سفرهای سیاسی مقامات عالیرتبه کشورها همیشه مورد توجه عموم و در صدر اخبار بوده است، زیرا عمدتا نتایج این سفرها منجر به توافقات یا زمینهساز ارتباطهای سیاسی و اقتصادی میشود. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. هرچند این روابط با توجه به شرایط خاص سیاسی حاکم بر کشور و دولتهایی که با ایدئولوژیهای متفاوت بر سر کار آمدهاند، همواره با چالشهایی مواجه بوده است. به عنوان مثال، در دوره ریاستجمهوری محمود احمدینژاد شاهد کاهش جدی سفر مقامات رسمی کشورهای مهم جهان به ایران بودیم؛ اما در چند سال اخیر و با مطرحشدن برجام شخصیتهای مهم سیاسی زیادی به ایران سفر کردند و متقابلا دیپلماتها و فرستادههای ایرانی نیز به کشورهای مختلف دعوت شدند.
در قسمت قبل خواندیم مجلس دوم شورای اسلامی در روز جمعه ۲۶ فروردین ۱۳۶۳ تشکیل شد و در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۶۳ اولین جلسه مجلس دوم برگزار شد. در انتخابات دوره دوم مجلس شورای اسلامی، ناطق نوری، وزیر کشور بود. در این انتخابات که ۱۵۸۶ نفر آمادگی خود را برای کاندیداتوری اعلام کردند، صلاحیت ۱۲۷۵ نفر از داوطلبان توسط هیئتهای اجرایی و شورای نگهبان تأیید شد. دوره مجلس دوم در تاریخ تیرماه 1367 به پایان رسید.
با عینکی بیطرف باید نگاهی دوباره به تحولات تاریخی انداخت؛ زیرا فاصله و شکاف عمیقی که میان نسلها افتاده است باعث فقدان درک وقایع از سوی نسل جدید میشود. تنها راه نجات از تعصب و منفینگری درباره تاریخ، پرداختن به آن است. بــایــد از زبــان چــهــرههای مختلف دستاندرکار انقلاب بدون هیچگونه جناحبندی روایت آنها را از حرکت عظیم مردمی که منجر به انقلابی تاریخی شد، بشنویم. عزتالله شاهی یکی از چهرههای مبارز پیش از انقلاب است که در راه آرمان خود شکنجههای ساواک را تحمل کرد و هیچگاه تن به ضعف نداد و تا پیروزی انقلاب همواره ایستادگی کرد.
در قسمت قبل خواندیم مجلس اول شورای ملی پس از پیروزی انقلاب در سه مرحله 24 اسفند 1358 و 19 اردیبهشت 1359 و میاندورهای سال 60 برگزار شد. با تصویب شورای انقلاب انتخابات بین نامزدها (و نه احزاب و فهرستهای انتخاباتی) و در حوزههای انتخابیه جداگانه برگزار شد که هرحوزه انتخابیه معمولا از یک شهرستان تشکیل میشد. برای پیروزی در انتخابات کسب اکثریت مطلق (۵۰ درصد به علاوه یک رأی) برای هر کاندیدا لازم بود و اگر این اکثریت حاصل نمیشد انتخابات به مرحله دوم میکشید.
پس از مبارزات 15 خرداد حضرت امام (ره) و تبعید ایشان به ترکیه، عراق و پاریس و شدتگیری موج انقلاب در ایران، دیگر زمان بازگشت ایشان به کشور برای رهبری انقلاب در داخل فراهم شده بود. امام خمینی در تاریخ 13 آبان 1343 به طور مخفیانه به ترکیه و پس از یک سال و نیم در 5 شهریور 1344 به عراق منتقل شدند؛ اما رژیم شاه محبوبیت و تأثیر امام در عراق را تحمل نمیکرد و با فشار به صدام حسین او را وادار به اخراج امام از عراق کرد. در 2 مهر 1357 وزرای خارجه ایران و عراق در نیویورک به این نتیجه رسیدند که امام به کشور دیگری منتقل شود.
درقسمت قبل خواندیم دوره بیست و چهارم مجلس شورای ملی که آخرین دوره این مجلس در تاریخ ایران بود، در تاریخ ۱۷ شهریور ۱۳۵۴ خورشیدی مطابق با چهارم ذیالحجه ۱۳۹۵ هجری قمری و هشتم دسامبر ۱۹۷۵ میلادی بازگشایی شد. این مجلس همزمان با پیروزی انقلاب 57 به کار خود پایان داد. ریاست این مجلس با جواد سعید بود. این دوره نیز متشکل از ۲۶۸ نماینده بودهاست.
پس از پیروزشدن انقلاب اسلامی در بهمن 57، انتخابات به عنوان یکی از ارکان مهم سیاست کشور به قانون اساسی ایران اضافه شد. انقلاب محصول تفکرات متفاوت در ایدئولوژی و روش اجرا بود. در طول چهار دهه گذشته اجماع این نظرات به سمت منافع ملی چندان شکل نگرفته است و این اختلاف آرا و نظرات در انتخابات مختلف بروز و ظهور بیشتری میباید.
در قسمت قبل خواندیم که انتخابات دوره بیستوسوم مجلس شورای ملی در تاریخ 10 شهریور 1350 برگزار شد. در انتخابات این دوره، حزب پانایرانیست بهدلیل انتقاد به مسئله جدایی بحرین از ایران و استیضاح دولت، حق شرکت در انتخابات را نداشت. منوچهر کلالی، دبیرکل حزب ایران نوین و حسن زاهدی، وزیر کشور، مأمور برگزاری انتخابات شدند. در این دوره از انتخابات، عده نمایندگان مجلس به 268 نفر افزایش یافت.
تاریخ معاصر سیاسی ایران رویدادهای مهمی درون خود جای داده است که بعضا باعث تغییر روند اساسی در جریانات سیاسی شدهاند و تأثیر آنها هنوز نیز ادامه دارد؛ به خصوص سالهای 57 تا 60 که سطح تنش و درگیری در راستای قدرتطلبی نیروهای مختلف به اوج رسیده بود و روایات متناقضی از آن به گوش میرسد. یکی از راههای شناخت منصفانه آن دوران بغرنج، رجوع به تاریخ شفاهی از طریق افرادی است که در آن بازه زمانی منشأ اثر در تحولات بودهاند؛ نمایندگان مجلس، نیروهای احزاب، وزرا و اعضای کابینههای مختلف گزینههای خوبی برای شنیدن روایات آن دوران هستند.
در قسمت قبل خواندیم انتخابات بیست و دومین مجلس شورای ملی در ۱۳ مرداد ۱۳۴۶ برگزار و ۲۱۶ نماینده ازجمله شش زن به مجلس راه یافتند. بیست و دومین دوره مجلس شورای ملی در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۴۶ با ریاست سنی سرلشکر فضل الله همایون و سپس عبدالله ریاضی بازگشایی شد. طبق قانون جدید که در ۱۰ تیر همین سال تصویب شدهبود، تعداد کرسیهای مجلس به ۲۱۹ نفر افزایش یافت که شش کرسی مجلس به زنان رسید.
روحیات شاه و خصوصیتهای فردی او در شرایط بحرانی بسیار آسیبپذیر و سست بود. شاهد این ادعا عملکرد او در بازههای مشخص دوران حکومتش، به مواقع بروز بحرانها مسلم و مشخص است. از زمانی که او با رفتن اجباری پدرش و با سیاستهای محمدعلی فروغی بر تخت سلطنت نشست، تاج شاهی بر قامت جوانش سنگینی میکرد و در حد یک مدیر برای بهبود بحرانهای کشور در شرایط بعد از جنگ جهانی نبود.
در قسمت قبل خواندیم بیستویکمین دوره مجلس شورای ملی که پس از انحلال مجلس بیستم روی کار آمد، در تاریخ 14 مهر 1342 بازگشایی شد که از این زمان به بعد با مجالس چهارساله مواجهایم و عمر این دوره تا 13 مهر 1346 ادامه یافت. ریاست این دوره از مجلس بر عهده عبدالله ریاضی، نماینده ادوار مجلس بود. مجلس بیستویکم در دوره آغاز شکوفایی اقتصادی ایران شکل گرفت و 660 قانون از درون این مجلس تصویب شد. در این دوره سه کابینه از مجلس رأی اعتماد گرفتند، کابینه اسدالله اعلم، حسنعلی منصور (ترور شد) و امیرعباس هویدا (اعدام شد).