به گزارش اصفهان زیبا؛ هیچزمان، سیر تحول زنانگیمان را در اربعین فراموش نمیکنیم؛ زمانی که بهضرورت یا عدم لزوم حضور خود در این حرکت فکر میکردیم و از اینسو و آنسو میشنیدیم که به بانوان توصیه نمیشود، این سفر را بروند؛ البته این سخن بیدلیل هم نبود؛ شاید دلیلش سختی راه بود؛ شاید اختلاط زن و مرد و شاید کاهش حالت حماسی این حرکت و شاید نبود زیرساختهای بانوانه و شاید همه اینها با هم.
اما در سیر تحولات عظیم آخرالزمانی، بانوان بسیاری، نسبت خود را با اربعین حسینی یافتند و دیگر تردید سختی راه، عدم وجود زیرساختهای کامل برای حضور بانوان، و… چندان مانع تجربه این سفر آنها نمیشد و برای رفع مانع اختلاط نامحرم، هم هر بانویی در اندیشه خود، راهی برمیگزید؛ مثلا برنامهریزی برای حضور کمتر در اماکن زیارتی و اماکن شلوغ و تنظیم برای حضور در راهپیمایی در زمانهای خلوتتر و… .
زنان اربعینی و اربعین زنانه!
بالاتر از رفع موانع، بانوان فقط کنش اربعینی خود را در حضور نمیدیدند، بلکه بهدنبال بازنمود تجربه زیست اربعینی خویش هم بودند. سیل عظیم روایتهای مادران و بانوان در سال گذشته از این سفر و دستبهقلمشدن آنان برای بهتصویرکشیدن زیباییها و جلوههای ویژه مسیر مشایه، خود نمایانگر این مسئله است.
اما چه شد که نسبت اربعین و زنان اینگونه پرشتاب شد؟
شاید کشش مغناطیس اربعین و حرکت زینبی برای شکلگیری اربعین بود که اجازه نداد بانوان شیعه و حتی غیرشیعه در این راهپیمایی حضور فعال نیابند؛ چرا شاید، نه حتما اینگونه است؛ حتما از این منزل به آن منزل بردن اسرای عاشورا که اغلب زن و کودک بودند، ما را از نشستن و از دور نگاهکردن بهجای قدمهای شجاعانه زینب(س)، برحذر میدارد. حتما مدل حماسه خانوادگی عاشورا، ما را به این کنش خانوادگی دعوت میکند.حتما بهدنبال جاذبه زینبی، جذبه حرکت زنان عراقی در موکبداری و راهپیمایی، هم در کنش بانوی ایرانی مؤثر بوده است.
زنان؛ پیادهروان نقشآفرین
انگار همه ما، کاملا حس میکنیم که اربعین و جامعه زنانه یک بدهبستان ویژه با هم دارند؛ چرا که اگر از آن سو مغناطیس اربعین، جامعه زنانه را بهسمت خود میکشد، از سوی دیگر، ورود زنان بیشتر به جامعه اربعینی هم از خود نمودهای زیادی نشان میدهد. اجتماع قلوب مؤمنان بهصورت دوچندان شاید یکی از این نمودها باشد. اصلا چه کسی است که در مشایه پای بگذارد و این همه عاطفه شورانگیز زنانه را در کنار حماسه حضور مردانه حس نکند؛ ازاینگذشته، حضور زنان عفیفه این مسیر نورانی را پرنورتر میکند و این صرفا یک حرف تعارفی نیست؛ بلکه مطابق بیانات رهبر معظم، عفت بانوان عنصری نوربخش به جامعه است (ر.ک.25/3/1384). چه بسا، همین عنصر عفت است که روی دیگر سکهاش عزت مجاهدانه میشود و «زینب(س) نشان داد که میتوان حجب و عفاف زنانه را تبدیل کرد به عزت مجاهدانه، به یک جهاد بزرگ» (1/2/1389).
ضمن آنکه این مسیر پر از معنویت،«هل من مزید»گونه، به دنبال معنابخشی بیشتر به خود است و در این میان زنان بهخوبی ظرفیت ایفای نقش دارند؛ چنانکه بر اساس کلام امام خامنهای، لطافت و محبت بانوانه، محیط پیرامونی او را بهطرف معنویت، پیشرفت و علو علمی و عملی سوق میدهد (25/3/1384).
شاید برخی افراد، در سالهای اخیر دلواپس حضور بیشتر زنان نسبت به مردان هم شدهباشند؛ البته دلواپسی هم دارد. مردان نباید با حضور زنان خانواده خود، احساس استغنا کنند یا این حضور را کافی ببینند؛ بانوان هم نباید از نقش مشوقی و محوری خود در برانگیختن حماسه حضور اربعینی مردان اطرافشان باز بنشینند؛ پس نمیشود منکر پیشتازی زنان در چنین حرکات تاریخسازی شد؛ که اگر منکر شدیم، چه بسا این حرکت از مسیرپرسرعت تاریخساز خود دور شود.یادمان نرود که این حرکت تمدنساز در حال صدور مدل خود به جهانیان است؛ در مقابل انظار دنیاست؛ هرچند انکارش کنند، هرچند نگذارند دیدهشود.این حرکت، در حال صدور مدل زیست اجتماعی بانوان به جهان است؛ در حال عبور از طرحهای ضدزن کهنه و نو و درهمشکستن ستمهای مدرن به جامعه زنان. این حرکت اجازه نمیدهد زن خود را در قفس تنانه معنا کند؛ بلکه هویت حقیقی او را گوشزد میکند و او را از زندان مردسالارانه سرمایهدار بیرون میآورد.
تربیت زنان در محضر اربعین
زنان مؤثر اربعینی ضمن تأثیر بر این تجلیگاه شعائر الهی، در حال تأثر از آن نیز هستند؛ چنان که از آغاز هم بهواسطه جاذبه این حرکت، به آن پیوستند. زنان از جامعه اربعینی بهخوبی میآموزند؛ بهطوریکه اگر بانویی، سال اول حضورش به دنبال بالا بردن کیفیت این حضور است، سالهای بعد بهدنبال بالابردن کیفیت حضور دیگران به قیمت سختی خود است.
اگر در سال نخست، به دنبال زیارت خود است، در سالهای بعد عشقش خدمت به زوار است.اگر در سال نخست، احساس غرابت از بانوی عراقی دارد، در سالهای بعدی احساس قرابت به او در وجودش ولوله میکند.اگر در سال نخست، زنانی هستند که حضور زیباگونه را برای خود ویژه درنظر میگیرند، در سالهای بعد دیگر تجربه زیست ساده آن محیط و به دور از هر تجمل و منیت و راهرفتن و قدمبرداشتن در راه کوی دوست با چادری خاکآلود را بیشتر میپسندند.
اگر در سال نخست، دختری به فکر این است که کل مسیر را پیاده برود و اگر اینطور نشود، انگار سفرش موردقبول نیست، در سالهای بعد با نگاه به اضعف همراهان خود، گام برمیدارد و از این خواهش خود در مقابل توان همگامانش میگذرد. اگر در سال نخست به فکر حال و هوای معنوی فردی خود است، در سالهای بعد به دنبال کنش فرهنگی معنوی برای ارتقای حال و هوای معنوی همه افراد جهان است. اگر در سال نخست، حواسش به زیباییهای ظاهری و جذابیتهای بصری است، در سالهای بعد بهدنبال ثبت لحظههای پرجلوه معنوی هم هست و این روایت زن و اربعین، و اربعین و زن تا ظهور در حال تعین هرچه بیشتر است.
