گفت‌وگو با هوشنگ شاهنگیان، معلم نمونه فیزیک محله

تدریس جذاب با ترکیب علم، ادب و طنز

هوشنگ شاهنگیان، متولد شهریور ۱۳۲۵، از همان کودکی با مصائب زندگی آشنا شد. ازدست‌دادن پدر، استوار یکم محمدحسین شاهنگیان در سه‌سالگی، او را به دنیایی پر از چالش کشاند.

تاریخ انتشار: ۲۰:۲۳ - سه شنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
تدریس جذاب با ترکیب علم، ادب و طنز

به گزارش اصفهان زیبا؛ هوشنگ شاهنگیان، متولد شهریور ۱۳۲۵، از همان کودکی با مصائب زندگی آشنا شد. ازدست‌دادن پدر، استوار یکم محمدحسین شاهنگیان در سه‌سالگی، او را به دنیایی پر از چالش کشاند؛ اما مادرش، جهان کریمی، با تلاش‌های بی‌وقفه سنگ بنای تلاش و سخت‌کوشی را در وجودش نهاد. دیپلم ریاضی از دبیرستان شریعتی فعلی اصفهان و لیسانس فیزیک از دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۴۹، آغاز مسیری سی‌ساله بود.

مردی که نامش با «معلم نمونه کشوری» گره خورده، نه‌تنها استاد فیزیک، که استاد زندگی است. او که در اردیبهشت ۱۳۷۴ با دریافت لوح تقدیر از رئیس‌جمهور وقت به‌عنوان معلم نمونه کشوری شناخته شد، سه دهه از عمرش را وقف تربیت نسلی کرد که امروز در جای‌جای این سرزمین در جایگاه‌های مختلف علمی و شغلی می‌درخشند.

شاهنگیان باور دارد که درس شیرین فیزیک وقتی جالب‌تر است که در فیزیک کوانتم مطرح باشد؛ مخصوصا طبق فرمول اینشتین E=mc2 که خداوند متعال ماده را به انرژی تبدیل می‌کند. همین نگاه، کلاس‌های او را به فضایی جذاب و شیرین بدل می‌کرد؛ جایی که فرمول‌های خشک با لطافت و حکایت‌های شیرین جان می‌گرفتند. این شروعی بود برای روش منحصربه‌فرد او در تدریس .

روش تدریس شاهنگیان ترکیبی جذاب از علم، ادب و طنز بود. او در طول سه دهه تدریس، هرگز دانش‌آموزان را تحقیر نکرد؛ در عوض با جملات انگیزشی و نگاه مثبت، حتی بی‌علاقه‌ترین شاگردان را به فیزیک جذب می‌کرد. این معلم مفاهیم خشک فیزیک را به خاطره‌هایی شیرین تبدیل می‌کرد.

«ماش زن، ماش نزن»

روزی یکی از دانش‌آموزان شرط بسته بود اگر هنگام تدریس به تخته‌سیاه «ماش» بزند، دوستش برایش چلوکباب همراه یک قالب کره از یک چلوکبابی معروف می‌خرد. وقتی شاهنگیان متوجه شد، به جای تنبیه، با خنده گفت: «ماش زن، ماش نزن» و درنهایت به او گفت «حالا دوستت باید دو دست چلوکباب بخرد؛ چون من هم به‌شرط او اضافه شدم!» این خاطره شیرین، سال‌ها بعد هم در یاد دانش‌آموزانش مانده است. سخت‌ترین چالش او در دوران خدمت، بی‌توجهی برخی اولیا به تحصیل فرزندانشان بود.

او از اینکه برخی والدین حتی یک‌بار هم به «خانه دوم» فرزندانشان (مدرسه) پا نمی‌گذاشتند، ناخرسند است. بااین‌حال، این موانع هرگز او را از مسیر آموزش منحرف نکرد.

جمله حکیمانه «خرد ندارد آنکه ادب ندارد و همه‌چیز محتاج عقل است و عقل محتاج ادب» شعاری است که او در طول سه دهه تدریس سرلوحه کار خود قرار داده بود. در ۱۳۷۴، سال‌ها تلاش شاهنگیان به ثمر نشست. او به‌عنوان «معلم نمونه کشوری» انتخاب شد و از دست رئیس‌جمهور وقت، لوح تقدیر دریافت کرد. در طول سال‌ها فعالیت آموزشی، ۲۴ تقدیرنامه نیز کسب کرد که هر کدام داستانی از عشق و ایثار دارد.
اما این معلم نمونه فقط معلمی خلاق و نمونه نیست. او انسانی جامع‌الاطراف است که در وزنه‌برداری به مدال درجه یک رسیده، در مسابقات نهج‌البلاغه رتبه برتر کسب کرده و دوره‌های تخصصی زبان انگلیسی و صرف و نحو عربی را گذرانده است. این تنوع مهارت‌ها به او کمک کرده ارتباط بهتر و موفقی با دانش‌آموزان داشته باشد.

کشکولی از تجربه و حکمت

شاهنگیان میراث ماندگارتری هم تألیف کرده است: «کشکول شاهنگیان» در دو جلد و هزار صفحه. این کتاب که حاصل چهل سال تجربه اوست، مجموعه‌ای نفیس از نکات تربیتی، داستان‌ها، اشعار نغز و تجربیات محسوب می‌شود. او درباره این کتاب می‌گوید:«چهل سال عمرم نمودم فدا، برای دو کشکول سیمین‌بها…»

او یک نسخه از این گنجینه را به کتابخانه آستان قدس رضوی و نسخه‌ای دیگر را در سال ۱۳۹۰ به حجت‌الاسلام محسن قرائتی تقدیم کرده است.
می‌گوید اگر معلم نمی‌شدم، دوست داشتم هنرپیشه و دوبلور شوم. هوشنگ شاهنگیان بازنشسته شده؛ اما عشق به آموختن و آموزش در وجودش جریان دارد. او ثابت کرده معلم واقعی کسی است که نه فقط با کتاب، که با زندگی درس می‌دهد؛ نه فقط در کلاس، که در همه لحظه‌های زندگی آموزگار است.