تاریخ ایران
نظری به آیین کهن یلدا در میان مردم ایرانزمین:
تو محرم هر رازی!
یلدا همان شب سیاهی است که پایانش سپیدی روز و حکایت گشایش پس از سختی است. در لغت به معنی «تولد» به کار میرفته و واژهای سریانی است.
نگاهی به برپایی جشن سده در تاریخ ایران (بهمناسبت ثبت جهانی جشن سده):
از دروی گندم تا ثواب آتشافروزی
آیین سده بهطور رسمی از غروب آفتاب آغاز میشد. در این زمان، مردم در نقاط مختلف روی بام خانهها یا بلندی کوهستانها آتش میافروختند. در هر منطقه، زن و مرد و کودک دور این آتشها گرد هم میآمدند و با خواندن اشعار و ترانههای محلیِ قوم و دیار خودشان این جشن را برپا میکردند.
کسی که زندگی اشرافی دارد نمیتواند به انقلاب پایبند باشد
در آستانه سالروز قیام تاریخی مردم تبریز در ۲۹ بهمن سال ۱۳۵۶، رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح روز پنجشنبه هفته گذشته (28 بهمن) در ارتباطی تصویری با جمعی از مردم آذربایجان دیدار کردند. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری، ایشان حرکت ۲۹ بهمن را زمینهساز استمرار حرکت عظیم میدانی مردم و درنهایت پیروزی انقلاب خواندند و با برشمردن عوامل مؤثر بر استمرار انقلاب اسلامی در چهار دهه گذشته و همچنین نیازهای امروز و فردای کشور، با اشاره به اقدام خودجوش و عظیم مردم در ۲۲ بهمن امسال گفتند: امسال مراسم ۲۲ بهمن واقعا اعجاببرانگیز و تحسینبرانگیز بود؛ زیرا بهرغم ویروس کرونا و مشکلات معیشتی و انبوه دروغپراکنی رسانهای بیگانگان، حضور مردم در اکثر شهرها و مناطق کشور نسبت به سال قبل افزایشی چشمگیر داشت.
دین و مذهب یکی از عناصر هویتساز شهر اسلامی است
شکلگیری شهرهای اسلامی با دین و باورهای مذهبی عجین شده و معماری آنها نیز بر این سبک و سیاق ساخته شده است. با یک نگاه اجمالی به شهرهای اسلامی درمییابیم که معماری مساجد، آرامگاهها و مدارس مذهبی به دین و باورهای مذهبی آغشته است و در تاریخ ایران با پیدایش و تکامل فرقههای اسلامی، نقش مؤثری در شکلگیری و توسعه بافت شهرها ایجاد کردهاند. به گزارش اصفهانزیبا آنلاین، پژوهشگران معماری، باستانشناسی و تاریخپژوهان در دهههای اخیر، نظریههای گوناگونی درباره خاستگاه و مشخصههای شهر اسلامی بیان کرده و هرکدام با رویکردی خاص خاستگاه و عوامل شکلگیری شهر اسلامی را مطرح کردهاند. از میان نظریههای مطرح در شهرسازی اسلامی، برخی معتقدند شهر و شهرنشینی در دوران اسلامی مبتنی برآموزههای دینی و مبانی اعتقادی دین اسلام است که ریشه در منابع قرآن، سنت، فقه و اجماع دارد.
ژاله چون شد؟ ژاله خون شد
یکی از وقایع غمانگیزی که در چند ماه منتهی به پیروزی انقلاب رخ داد، سرکوب و کشتار تظاهرات 17شهریور توسط ارتش شاهنشاهی در میدان ژاله بود. ۲۱روز پس از واقعه آتشسوزی سینما رکس آبادان، دولت شریفامامی با اعلام ممنوعیت راهپیمایی، اعتراض مردم را برانگیخت؛ بهطوری که آنها توسط روحانی به نام یحیی نوری در روز ۱۷شهریور ۱۳۵۷ به خیابانها آمدند و راهپیمایی گستردهای را علیه دولت پهلوی برگزار کردند.
مرگ رضاخان چگونه رقم خورد؟
یکی از پیامدهای اشغال ایران به دست متفقین، سقوط رضاشاه و بهقدرترسیدن فرزندش محمدرضا بود. در همان ساعتی که ایران مورد حمله نیروهای شوروی و انگلستان قرار گرفت، اسمیرنف، سفیر شوروی و سر ریدر بولارد، وزیرمختار انگلستان، حسنعلی منصور نخستوزیر ایران را از جریان حمله مطلع کردند.
گمشدهای در غبار تاریخ سیاسی
تاریخ سیاسی معاصر ما صرفا در تحولات عظیم به چهرههای مشهور خلاصه نمیشود و سوژههای مختلفی در این سیر تاریخی وجود دارند که پرداختن به آن شاید بخشی از اطلاعات لازم برای تحلیل تاریخی را تکمیل کند. سرنوشت کاترین عدل، بهمن حجت کاشانی، علی پاتریک و خسرو جهانبانی قصه جالبی از درون خاندان پهلوی است که نگاهی به آن میتواند تضاد عقیدتی درون دربار را بازتر کند. داستان ما در بهار سال ۱۳۵۴ تمام میشود؛ در شهرستان خرمدره در استان زنجان. البته کمی آنطرفتر؛ جایی که حالا حاشیه شهر است و روزگاری روستایی بود بهنام «اللهده». روستایی که توسط این خانواده ساخته شد؛ «بهمن حجت کاشانی» و همسرش «کاترین عدل». کسانی که دل از زندگی مرفه کندند تا برای خود یک جامعه ایدئال درست کنند. قبل از آنکه به روستای آنها و ماجراهای خونینی که در آن رخ داد برسیم، بهتر است با این زن و شوهر آشنا شویم.
مسیر ایرانگردی بادگیرها
آیا میشود یک مسیر گردشگری جذاب فقط برای دیدن «بادگیرها» تعریف کرد؟! بله! یک ایرانگردی جذاب از اصفهان و کاشان و یزد تا سیرجان و کرمان و لافت را میتوان فقط برای دیدن بادگیرهای متنوع تجربه کرد. در مطلب پیش رو با رویکرد معماری و گردشگری به این عنصر مهم معماری میپردازیم. ایرانیان کهن زمانی که به مرز این سرزمین رسیدند، با توجه به همان شیوه زندگی که قبل از آن داشتند، با استفاده از آبهای روان در دل طبیعت نهرکشیهایی انجام دادند و اطراف خانههای خود باغهایی ساختند. همانطور که از وجود این نهرها بیشترین بهرهها را بردند، از وجود بادهای مطبوع این سرزمین نیز بهره بردند و این هوای خوش و دلنشین را به جریان زندگی خود وارد کردند و برای به انجام رساندن این امر از عنصری به نام «واتغر» استفاده کردند.
حذف آیتالله بهشتی بسیار زیانبار بود
تابستان 1360 دفتر حزب جمهوری اسلامی با انفجار رنگ خون به خود گرفت که بر اثر آن، تعدادی از مخلصترین نیروهای انقلاب به شهادت رسیدند. حزب جمهوری اسلامی پس از بروز تضادهای جدیاش با بنیصدر و سازمان مجاهدین خلق، در شرایط تقابلی قرار گرفت؛ اما تصور نمیشد چنین رفتار ناجوانمردانهای از سوی منافقین صورت گیرد. به جهت بررسی شرایط این واقعه با حسین کمالی که در آن زمان یکی از مسئولان شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی بود، گفتوگو کردیم که مشروح آن را میخوانید.
روایت دانمارکی از ایران ساسانی
«شما میدانید که دوره ساسانیان چه چیز است؟ میدانید که در بینِ ادوارِ تاریخیِ ایران، عهدِ ساسانی یکی از بزرگترینها بوده است؟ نهفقط که دولتِ ایران آن وقت قوی و توانا بود، از برای اینکه یک تمدنِ بسیار عالی داشت که با تمدنِ روم رقابت میکرد و آثار و نفوذِ آن تمدن هنوز میماند. برای تحصیل کردنِ آن دوره بسیار منابع داریم که عبارت از روایاتِ مشرقی و مغربی و خرابهها و صورتهایی از دیواربرجسته و مسکوکات و کارهای صنعتیِ مختلف است و اگر آن منابع را با انتقاد تفحص میکنیم، برای آن خواهد بود که به واسطه آن یک خاتمکاریِ ظریفی را انجام داده باشیم و دوره ساسانیان دوباره پیشِ چشمِ ما زنده باشد.» این روایت آرتور کریستنسن، ایرانشناس مهم دانمارکی، است که حوالی 92 سال پیش طی یک سخنرانی به زبان فارسی در مدرسه آمریکاییان (ظاهرا کالجِ البرز) انجام داد. در متن پیش رو با نــگاهــی به نــظــر کریستنسن و ایرانشناسان دیگر، سعی میکنیم سفری به ایرانِ ساسانی داشته باشیم، دورهای از تاریخ ایران بزرگ که حالا در موزهها و البته بناهای تاریخی و ثبت جهانی شده ایران هنوز جاری و زنده است.
ایرانیترین ایرانی
فردوسی سخنوری شگرف است که با سرودن شاهکار مانای شاهنامه، ایرانیترین آفریده ادبی را سرود و آفرین جهانیان را برانگیخت. شاهکاری که سرنوشت ایران را دگرگون کرد تا ایران بماند و ایرانی نیز و به گفته میرجلالالدین کزازی، اگر او در یکی از باریک و دشوارترین روزگاران در تاریخ این سرزمین کهن سر برنمیآورد و شاهنامه را نمیسرود، ما ایرانیان اکنون خود را ایرانی نمیدانستیم و به زبان دلاویز و شورانگیز فارسی با یکدیگر سخن نمیگفتیم و ازاینرو، شاهنامه نامه فرهنگ و منش ایرانی است.
مناقشه بر سر تاریخ!
چند روزی از بحثوجدل شکلگرفته میان صادق زیباکلام و خسرو معتضد، یکی به عنوان استاد علوم سیاسی و دیگری معروف به تاریخنگار گذشته است. مناظره بحثبرانگیز این دو با یکدیگر زمینه اظهارنظرهای متفاوتی را در رسانهها و شبکههای اجتماعی و فضای مجازی فراهم کرد. اکنون با فرونشستن جنجالها میتوان موضوع مورد مناقشه میان این دو چهره سرشناس را از دریچهای دیگر نگاه کرد.
شرکت پیام اصفهان زیبا
آرشیو کامل روزنامه
