به گزارش اصفهان زیبا؛ در شرایطی که شهر ما اصفهان درگیر مسائل و مشکلات متعددی در حوزههای مختلف فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی است، تجلیل از مقام خبرنگار و توجه به تأثیر خبر، اهمیتی دوچندان دارد. خبرنگار (به معنای عام آن) در ایرانِ امروز بهواسطه ضعف نهادهایی همچون دانشگاهها و اندیشکدهها و در خلأ وجود سازمانهای مردمنهاد که باید دائما بر عملکرد مسئولان و روندهای درازمدت توسعه نظارت کنند، جایگاهی خطیر یافته است.
به قول یکی از حکما «روزنامهنویسان از ناتوانیها و کمبودها و ضعفهای سازمانها و متصدیان امور خبر دارند و مهمتر اینکه آنها زبان نقد را میشناسند و وظیفه دشوار بیدارگری را به عهده گرفتهاند». درواقع این روزنامهنگاران و خبرنگاران هستند که به دلیل درگیری روزانه با موضوعات خبری و مسائل و اقدامات سازمانها، از چالشها آگاهاند؛ مخصوصا در شرایطی که متوسط عمر مدیریتها به دو تا سه سال رسیده و مدیران پیش از آنکه با مسائل حقیقی حوزه کاری خود آشنا شوند باید با صندلی مسئولیت خداحافظی کنند.
از سوی دیگر خبرنگاران ازآنجاکه درگیر اخبار به معنای اعم آن هستند، فهم بهتری از شرایط کلی دارند و به همین دلیل میتوانند نسبت اجزا با کل را بهصورت عمیقتری درک کنند. همین درک عمیق، وظیفه بیدارگری را بر دوش آنها قرار داده؛ اما باید بدانیم ایفای این وظیفه در اصفهان به دو دلیل، سختتر و بااهمیتتر از دیگر شهرهاست:
اول آنکه خُلق مردم اصفهان با رسانه دمساز نیست؛ گویی عمق وجودی و پیچیدگیهای شخصیتی اصفهانیها فراتر از آن است که در رسانه متجلی شود؛ به همین دلیل تا چندسال قبل، این جمله در میان مسئولان و نخبگان اصفهانی پرتکرار بود که «اصفهان، رسانه ندارد!» و گسترش کمّی رسانهها هم دردی از آن دوا نمیکند… بنابراین خبرنگار اصفهانی باید بداند در شهری زیست میکند که مردمش بهراحتی روی خوش به رسانهها نشان نمیدهند.
تعارض منافع در اصفهان
اما دلیل دوم که انجام رسالت خبرنگاری در اصفهان را سخت کرده وجود تعارض منافع شدید در هر یک از مسائل این شهر است. بهطور مثال در سالهای اخیر، آلودگی هوای اصفهان به یکی از مهمترین مشکلات شهر تبدیل شده و خبرنگار اگر به دنبال مقصران این پدیده باشد با ذینفعان مختلفی روبهرو میشود که تعارضات جدی با منافع درازمدت شهر دارند.
در شرایط امروز اصفهان، صاحبان صنایع و مشاغل برای تبرئه نقش خود در افزایش مشکلات زیستمحیطی اصفهان نهتنها هزینه میکنند، بلکه رأسا به جریانسازی خبری و رسانهای اقدام میکنند. در چنین شرایطی خبرنگار حقیقتجو چهبسا برای بیدارگری باید از بسیاری از منافع شخصی عبور کند و حتی تشکلهای صنفی و مطبوعاتی نیز نمیتوانند یاریگر او باشند. به این ترتیب آنچه در این شرایط اهمیت پیدا میکند، نهتنها وجود خبرنگار بلکه وجود سنتهای متداوم خبری و رسانهای است؛ سنتهایی که در باطن خود حامل ارزشها، آرمانها و قصهها هستند.
چیزی که در اصفهان بیسابقه نیست و نمونه کوچک آن را میتوان در عملکرد مرحوم امیرقلی امینی در روزنامههای «اخگر» و «اصفهان» مشاهده کرد. این سنتها تنها در شرایطی به قوام میرسند که از امتداد کافی برخوردار باشند و رویدادهای مختلف تاریخی را به هم پیوند دهند؛ بهطوریکه در بررسی هریک از وقایع اصفهان بتوان ردپایی از سنت روزنامهنگاری و خبرنگاری این شهر مشاهده کرد.در چنین شرایطی، انتظاری که هماکنون نیز مردم از رسانهها دارند، معنیدار شده و اختلاف رویکرد رسانهها آسیبی به منافع درازمدت شهر وارد نخواهد کرد؛ چراکه همه این رویکردها در امتداد سنت روزنامهنگاری و خبرنگاری اصفهان فهمیده میشوند.
سه ساحت فعالیت اصفهان زیبا
بهاینترتیب میتوان به اهمیت وجود رسانههای قوی باسابقه طولانی پی برد. روزنامه «اصفهانزیبا» یکی از این رسانههاست که در آستانه بیستمین سالگرد انتشار خود قرار دارد و در دو دهه فعالیت خود، در مسیری پرفرازونشیب اما همواره روبهرشد حرکت کرده است. در نگاهی کلی میتوان فعالیت این روزنامه را به سه ساحت کلان تقسیم کرد:
ساحت اول با تأسیس روزنامه و تربیت نسل اول خبرنگاران مستعد آغاز شد. در این ساحت روزنامه «اصفهانزیبا» بهعنوان رسانهای حرفهای، نضج گرفت و دامنه فعالیتهای خود را در گروههای خبریتحلیلی متنوع گستراند.
ساحت دوم فعالیتهای روزنامه از اواسط دهه نود گسترش یافت و ضمائم و ویژهنامههای روزنامه اصفهانزیبا متولد شدند که از آن میان میتوان به مجله «گردشگر مثبت»، ویژهنامه «بیسیمچی»، فصلنامه «تیمچه»، ماهنامه «فصل نو» و فصلنامه «روایت اصفهان» اشاره کرد.
این روزنامه در ساحت سوم فعالیتهای خود با حفظ و ارتقای داشتههای دو ساحت دیگر و با فهمی نو از تحولات عرصه رسانه در ایران، فعالیتهای خود در فضای مجازی را گسترش داد؛ بهطوریکه هماکنون با توجه و ضریب بخشیدن به محتوای تولیدشده در روزنامه، یکی از مهمترین پیشرانهای طرح و تحلیل مسائل اصفهان و صدای مطالبات مردم این شهر در فضای مجازی به حساب میآید.
روزنامه «اصفهانزیبا» در دو سال گذشته محوریت همه گزارشها و یادداشتهای خود را «مسائل اصفهان» قرار داده است و با اجتناب از نگاههای فانتزی و یأساندیشی تلاش میکند مسئولان را در فهم بهتر مسائل اصفهان یاری دهد؛ به همین دلیل در یک نگاه کلی، روزنامه از انتشار اخبار رسمی به سمت تولید تحلیلها و نقدهای مسئلهمحور حرکت کرد؛ بهطوریکه روزنامهای که هماکنون در دست شماست با تلاش همکاران من در گروههای مختلف بهطور صددرصد تولیدی (بدون یک کلمه حرف اضافه) منتشر شده است.
باید توجه داشت با توجه به وجود کنشگران، نقشآفرینان و ذینفعان متعدد در چالشهای مختلف اصفهان، لازمه طرح صحیح مسائل این شهر بهدوراز اغراض مادی و معنوی، رفع انحصار رسانهای است؛ چراکه رسانه در این میان نهتنها بهعنوان یکی از مهمترین بازیگران اصفهان نقشآفرینی میکند، بلکه خود میتواند نظام تصمیم را به سمت صحیح یا غلط سوق دهد؛ به همین منظور توسیع گستره خبرنگاران و نویسندگان در دستور کار «اصفهانزیبا» قرار گرفته است.
در پایان یادآور میشوم روزنامه «اصفهانزیبا» در سال 1402 با امتیاز 92.2 بهعنوان برترین روزنامه استان اصفهان و برترین روزنامه استانی در ایران شناخته شد و به همین دلیل پرچمدار روزنامهنگاری محلی در ایران به حساب میآید.
این موفقیت بدون تلاش شبانهروزی خبرنگاران در بخشهای مختلف روزنامه اصفهانزیبا و شرکت پیام اصفهانزیبا محقق نمیشد. به امید روزی که اصفهان ققنوسوار از مشکلات عبور کند و دوباره نقش بیبدیل خود را در دل ایران بازیابد.
