به گزارش اصفهان زیبا؛ آجر روی آجر، بلوک روی بلوک، کمکم قد میکشند. آنقدر بلند که دیگر دست بهشان نمیرسد. باید سرت را بالا بگیری و آن بالابالاها را نگاه کنی تا نمایی از علم و دانش را ببینی. یک رؤیا که زمزمههای تبدیل به واقعیتش نزدیکتر میشود. این مکان که روزی یک زمین خالی بود، حالا به بنایی استوار تبدیل میشود که نمادی از امید به آینده است. اینجا بهواسطه آدمهای نیکوکار، یک مدرسه ساخته شده است.
از سالهای پیش، شاید حتی پیشتر از اینکه مدرسه، «مدرسه» نام بگیرد، ساخت مکتب و هزینهکردن برای برپایی مکانی که بچهها در آن تحصیل کنند، سنت دیرینه ایرانیها بوده است. بعدتر هم که به دوران انقلاب اسلامی رسیدیم، از سال 1377 جامعه خیرین مدرسهساز یکی از بزرگترین تشکلهای مردمنهاد در کشور است که با هدف جذب مشارکت خیرین و نیکوکاران برای ساخت و تجهیز فضاهای آموزشی تأسیس شده است.
مثل خیرین اصفهانی که در طول این سالها، هرکجا که نیاز بوده دستبهکار شدهاند. آنطور که علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش در آبان امسال بیان کرد، بالغ بر ۸۰درصد پروژههای آموزشیوپرورشی استان اصفهان، با مشارکت خیرین رقم میخورد. پیشتر هم علیاصغر ذاکران، معاون مشارکتهای مردمی اداره کل نوسازی و تجهیز مدارس استان اصفهان در بهرهبرداری از ۲۷۸ کلاس درس در سال گذشت گفته بود: «خیرین در احداث ۸۵ درصد از پروژههای مدرسهسازی اخیر استان اصفهان مشارکت کردهاند. البته میزان مشارکت و سهم خیرین در هر پروژه متفاوت بوده و گاهی به ۱۰۰درصد کمک مردمی نیز میرسد.»
عزمی جدی برای امری مهم
حالا چند ماهی میشود که بار دیگر زمزمههایی از طرحی به میان آمده که بنا بر آن قرار است ساماندهی مجددی برای جلب مشارکتهای مردمی صورت گیرد. بهواسطه این طرح قرار است از تعامل سازنده دولت در بخش نظارت و مشارکتهای مالی خیرین، مشکلات حوزه آموزشوپرورش بیشتر و کارآمدتر از قبل برطرف شود.ناصر فتحی، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان اصفهان در توضیح این طرح به «اصفهانزیبا» میگوید: طرح نهضت عدالت در آموزش با مشارکت مردمی بهواسطه پیگیری نهاد ریاستجمهوری، وزارت آموزشوپرورش به همراه سازمان نوسازی مدارس در دو ماه گذشته تصویب و به همه استانها ابلاغ شده است. فتحی میگوید اصل و اساس این طرح مشارکت مردم است؛ یعنی قرار نیست در این طرح دولت پولی بیاورد. بلکه بهواسطه مردم، مشکلات و مسائل هر شهرستان درخصوص آموزشوپرورش حل میشود. مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان اصفهان درباره سازوکار اجراییشدن طرح میگوید: در رأس این طرح استاندار با اختیارات تام است و سپس در هر شهرستان، فرمانداران نسبت به مشکلات شهرشان، تصمیمگیرنده هستند. آنها معلوم میکنند که منابع مالی خیرین از طریق خیریه یا از طریق صنایع، از طریق نهادهای اجتماعی، اتحادیهها، از طریق مولدسازی و استفاده از مالیات اعتباری و مالیات تکلیفی، چطور هزینه شود. در کنارش وزارت آموزشوپرورش و سازمان نوسازی مدارس بهعنوان دبیرخانه و پشتیبان طرح حضور دارند.
مردم، مشکلات مردم را حل میکنند
فتحی بر نقش تسهیلگر دولت در اجرای این نهضت تأکید میکند و میگوید: در این طرح مهم این است که دولت بتواند نقش راهنما داشته باشد و در کنارش جریان مردمیسازی را فعال بکند. مثلا حدود 50 درصد هزینههای این طرح از طریق بنیاد علوی و مابقی آن از محل خیران تأمین میشود. او همچنین راجع به اهداف طرح میگوید: طرح نهضت توسعه و عدالت در فضاهای آموزشی و پرورشی با مشارکت مردمی هفتبند ازجمله مدارس کانکسی، سنگی، مدارس مناطق دارای سرانه فضای آموزشی آن کمتر از سه متر، مدارس دارای کلاسهایی با تراکم بالای 35 نفر، ساخت فضای آموزشی در مسکن مهر و نهضت ملی مسکن و تکمیل پروژههای نیمهتمام را پیگیری میکند.
فتحی در پاسخ به این سؤال که آیا خیرین حاضر هستند برای اهداف مشخصشده توسط دولت هزینه کنند، میگوید: اگرچه بعضی از خیرین ترجیح میدهند در محل سکونت خودشان هزینه کنند، درصورتیکه نهادهای مختلف آنها را راهنمایی کنند و با ذکر دلیل بگویند که چرا در فلان منطقه نیاز به سرمایهگذاری است، آنها هم قانع میشوند. از طرفی برخی امتیازات هم مثل معافیتهای مالیاتی و بیمه و… تعلق میگیرد که باعث رغبت خیرین میشود. بیشک آنها نیز دوست دارند سرمایهگذاریهایشان در جایی باشد که بیشترین بازدهی را داشته باشد.
او همچنین با تأکید بر تصمیمات منطقی و اصولی در اجرای این طرح میگوید: پولی که خیرین صرف توسعه مدارس میکنند، بیتالمال است و به همین خاطر بسیار مهم است که چطور هزینه شود و در برابر آن مسئول هستیم. ازاینجهت دو سه ماه است که روی این طرح کار شده تا خروجی کار، بینقص باشد. از طرفی برای نیازهایی که بیان میشود، حتما باید دلایل مستندی ارائه شود و اینطور نیست که فرماندار بگوید در فلان منطقه 12 کلاس نیاز داریم. بلکه باید پاسخگوی سازمان برنامهوبودجه، اداره دارایی، بازرسی و… هم باشیم. مثلا میگویند طبق آمار تعداد مدارس سنگی اصفهان 21 مورد است. خب ما بر اساس بازدیدهای میدانی فهمیدیم که جمعیت برخی از این مدارس زیر 10 نفر است و سال آینده از این هم کمتر میشود. بهاینترتیب تصمیم گرفتیم که سرمایهگذاری از مدارس کمجمعیت به سمت مدارس سنگی پرجمعیت باشد.
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان اصفهان درمورد بازه اجرایی طرح میگوید: در طول این سالهایی که از عمر انقلاب اسلامی میگذرد، این اولین دورهای است که رئیسجمهوری از ابتدای کار، آموزشوپرورش را بهعنوان مسئله اول مطرح کرده و به آن پرداخته است. با این حساب و با کمک خیرین امیدواریم که نتیجه مثبتی هم حاصل شود. بااینحال برای طرحهای کلان نمیتوان انتظار داشت که در کمتر از چهار سال خروجی آن مشخص شود. هرچند اجرای این نهضت طبق برشهای زمانی یکساله، دوساله، سهساله و چهارساله با توجه به اولویت مسائل مشخص شده است.
فتحی در پاسخ به ویژگیهای منحصربهفرد اصفهان در مقایسه با دیگر شهرها در اجرای نهضت عدالت در آموزش با مشارکت مردمی میگوید: اصفهان شهری است که خیرین بسیار خوبی و با تعداد زیاد دارد. از طرفی شهری صنعتی است با کارخانههای بسیار که میتوان از منابع مالیاتی آنها هم استفاده کرد. ازاینجهت موقعیت ممتازی برای اجرای موفق طرح فراهم است.
