او اضافه کرد: «امروز دولت من تحریمهای جدیدی علیه ۲۷ نهاد و فرد مرتبط با شبکه اشاعهای ایران وضع کرده است. این اقدامات سازمان انرژی اتمی ایران، گروه صنعتی شهید همت و دو مؤسسه به دلیل نقششان در انتقال و اکتساب سلاحهای متعارف را شامل میشود.» به دنبال بیانیه ترامپ و طی نشستی که مایک پومپئو با وزارت خزانهداری آمریکا در خصوص تحریمهای ایران انجام داد، این سازمان نیز در بیانیهای جداگانه، فهرستی از افراد و نهادهایی که به بهانه «مشارکت در فعالیتهای ایران درزمینه تسلیحات متعارف» تحریم شدهاند، منتشر کرد. در این فهرست، نام ۱۱ نفر ازجمله بهروز کمالوندی، معاون امور بینالملل، حقوقی، مجلس و سخنگوی سازمان انرژی اتمی و همچنین دو شرکت دیده میشود. بهانههای تحریمی ذکرشده برای این افراد، ارتباط با شرکت ماموتدیزل، ارتباط با سازمان صنایع هوا و فضای ایران، ارتباط با گروه صنعتی ماموت، ارتباط با سازمان انرژی اتمی ایران و ارتباط با گروه صنعتی شهید همت ذکر شده است. کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره قرار گرفتن نام خود و چند تن از مقامات سازمان انرژی اتمی در لیست تحریمهای آمریکا گفت: «این اقدام نمایشی و با هدف فضاسازی رسانهای انجامشده و هیچگونه تأثیری در روند فعالیتهای سازمان انرژی اتمی ایران ندارد. او در واکنش به تحریمهای جدید آمریکا و در گفتوگو با ایسنا ادامه داد: «برخی افراد معرفیشده مرتبط با سازمان انرژی اتمی قبلا نیز تحت تحریم آمریکا بودند. بهعلاوه اگر آمریکا مدعی بازگرداندن تحریمهای گذشته است، چه نیازی داشت که این اسامی را جداگانه در لیست تحریم قرار دهد؟! این رفتار نشان میدهد بیشتر از آنکه این اقدام بهمنظور تأثیرگذاری بر روند کار هستهای ایران انجام شده باشد، برای فرار آمریکا از شکستهای پیدرپی سیاسی در صحنه بینالمللی و انزوای بینالمللی بعد از تلاشهای بیفرجامش برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی طراحی شده است. کارها در صنعت هستهای روبهجلو در حرکت است و اقدامات آمریکا بهواقع اثری بر این روند ندارد و این یک حقیقت است و شعار نیست.» بر این اساس و برای بررسی تأثیرات تحریمهای جدید بر شرایط و فضای اقتصادی و سیاسی ایران، «اصفهان زیبا» با حسن بهشتیپور، کارشناس مسائل بینالملل گفتوگو کرد. به گفته این کارشناس اوراسیا تحریمهای جدید علیه ایران هیچ تأثیری بر شرایط و فضای کنونی ایران نخواهد داشت؛ چراکه تحریمهای آمریکا موضوع جدیدی برای ایران نیست و تنها در قالب پوششی برای شکستهای پیدرپی دونالد ترامپ مطرح شده است.
تحریمهای جدید علیه ایران بیاثرند
بهشتیپور با بیان اینکه تحریم اشخاص و نهادهای موردنظر آمریکا تأثیر آنچنانی بر روند اقتصادی ایران نخواهند داشت، میگوید: «هرچند وقت یکبار آمریکا تعدادی از افراد حقیقی و حقوقی را در ایران شناسایی و اسامی آنها را تحت عنوان تحریمشدهها از سوی خود اعلام میکند. درحالیکه همگان به این موضوع آگاهی دارند که عمق تحریمهای ایران از اردیبهشت97 شروع شد و بهتدریج نفت، گاز، کشتیرانی، بانکها، بیمهها و بخشهای مختلف ایران را دربرگرفت. بنابراین تحریم چند شرکت که تحریمها علیه ایران را دور میزنند یا تحریم چندنفری که در راستای مقابله با تحریمهای آمریکا تلاش میکنند، نه تحول جدیدی در فضای سیاسی و اقتصادی کشور به وجود میآورد و نه فشاری دوباره بر ایران است؛ چراکه این تجربه بارها و بارها اتفاق افتاده است و همچنان نیز تکرار میشود.» به گفته این کارشناس بینالملل چیز دیگری در ایران برای تحریمشدن از سوی آمریکا باقی نمانده و تقریبا همه نهادها، سازمانها و افراد مهم و تأثیرگذار از سوی ایالاتمتحده تحریم شدهاند.
او ادامه میدهد: «نفت و گاز مهمترین موضوعاتی هستند که تحریم شدهاند. در حال حاضر بیشترین و گستردهترین تحریمها در طول تاریخ جهان از سوی آمریکا به ایران اعمال شده است.» بهشتیپور در توضیح تحریمهای ثانویه آمریکا علیه کشورهایی که به مخالفت با او میپردازند، میگوید: «تحریم کشورهایی که در مخالفت با آمریکا و رویکردهای او نسبت به تحریمها علیه ایران اقدام میکنند، تحریمهای ثانویه گفته میشود. به این معنا که آمریکا میگوید تحریمهایی علیه ایران اعمال شده است و هرکشوری که این تحریمها را نادیده بگیرد خود نیز مشمول تحریم خواهد شد. آمریکا میگوید یا باید با من مبادله کنید یا با ایران. نمیشود هم با آمریکا مبادله کرد هم با ایران. مبادلات تسلیحاتی خط قرمز پررنگ برای آمریکاست؛ اینکه هرکس با ایران مبادلات تسلیحاتی انجام دهد، مشمول تحریمهای آمریکا خواهد شد. از طرفی همه میدانند که مبادلات تسلیحاتی ایران همیشه تحت تحریم بوده و سیاست تسلیحاتی ایران نیز بر پایه خودکفایی است. اما هماکنون و در این مورد خاص انتظار میرود که از 27مهرماه به بعد، ایران بتواند هم صادرات تسلیحاتی داشته باشد هم واردات.» او ادامه میدهد: «بههرحال آمریکا این تهدید را کرده است و باید صبر کنیم ببینیم آیا کشورهای دیگر به این تهدید آمریکا تن خواهند داد یا خیر. بهخصوص چین و روسیه که از همان ابتدا موضع خود را در خصوص رابطه ایران و آمریکا اعلام کرده بودند.»
برجام زنده است و در دیپلماسی ایران نقش پررنگی دارد
این کارشناس اوراسیا در پاسخ به این سؤال که آمریکا علاوه بر این تحریمهای جدید علیه ایران ممکن است چه اقدامات دیگری انجام دهد، میگوید: «از دیگر اقدامات جنجالی که آمریکا میتواند بر آن تمرکز کند، بازرسی نفتکشها و کشتیهای ایران است که البته این یک ریسک جنجالی برای آمریکا بهحساب میآید. چراکه آمریکا چنین اجازهای را در خصوص کنترل کشتیهای ایرانی ندارد. این یک ریسک خطرناک برای ایالاتمتحده است و موجب درگیری خواهد شد. بنابراین بعید به نظر میرسد که این اقدام از سوی آمریکا آنهم در آستانه انتخابات ریاستجمهوری رخ دهد. از طرفی شورای امنیت سازمان ملل متحد جلسهای را دراینباره تشکیل نداده و تصمیمی دراینباره گرفته نشده است. او میافزاید: «انتخابات، کرونا، آتشسوزی وسیع در آمریکا و تأثیر آن بر بیمدیریتی ترامپ، تظاهرات و اعتراضات سیاهپوستان آمریکا ازجمله مسائلی است که ترامپ را درگیر مشکلات داخلی این کشور کرده است و با این شرایط او نمیتواند و نباید خود را درگیر یک رودررویی جدید با ایران کند. البته در سیاست امکان رخدادن هرچیزی وجود دارد. بنابراین با شکست قطعنامههای پیشنهادی آمریکا به شورای امنیت و همچنین توافقی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی با ایران انجام داد، آمریکا فعلا هیچ بهانه دیگری برای درگیری دوباره با ایران نخواهد داشت.» بهشتیپور همچنین در پاسخ به سؤال دیگر «اصفهان زیبا» که آیا با این شرایط توافقنامه برجام محفوظ خواهد ماندیا خیر، میگوید: «بله. این موضوع قابلتوجه کسانی است که ادعای این را دارند که برجام مرده است؛ درحالیکه هم اروپاییها هم دیگر کشورها به قطعنامههای پیشنهادی آمریکا رأی ندادند و خواهان حفظ برجام شدند. این موضوع را باید از این نظر موردتوجه قرار داد که درست است برجام نتوانست برخی خواستهها و اهداف ایران را پاسخ دهد، اما ازلحاظ سیاسی، دیپلماسی و حقوقی نقش مهمی را ایفا کرد و توانست جلوی یکجانبهگرایی آمریکا را تا به امروز بگیرد.»
به عقیده این تحلیلگر مسائل بینالملل، ایران در این شرایط باید دو سناریو را مدنظر داشته باشد و طبق آنها رویکردهای آینده خود در رابطه با آمریکا را از سر بگیرد: «اینکه اگر دونالد ترامپ پیروز انتخابات 2020 آمریکا شود، چه اقداماتی از سوی ایران باید انجام شود و در سناریوی دوم اگر «جو بایدن» منتخب آن رقابت شود، چه شیوهای در خصوص رابطه با آمریکا استفاده شود. اقداماتی که رسانهای نیست بلکه همگی امنیتی و ملی است و باید در شورای عالی امنیت ملی برای آنها تصمیمگیری شود و چهبسا این تصمیمها تابهحال نیز گرفته شده است. درنهایت ایران باید تمهیدات لازم برای مقابله با هر دو سناریو را داشته باشد.»
