آنچه برخی متخصصان درباره فرونشست اصفهان گفتهاند، زنگ خطری است برای آنکه مسئله جدیتر گرفته شود و پدیده فرونشست زمین را قطعا باید تهدیدی برای میراث و ابنیه تاریخی وگرانقدر اصفهان دانست.
چند سالی است که اصفهان، دچار پدیده فرونشست شده است؛ البته بر سر میزان فرونشست و تأثیرش بر بناها، بهخصوص بناهای تاریخی، اختلافنظرهایی وجود دارد؛ اما زنگ خطری برای مردم و بهخصوص مسئولان است که فکر جدی برای این مسئله بکنند.
بیآبی و خشکی زایندهرود در دو دهه اخیر، حالا میراث تاریخی اصفهان را هم تحتتأثیر خود قرار داده و باعث شده است این ابنیه تاریخی با فرونشست درگیر شوند. ردپای ترک بر برخی از این آثار، بهخوبی بیانگر این مسئله هستند و زنگ هشدار را به صدا درآوردهاند.
تیر فرونشست زمین، بالاخره به پیکر ابنیه تاریخی اصفهان نیز رسید و آنها هم از گزند این پدیده در امان نماندند. حالا، مدتهاست که زمینشناسان در رابطه با گسترش فرونشست در اصفهان و نفوذ آن به آثار باستانی، هشدار میدهند و از اثرات مخرب آن میگویند.
این روزها یکی از مهمترین بحثها درباره بازار مسکن اصفهان حول محور فرونشست میگذرد. در تمام بنگاههای املاک، از تأثیر فرونشست بر قیمت مسکن در اصفهان به کرات صحبت میشود.
بررسیهای مــیـدانی نشــان میدهد اخبار و شایعات درباره فرونشست زمین، معادلات در محلههای مختلف شهر اصفهان را تغییر داده است.
«فرونشست زمین» به تهدید بزرگ بازار مسکن اصفهان تبدیل شده است و کارشناسان و مسئولان حوزه زمینشناسی از افزایش فرونشستها در آیندهای نزدیک میگویند.
نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی به همراه جمعی از مسئولان کشوری با دعوت رسمی نماینده شاهینشهر، مـیـمــه و بــرخـــــــوار بهمنظور بـــازدیــــد از پــروژههـــای عمرانی به حوزه انتخابیه این شهرستان سفر کردند. در این سفر تأمین اعتبار پنج طرح نیمهتمام در شاهینشهر و برخوار محقق شد.
شاید اگر شهر اصفهان روزگاری در زمره شهرهای مهم جهان قرار نگرفته بود، شاید اگر میزبان تمدنی باشکوه که نقطه اوجش در عهد صفوی است، نمیشد و شاید اگر نامش به عنوان شهری مبدع و مولف در زمینههای مختلف معماری، فرهنگ، هنر، علم و… در میان شهرهای مهم جهان قرار نمیگرفت، امروز از تماشای مشکلات و معضلات بزرگی که گریبان آن را گرفته کمتر اندوهناک میشدیم! اما همه اینها در حالی است که شهر اصفهان، میراثدارِ الگوهای کارگشا و خلاقانه در زمینههای شهرسازی و مدیریت شهری است و با اینحال امروز در چنگ بحرانهایی گرفتار شده که پیشبینی وقوع آنها و ارائه راهکارهایی برای حل آنها از سوی گذشتگان شده و از سوی نسلهای بعدی نادیده گرفته شده است.
نشست «بررسی راهکارهای جلوگیری از فرونشست اصفهان» با حضور مسئولان دستگاههای مختلف برگزار شد. رضا شهبازی، مدیرکل دفتر مخاطرات زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی که یکی از سخنرانان این نشست بود، فرونشست زمین را یکی از بدترین مخاطرات موجود دانست و گفت: این پدیده به مرور زمان به وجود آمده و ناشی از اتفاقات زیرزمینی است. او با اشاره به تفاوت نرخ فرونشست با مخاطره فرونشست، افزود: این دو مسئله کاملا متفاوت هستند. در دشت مهیار خطر فرونشست به صورت شکافهای طولانی و عمیق در مرز بین دشت و کوهستان خودش را نشان داده است.
با ابلاغ قانون مدیریت بحران کشور در شهریور98 میتوان گفت که وارد دورهای جدید در حوزه مدیریت بحران مخاطرات طبیعی در کشور نظیر زلزله، سیل، فرونشست زمین، زمین لغزش، ریزگرد، خشکسالی و… شدهایم. در قوانین مدیریت بحران معمولا شهرداریها در رأس هرم مدیریتی قرار داشتند و حال با تعیین تکلیف استاندار و ابلاغ حکم شهردار اصفهان باید وضعیت مدیریتی این حوزه نیز معلوم شود. اصفهان هر چند در حوزه مخاطرات طبیعی، منطقهای تقریبا امن محسوب میشود؛ اما با وقوع پدیده فرونشست و جدیشدن آن از چند سال اخیر، باید پدافند غیرعامل و مدیریت بحران در استان و شهر به این پدیده واکنش قویتری نشان دهند.
دل اصفهان دارد خالی میشود. رسانهها، فعالان محیطزیست، استادان دانشگاه و کارشناسان در سالهای متمادی، این مسئله را به مسئولان گوشزد کردهاند. تداوم خشکسالیها، کاهش بارندگیها و برداشت بیرویه منابع آب زیرزمینی در دهههای گذشته باعث شده تا از حدود ۶۰۰ دشت کشور، بیش از ۴۰۰ دشت در شرایط بحرانی قرار گیرند و استانهای اصفهان، فارس، کرمان، خراسانرضوی و خراسانجنوبی در صدر مناطق دارای بیشترین تعداد «دشت ممنوعه» ثبت شوند.