آنچه از مکانهای زیارتی به مدنیت اصفهان کمک کرده، تختفولاد بوده است. این گفته دکتر ابراهیم فیاض است، استاد مردمشناسی دانشگاه تهران، که در مصاحبه اختصاصی با اصفهان زیبا، جایگاه تختفولاد در اصفهان امروز را به بحث و بررسی گذاشته است.
آنچه اصفهان دوران صفوی را ممتاز میکند، انسجام مدنی این شهر است؛ به این معنا که تمامی اجزای این شهر در نسبتی هماهنگ، تمدنی ویژه را تشکیل میدهند. در راستای شکلگرفتن چنین تمدنی دولت صفوی نقش بسیار مهمی داشته است.
توی خیابان سلمان فارسی که قدم بزنی، ذهنت به هزار فرعی سرک میکشد. میکشد و میکشاند تو را به گذشتهها. به گذشتههای دور این محل و گذشتههای نزدیک زندگی خودت؛ مثلا از گذشتههای دور همین پل شهرستان.
تو نباید این حرفها را به من میزدی. درباره من اشتباه فکر میکردی. درست مثل این منار که همه آن را اشتباهی فهمیدهاند. مردم فکر میکنند که اینجا امامزاده است؛ اما این گنبد نهصدساله، مقبره خلیفه عباسی «الراشد بالله» است، خلیفهای که به دست چریکهای شیعه، در هنگام گذرش از اصفهان به قتل رسیده است؛ یعنی یک برداشت صددرصد برعکس. انگار که در حرم امامرضا(ع)، به «هارونالرشید» دخیل ببندی.
محمد تمنایی، استاد برجسته دانشگاه صنعتی اصفهان، اعتقاد دارد سرعت پایین توسعه سامانه اتوبوسهای تندرو اصفهان میتواند به شکست کامل آن بینجامد.
در طول تاریخ کارگزارانی بودهاند که نام نیکشان جاودان مانده است. در یک دستهبندی کلی میتوان این بزرگان را به دو دسته تقسیم کرد.
اصفهان تنباکو را بر خود منع کرد. اولین شهر ایران بود که از روش سلاح فتوا به روی انگلستان شمشیر میکشید. علیمحمد اژهای و منیرالدین بروجردی فریاد حرامبودن تنباکو سردادندو اولین ندای تحریم تنباکو از اصفهان شنیده شد.
هرگاه نام بانو نصرتالسادات امین به گوش میرسد، بلادرنگ از آن صحبت میشود که او بانویی اصفهانی بود که ازلحاظ علمی به درجه «اجتهاد» رسیده بود.
علی و حسین همدانیان دو چهره بزرگ اقتصادی در تاریخ معاصر اصفهان هستند. علی (۱۳۴۲-۱۲۸۰) برادر بزرگتر بود. او هنگام فوتش، اولین سرمایهدار ایران بود.
هر نویسندهای از پسِ تلاشهای علمی و تحقیقی خود هدفی را دنبال میکند. این هدف والا بهنوعی جهتدهنده تمام نوشتههای اوست که چه بسا بهصورت آشکار بیان نشود؛ اما اهل دقت بهخوبی متوجه مقصود او میشوند و پیوسته این مهم را میدانند که یک نخ تسبیح، بعضی از آثار نویسنده را به یکدیگر وصل کرده است.
نظرات متنوعی وجود دارد که علل یک انقلاب را توضیح دهد؛ اما در میان این پراکندگیها همیشه یک مطلب ثابت است و آن هسته سختی است که در وجود و نهاد انقلابیون پدید میآید.