به گزارش اصفهان زیبا؛ تشخیص بیماری از روی زبان از مباحث جالب و کاربردی در طب سنتی است و بسیاری از مردم علاقهمندند بدانند چگونه میتوان تنها با مشاهده زبان به برخی از بیماریها پی برد. در همین زمینه گفتوگویی داشتیم با جواد کاردانپور، محقق طب سنتی و مؤسس مؤسسه «ایوان»، تا پرده از رازهای نهفته در پوشش زبان برداریم.
از دیرباز، برخی از بیماریها از روی اعضای بدن قابل تشخیص بودهاند؛ یکی از مهمترین این اعضا، زبان است. البته باید توجه داشت که این شیوه کلی است و نیاز به مهارت و تجربه کافی دارد. با این حال، آشنایی با این روش میتواند به درک بهتر وضعیت بدن کمک کند.
انواع پوشش زبان
زبان یکی از اعضای کوچک، اما بسیار مهم و کاربردی بدن انسان است. همچنین میتوان آن را از قویترین عضلات بدن دانست. بررسی زبان در طب سنتی سابقهای کهن دارد و در طب چینی یکی از روشهای اصلی تشخیص بیماریها محسوب میشود.
طبیبان و حکما با مشاهده زبان، گاه بدون نیاز به آزمایش، سونوگرافی یا آندوسکوپی میتوانند به وجود بیماریها پی ببرند و درمان را آغاز کنند؛ روشی که علاوه بر دقت، هزینههای درمان را نیز کاهش میدهد. از طریق زبان میتوان به وضعیت کلیه، کبد، طحال، روده و قلب پی برد.
یکی از علائم مهمی که روی زبان ظاهر میشود و بهراحتی قابل مشاهده است، پوشش سطح زبان است.نکته مهم اینکه زبان بدون پوشش و کاملاً صاف نیز طبیعی نیست؛ هرچند معده این افراد معمولاً سالمتر از کسانی است که زبان سفید و پوشش زمخت دارند.
پوشش نازک زبان
زبان با پوشش طبیعی و شفاف، زبانی است که نه خیلی نازک باشد و نه ضخیم، و ضخامت آن در همهجای زبان تقریباً یکدست باشد. بهصورت طبیعی، پوشش در انتهای زبان کمی ضخیمتر است.
این نوع پوشش نشانه سلامت معده است، هرچند گاهی ممکن است نشاندهنده بیماری خفیف ناشی از عوامل بیرونی نیز باشد.
پوشش ضخیم زبان
پوششی که شفاف نیست، نشاندهنده خوب نجویدن غذا، ضعف در هضم یا حبس غذا در بدن است. گاهی نیز وجود بلغم را نشان میدهد.
پوشش مرطوب زبان
در این حالت، زبان بهصورت طبیعی خیس نیست و این وضعیت معمولاً به دلیل رطوبت زیاد بدن و مصرف بالای مایعات است.
پوشش لغزنده زبان
در این نوع پوشش، زبان بسیار خیس، مرطوب و براق است؛ حالتی که نشاندهنده وجود بلغم و سردی در بدن است.
پوشش خشک زبان
زبان خشک است، رطوبت کمی دارد و گاه با ترکها و شکافهایی همراه است.
اگر پوشش خشک و زردرنگ باشد، نشاندهنده حرارت و گرمای زیاد بدن است.
اگر پوشش خشک و سفیدرنگ باشد، به انسداد ناشی از مصرف زیاد مایعات اشاره دارد.
اگر پوشش ناهموار و زبر باشد، نشانه حرارت بسیار زیاد بدن است.
پوشش چرب زبان
در این حالت، روی زبان دانههای ریز چسبیده به سطح زبان مشاهده میشود که معمولاً در وسط زبان ضخیمتر است.
اگر زبان با پوشش چرب، نازک و قرمز کمرنگ باشد، نشاندهنده ضعف طحال و حبس غذا در بدن است.
اگر پوشش چرب و لغزنده باشد، به وجود بلغم و سردی بدن اشاره دارد.
پوشش کپکی زبان
این پوشش بهراحتی پاک میشود، اما سریع دوباره شکل میگیرد. ظاهر آن شبیه ماست دلمهشده یا کپکزده است و معمولاً نشانه ضعف و کمبود انرژی بدن است.
پوشش ورقهورقهشده زبان
زبان در این حالت یکدست نیست و بهصورت ورقههایی شبیه خز دیده میشود. گاهی قسمتهایی از زبان مانند پوستکنده به نظر میرسد که نشاندهنده ضعف عمومی بدن و معده است.اگر زبان یکدست قرمز و بدون پوشش باشد، شدیدترین نوع این وضعیت است و سردی و ضعف شدید معده را نشان میدهد.
پوشش جغرافیایی زبان
در این نوع، برخی نواحی زبان بدون پوششاند و در بخشهای دیگر برآمدگیهایی متغیر ایجاد میشود. این حالت معمولاً نشانه ضعف معده، کمبود انرژی و ناتوانی عمومی بدن است.
در برخی افراد ممکن است با اگزما یا کهیر همراه باشد. البته گاهی این نوع زبان از بدو تولد وجود دارد و در آن صورت طبیعی و بدون نشانه بیماری است.
به هر حال آگاهی از وضعیت زبان، میتواند سرنخی مؤثر برای شناخت سلامت بدن باشد؛ با این حال، تفسیر دقیق آن نیازمند دانش و تجربه کافی در طب سنتی و تشخیص مزاجها است.
