به گزارش اصفهان زیبا؛ این روزها، تئاتر اصفهان میزبان اثری ماندگار و پرمحتوا به نام «ساحل» است.
این نمایش به کوشش جمعی از هنرمندان متعهد اصفهانی به روی صحنه میرود.
«ساحل» نه تنها بستری برای شکوفایی هنر تئاتر این شهر است؛ بلکه محملی برای پاسداری از ارزشهای والای خلیجفارس و نمایش عمیق فرهنگ و جهانبینی غنی مردم خونگرم جنوب ایران به شمار میرود.
هدف اصلی این اثر هنری، ایجاد پیوندی ناگسستنی میان تماشاگر و میراث معنوی و تاریخی سرزمینمان است.
ژانر نمادین و آیینی در «ساحل»
کارگردان خلاق نمایش «ساحل»، این اثر را در ژانر نمادین و آیینی توصیف میکند.
به گفته حسن وحیددستجردی، «ساحل» فراتر از یک نمایش صرف، به مخاطبان یادآوری میکند که مردم غیور ایران در هر نقطه، مکان و زمان، همواره آماده دفاع از خلیجفارس و وجب به وجب این مرز پرگهر هستند.
این پیام قدرتمند، در لایههای مختلف داستان و اجرای نمایش به خوبی مشهود است و حس میهنپرستی را در دل تماشاگران زنده میکند.
الهام از تاریخ و فولکلور بوشهر
او با اشاره به حالوهوای خاص «ساحل» میافزاید:
این نمایش به طرز هنرمندانهای از تاریخ پربار، فولکلور غنی، ترانههای اصیل و آداب و رسوم دیرینه ماهیگیری مردم بوشهر الهام گرفته است.
در سالهای اخیر، شاهد اقبال بینظیر ایرانیان به موسیقی محلی، شروهخوانیهای دلنشین، نواهای مذهبی و دیگر آیینهای سنتی بوشهر همچون خیامخوانی بودهایم که نشاندهنده جذابیت و عمق فرهنگی این منطقه است.
«ساحل» با تلفیق این عناصر، تجربهای فرهنگی و هنری منحصربهفرد را برای مخاطبان فراهم میآورد.
پیوند با تاریخ؛ داستان «ساحل» و بزرگ جاشوها
کارگردان نمایش «ساحل» در ادامه به داستان جذاب این اثر میپردازد:
«ساحل» داستانی است که روزگار پس از رئیسعلی دلواری، مبارز مشروطهخواه بوشهری و رهبر قیام ضد انگلیسی جنوب را به تصویر میکشد.
در این روایت، با شخصیتی به نام «خالو کریم» آشنا میشویم که یکی از بزرگترین جاشوها (ملوانان) و نامداران خلیجفارس و خطه بوشهر بوده است.
این شخصیت، پلی است بین گذشته پرافتخار و حال، و نمادی از رشادتهای مردمان جنوب.
عشق، دریا و نماد مقاومت
وحیددستجردی با نگاهی عمیقتر به شخصیت اصلی «ساحل» بیان میکند:
خالو کریم دلباخته و عاشق دیگر شخصیت اصلی نمایش، یعنی «ساحل» است.
زمانی که خالو کریم برای خواستگاری ساحل اقدام میکند، خانواده دختر شرطی را پیش پای او میگذارند:
برای ازدواج با ساحل، باید دریا و پیشه جاشویی را برای همیشه کنار بگذاری.
خالو کریم و ساحل با پذیرش این شرط به هم میرسند؛ اما این تازه آغاز ماجراست.
این شرط، خود نمادی از چالشها و انتخابهای دشوار در زندگی است.
خطر انگلیسیها و دل به دریازدن خالو کریم
کارگردان در توضیح ادامه نمایش با تأمل اضافه میکند: دلیل این شرط خانواده ساحل چه بود؟
در برههای که نمایش به تصویر میکشد، استعمارگران انگلیسی خلیجفارس را تحت سلطه خود درآوردهاند.
استکبار انگلیس سایه شوم خود را بر این دریای نیلگون گسترانده و جان جاشوهای جنوب ایران در خطر است.
خانواده ساحل به خالو کریم گوشزد میکنند که اگر به دریا بزنی، مانند بسیاری از جاشوهای دیگر به دست انگلیسیها کشته خواهی شد و ساحل تنها میماند.
این صحنهپردازی، ابعاد تاریخی و سیاسی مهمی را به نمایش میبخشد.
نماد دلیری در برابر استکبار
وحیددستجردی سپس خاطرنشان میکند: در این دوراهی سرنوشتساز میان ساحل و دریا، خالو کریم در نهایت دل به دومی میزند.
اگرچه شخصیت خالو کریم برخلاف رئیسعلی دلواری واقعیت بیرونی و تاریخی ندارد؛
اما او نمادی است از جاشوهای دلیری که زندگیشان با خلیجفارس پیوند خورده بود و بیباکانه علیه استکبار انگلیس ایستادگی کردند.
این نمادگرایی، به غنای معنایی نمایش میافزاید.
تلفیق فولکلور و موسیقی محلی در آثار وحیددستجردی
او با اشاره به علایق و تخصص خود در حوزه تئاتر، یادآور میشود:
نه تنها «ساحل»، بلکه تمامی آثار من، اعم از نمایشهای صحنهای، روحوضی و خیابانی، با عناصر فولکلوریک و هنرهای آیینی عجین شدهاند.
همچنین، استفاده از موسیقی محلی همواره یکی از دغدغههای اصلی و برجسته من در تمامی کارهایم بوده است.
این تعهد به اصالتهای فرهنگی، در تمامی ابعاد آثار او نمایان است.
فرصتی برای آشنایی با فرهنگ جنوب
وحیددستجردی در ادامه میگوید: نکته جالب توجه این است که مردم ایران به آگاهی و شناخت آداب و رسوم نقاط مختلف کشورمان علاقهمندند.
بارها مشاهده شده که مردم یک شهر، اشتیاق فراوانی به دانستن فرهنگ محلی مردم شهرهای دیگر نشان میدهند.
در این راستا، «ساحل» میتواند فرصت ارزشمندی برای آشنایی عمیقتر با فرهنگ غنی و ریشهدار مردم جنوب ایران باشد.
بر اساس صحبتهای اولیه، امید است پس از ایام سوگواری محرم، فرصت اجرای «ساحل» در شهرهای بوشهر و تهران نیز فراهم شود تا دایره مخاطبان این اثر ارزشمند گستردهتر شود.
چالش تماشاگر در تئاتر اصفهان و نیاز به حمایت
او با تأکید بر اینکه یکی از دغدغههای اصلی در تئاتر اصفهان، موضوع تماشاگر است، شرح میدهد:
ای کاش سالنهای نمایش اصفهان همواره مملو از تماشاگران علاقهمند بود.
ای کاش شرایط و وضعیت به گونهای فراهم میشد که مردم میتوانستند به طور مداوم از هنرهای نمایشی استقبال کنند.
تئاتر اصفهان به حمایتهای بیشتر و مؤثرتری از سوی مسئولان و عموم مردم نیازمند است.
اگر بزرگان شهر و مسئولان فرهنگی به تماشای آثار نمایشی بیایند و از این هنر حمایت کنند، امید است که عموم مردم نیز روی خوش نشان داده و تئاتر شهرمان را تنها نگذارند.
این حمایتها برای بقا و رشد هنر تئاتر اصفهان حیاتی است.
زمان و مکان اجرای نمایش «ساحل»
گفتنی است؛ نمایش «ساحل» تا سوم تیر ماه سال ۱۴۰۴ شمسی در تالار هنر، واقع در دفتر تخصصی هنرهای نمایشی شهرداری اصفهان، هر روز به روی صحنه میرود./ایسنا
