زاینده‌رود به روایت نشنال‌جئوگرافیک

تخت‌جمشید، سی‌وسه‌پل و کلیسای وانک، سه سوژه محبوب سیمون نورفولک (Simon Norfolk)، عکاس نشنال جئوگرافیک بوده‌اند، آن‌قدر که حالا در صفحه اینستاگرامش فقط پنج هایلایت دارد که یکی را به سفر ایرانش اختصاص داده و شش عکس از این سه مقصد جذاب را در همین بخش با دنبال‌کنندگانش به اشتراک گذاشته است. «برای دوستانم در ایران و البته یک سؤال؛ من این عکس را 12سال پیش طی یک پروژه عکاسی برای مجله نشنال جئوگرافیک گرفتم. حالا وضعیت آبی زاینده‌رود چطور است؟!» این آغاز متنی است که سیمون نورفولک در صفحه اینستاگرامش به آدرس (simonnorfolkstudio@) منتشر کرده؛ صفحه‌ای که 165 هزار نفر آن را دنبال می‌کنند و عکس او از سی‌وسه‌پل هم تا همین لحظه 6446 لایک گرفته است. در عکس، نمای شرقی سی‌وسه‌پل را در شب می‌بینیم، در حالی که میز و نیمکت‌های چایخانه سکوهای شمال‌شرقی پل مملو از مردمانی هستند که آمده‌اند چای و آش بخورند. زاینده‌رود هم زنده و خروشان است و از لباس مردم داخل عکس می‌توان حدس زد بهار یا تابستان بوده است. حالا گرفتن این عکس دیگر امکان‌پذیر نیست؛ چون زاینده‌رود دیگر حضور ندارد و البته آن چایخانه معروف و نوستالژیک هم! عکاس نشنال جئوگرافیک در ادامه متن پست اینستاگرامی‌اش درباره اصفهان و زاینده‌رود هم توضیحاتی داده که ترجمه نوشته‌اش این‌گونه اســت: «پل الله‌وردی‌خان بین سال‌هــای 1599 تا 1602 میلادی ساخــتـه شــده و به سی‌وسه‌پل معروف است. طولانی‌ترین پل با طول 300 متر (977 فوت) بر روی زاینده‌رود محسوب می‌شود و یکی از معروف‌ترین مثال‌های معماری پل در دوران صفوی است.»
او در ادامه نوشته: «اصفهان روزگاری یکی از بزرگ‌ترین شهرهای جهان بوده و دوران شکوفایی‌اش به سال‌های 1050 تا 1722 میلادی، به ویژه قرون 16 و 17 یعنی دوران صفوی بازمی‌گردد؛ وقتی برای دومین بار در تاریخ، پایتخت پرشیا شد. حتی امروزه هم این شهر بخشی از گذشته شکوهمندش را با داشتن کاخ‌های زیبا، بولوارها، مساجد، مناره‌ها و پل‌های تاریخی حفظ کرده است.»
این عکاس سپس تأکید می‌کند که جایگاه تاریخی اصفهان باعث شده که ضرب‌المثل فارسی خلق شود با عنوان «اصفهان نصف‌جهان است (Esfahan nesf-e- jahan ast)». نورفولک سپس درباره زاینده‌رود هم نوشته: «رودخانه زاینده‌رود، جریان قابل توجه دائمی در تمام سال داشته و برعکس بسیاری از رودهای دیگر ایران که فصلی بوده‌اند، این رودخانه فصلی نبوده است. اما امروزه این رودخانه به دلیل معضلات مدیریتی آب و هدایت آب رودخانه به صنایع شهر یزد که همجوار اصفهان است، خشک شده است.» این عکس و متن را صفحه پرطرفدار نشنال جـئـوگـرافـیـک (natgeo@) با 153 میلیون فالوور هم منتشر کرده؛ متن و عکس به همان صورتی که در صفحه عکاس بود، اینجا هم منتشر شده و بیش از 295 هزار لایک و 2338 کـامـنـت از ســوی مـخـاطـبـان گـرفـتـه است. نکته جالب دیگر شعاری است که عکاس نشنال جئوگرافیک در توضیحات صفحه‌اش نوشته: «می‌خواهم کاری کنم که عاشق دنیای واقعی شوید، آن‌قدر که برای حفاظتش بجنگید!» و خب به نظر می‌رسد، این می‌تواند یکی از راه‌های نجات زاینده‌رود باشد. اگر همه ما چنین نگاه عاشقانه مملو از شناخت و درکی از زاینده‌رود داشتیم، قطعا الان از وجودش محروم نبودیم. معلوم است که حتما حال همه ما بیش از پنج میلیون نفری که در حوضه زاینده‌رود زندگی می‌کنیم، بهتر بود اگر واقعا عاشق خودِ زاینده رود بودیم و البته می‌شناختیمش! مشکل فقط وقتی حل می‌شود که زاینده‌رود را یک کالبد یکپارچه بدانیم و معتقد باشیم که زاینده‌رود موجودی زنده است که از سرچشمه آغاز می‌شود و تا پایاب ادامه پیدا می‌کند پس نمی‌شود دست و پا و کمر و قلبش را نشانه رفت و دل خوش کرد به زندگی عزیزی که روی تخت آی‌سی‌یو است؛ از کمر به پایین فلج کامل با ضربان نامنظم قلب، نفس‌های بریده بریده به کمک دستگاه اکسیژن. آن‌هم وقتی حال و روز این عزیز، به دست خود ما این‌گونه رقم خورده! نشنال جئوگرافیک یکی از بزرگ‌ترین مؤسسات غیرانتفاعی حوزه علم و آموزش در دنیاست. قدمتی 133ساله دارد و به حوزه‌های جغرافیا، باستان‌شناسی، علوم طبیعی، جریان‌های حفاظت از منابع طبیعی و تاریخی و مطالعه تاریخ و فرهنگ دنیا می‌پردازد. سیمون نورفولک هم یکی از عکاسانی است که با این مجموعه بزرگ و صاحب‌نام همکاری می‌کند. او 58ساله، متولد نیجریه و ساکن دو شهر هو (Hove) در انگلستان و کابل در افغانستان است. تا به حال جوایز پرشماری از ورلدپرس‌فتو (World Press Photo)، مسابـقـــه جهانی عکاسی سونی (Sony World Photography awards) و مسابقات و رویدادهای مهم عکـاسـی در اروپا و کشورهای دیگر دریافت کرده است. عکاسی جنگ هم البته یکی از حوزه‌های کاری اوست و عکس‌هایش از جنگ‌های افغانستان و بوسنی منتشر و مورد توجه جهانی قرار گرفته‌اند و در موزه‌های مهمی مانند موزه هنرهای تزیینی هیوستون، موزه گتی لس آنجلس، موزه هنرهای مدرن سانفرانسیسکو، مرکز عکاسی ویلسون و کلکسیون سرالتون جان از این عکاس مجموعه‌هایی وجود دارد. یکی از منتقدان هم از او با عنوان «عکاس پیشروی زمانه ما در حوزه عکاسی مستند» یاد کرده است.