به گزارش اصفهان زیبا؛ +مامان و بابا چه کاره هستند؟
_پدرم آرشیتکته.
+و مادر؟
_مادره.
این بخشی از گفتوگویی است که اخیرا در رسانهها پخش شده است. در مواجهه با کاربرد چنین تعبیری از سوی کودک بازیگر، دو نوع واکنش را شاهد هستیم: عدهای معتقدند که با یک عبارت کوتاه اینچنینی میتوان جایگاه رفیع مادری را یادآور شد و آن را شغلی تماموقت و ارزشمند دانست؛ برخی نیز مخالف هستند و میگویند معنای مستتر در آن، کملطفی در حق مادران شاغل است.
تأییدها و انتقادها درباره این گفتوگو، در وهله اول پرسشی را به ذهن مخاطب آگاه میآورد: نقش رسانه در بازنمایی زنان چیست و زنان در تلویزیون یا سینما چگونه به تصویر کشیده میشوند؟
گفتمان فمینیسم معتقد است یکی از مهمترین کلیشههایی که رسانهها در جامعه اشاعه میدهند، کلیشههای جنسیتی است که در آن، زنان بهعنوان جنس دوم و افرادی بیکفایت و فرودست بازنمایی میشوند. در این بازنمایی ساختگی، زن در مداری بسته میان آشپزی و آرایش و لباس و زیبایی اندام حرکت میکند؛ درحالیکه مشکلات و خواستههای زن درجه بسیار بزرگتر از اینهاست.
اخیرا برنامهای با عنوان «از مامان بگو» از تلویزیون پخش میشود. در این برنامه مهمانانی از اقشار گوناگون اجتماع دعوت میشوند تا ضمن بازگوکردن داستان زندگیشان، نقش «مامان» و ازخودگذشتگیها و مشقتهایش را در مقابل دوربین بگویند. از خاطرههای بچگی و همراهیهای مادر در آن زمان گرفته، تا بزرگسالی و مشکلاتش. «از مامان بگو» به میزبانی محیا اسناوندی، تلاش میکند عشق، صبر و استقامت مادران را در قالب داستانهایی واقعی و تأثیرگذار به تصویر بکشد و مخاطب را در این مسیر با خود همراه سازد.
این برنامه خوشبختانه چیزی خلاف آن کلیشه نادرست را به نمایش میگذارد. روایتی که از مادرهای قوی میشنویم، تمام باورهای غلط گذشته را به چالش میکشد. زنانی که در عین زنانگی، به سبب جبر روزگار با سختی مواجه شدهاند و بهخوبی با آن مقابله کردهاند تا فرزندانشان را حمایت کنند یا تنها با حضور خود موجب دلگرمی و همراهی فرزندان در مسیر موفقیت بودهاند. زن در اینجا ابژۀ لذت، جلبتوجه یا شخصیتی فرودست و منفعل نیست؛ بلکه سوژهای فعال و تأثیرگذار است.
این برنامه بنا به موضوع خود و همراه با عواملی مانند نورپردازی مناسب در صحنههای احساسی، موسیقی مرتبط و بجا و حضور تماشاگر در برنامه، در برانگیختن احساسات مخاطبان بهخوبی عمل میکند و در موارد متعدد سکانسها با اشک همراه میشود؛ برای مثال، حضور علیرضا نبی، کارآفرین برجسته ایرانی در «از مامان بگو» برانگیزاننده احساسات و عواطف بسیاری بود. مادری که با کارکردن در خانه دیگران، نان خود و بچههایش را درمیآورد، توانسته فرزندی تربیت کند که در آینده دستگیر عده زیادی باشد. این تنها یکی از نقوش متعدد و مهم مادران و زنان است.
اما نکته مهمی که در این بین وجود دارد، این است که گرچه مادران در تربیت فرزند و روند آینده او نقش اساسی دارند، پدرها هم یکی از دو بال پرواز هستند و در راه ایفای نقش پدرانگی، با چالشهای متعددی مواجه میشوند. امیدوارم در آینده شاهد برنامههایی با محوریت پدر نیز باشیم و از ضرورت وجود چنین برنامهای غافل نشویم؛ همچنین در برنامه از مامان بگو بیشتر شاهد روایت پسرها از مادرانشان هستیم؛ درحالیکه دخترها نیز به همان اندازه «دخترِ مامان» هستند و واگویه خاطرهها و تفاسیر آنان از مادر هم جالب خواهد بود.
