افتاده است؟ به دست بشر بوده یا آن‌که به‌طور طبیعی این تغییر مسیر اتفاق افتاده است؟ مجموعه اسنادی که در زیر می‌آید به ما نشان می‌دهد، داستان به صدها کیلومتر آن‌طرف‌تر، یعنی غرب، بازمی‌گردد؛وقتی سد زاینده‌رود احداث و طرح‌هایی برای آبیاری بهتر شرق اصفهان به وسیله سازمان آب‌منطقه‌ای ریخته شد.

روزگار «فرهنگ» اصفهان

از عادات ما این است که «تاریخچه» و سابقه مؤسسات را خیلی زود بر باد می‌دهیم؛ مثلا پنجاه سال یک موسسه یا حتی یک مکان تجاری به نامی خوانده می‌شود و یک روز صبح می‌بینیم بنا به سلیقه شخصی، اسم آن عوض شده است. به این ترتیب کل سابقه گذشته ناپدید می‌شود. آموزشگاه فرهنگ نیز در اصفهان چنین شرایطی دارد؛ موسسه‌ای با قدمت زیاد در خیابان طالقانی تأسیس می‌شود، سابقه‌ای برای خود انباشته می‌کند و به یکباره هیچ کس نمی‌داند آن به کجا رفت. این است داستان آموزشگاه فرهنگ. تاریخ تأسیس سنگ بنای مدرسه فرهنگ به 1331ق بر می‌گردد؛ زمانی که انقلاب مشروطه خلائی بزرگ را در چشم و ذهن دلسوزان جامعه آشکار کرد و موانع پیشین را برداشت تا هر کس می‌تواند و از دستش بر می‌آید، قدمی در این راه بردارد و آن برپایی مدارس نوین بود:

اصفهان برای من خوش‌شانسی آورد!

دراگان اســکــوچــیــچ را در مــیــانــه نقش‌جهان‌گردی‌اش ملاقات کردیم. سرمربی کروات تیم ملی ایران، ظهر روز بازی پرسپولیس‌سپاهان را به دیدن میراث جهانی و بازار اصفهان گذراند؛ آن‌هم با راهنمایی زوج کروات‌ایرانی ساکن اصفهان که به تازگی از کتابشان هم رونمایی کرده‌اند. دومین ملاقاتمان با اسکوچیچ در حیاط هتل عباسی بود. دقایقی پیش از آنکه برای دیدن بازی به ورزشگاه نقش جهان برود،به گفت‌وگوی کوتاهی با او نشستیم و او از علاقه‌اش به اصفهان و اینکه فکر می‌کند این شهر برایش خوش‌شانسی آورده است، برایمان گفت.

اسکوچیچ:اصفهان برایم خوش شانسی آورد.

قصه اولین مدارس اصفهان

مدارس اصفهان را چگونه پوشش دادند؟ آن‌ها در این رابطه چه نوشتند و چه داده‌هایی را منعکس کردند؟ ما در این مطلب با مرور روزنامه‌های عصر قاجار در اصفهان می‌خواهیم به آگاهی‌های تازه‌ای راجع‌به این مدارس از خلال قلم روزنامه‌نگاران آن روزگار دست‌یابیم.

آرایش نقش‌جهان؛ آری یا خیر؟

الحاق‌های طراحی‌شده به‌وسیله سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان نوروز امسال با هدف نشان‌دادن نمادهای سفره هفت‌سین در میدان نقش‌جهان قرار گرفت و خروج آن‌ها به پایان هفته فرهنگی اصفهان موکول شد. اگرچه طراحی ساختار جدید در زمینه‌های تاریخی دارای رویکردهای جهانی و دستورالعمل‌های مشخصی است و ابتدا باید به ضرورت افزودن ساختار موردنظر اشاره کرد، در این گزارش دو هنرمند مجسمه‌ساز و معمار در کنار رئیس ایکوموس ایران دیدگاه خود را درباره استفاده از هر نوع ساختار دائمی و موقت در میدان نقش‌جهان مطرح کرده و مدیران پایگاه جهانی میدان نقش‌جهان و سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان در خـصــوص مــوافــقــت بــا آن ســخــن گفته‌اند.

هنرمند صلح پر کشید

او را با سه کلیدواژه می‌شناسیم؛ مشبک فلز، معرق فلز و صلح. واژگانی که محور فعالیت‌های مجید ملک‌زاده در همه این سال‌ها بودند و هر جا او را می‌دیدیم و از هر که برای دیدن خانه‌موزه‌اش دعوت می‌کرد، هنر و صلح نخ تـسبـیـح گـفـت‌وگـوهــا، میزبانی‌ها و فعالیت‌هایش بودند. هنرمندی چهل‌ساله که پس از سه هفته مبارزه، به صلح با کرونا رسید و پرکشید. آخرین پیام‌هایی که از او دریافت کرده‌ام به مدتی پیش از کرونا برمی‌گردد. وقتی سعی داشت در روز جهانی صلح از برخی از آثارش رونمایی کند و مـتـونی را به قلم خود در تـوضــیـح آثارش نوشته بود.

اصفهان؛ شهرموزه‌ای در حسرت موزه

کار مورخ این است که با نگاهی به گذشته، دردها و مشکلات امروزی را ریشه‌یابی کند. وگرنه سیر در «دیروز» و ورق‌زدن صفحات پیشین، بدون اینکه سودی برای امروز و فردای ما داشته باشد، عمل بی حاصلی به نظر می‌رسد. خصوصا وقتی مورخ میان دیروز و امروز تشابهاتی می‌بیند و خط سیری را مشاهده می‌کند که از روزگار دور تا به امروز کشیده شده است و در می‌یابد مانند روانکاوها بسیاری از دردها و مشکلات را باید با بررسی گذشته به درمان آن فکر کرد. چند دهه است از این صحبت می‌شود که شهر اصفهان یک «موزه» می‌خواهد. در این مدت صدها ساختمان عمومی در این شهر ساخته شدند و عمر خود را کردند و تخریب شدند؛ اما چون ساخت یک موزه به صورت یک «مطالبه عمومی» درنیامده است، هیچ‌کدام از این ساختمان‌ها تابلوی «موزه اصفهان» را بر خود ندید.