تاریخ سیاسی
نگاهی به انتخابات؛ از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم که مجلس هفدهم در هفتم اردیبهشتماه 1330 بازگشایی شد. آقایان آیتالله کاشانی، عبدالله معظمی و سید حسن امامی در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشتند. 45 قانون، یک کابینه و 81 نماینده ثمره این دوره از مجلس بودند. انتخابات مجلس هفدهم از آبان ۱۳۳۰ آغاز و انتخابات تهران در ۱۷ دی ۱۳۳۰ برگزار شد. پس از انتخاب ۸۰ نماینده، محمد مصدق دستور توقف انتخابات تا پس از بازگشت خود از لاهه را صادر کرد. انتخابات سایر حوزهها هرگز انجام نشد.
توهمهای نو عثمانی
«ارس را جدا کردند و آن را با میله و سنگ پر کردند/ من از تو جدا نمیشدم به زور جدایمان کردند»؛ بیتی از یک شعر با نمادی از جداییطلبی پانترکیستها درباره رود ارس در مرز ایران و جمهوری آذربایجان و به زبان ترکی که در روز پنجشنبه (20 آذر) توسط رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در مراسم رژه نظامی نیروهای جمهوری آذربایجان به مناسبت اتمام اشغال منطقه قرهباغ کوهستانی توسط ارمنستان در باکو خوانده شد. اقدامی که در آستانه هفتادوچهارمین سالگرد آزادسازی آذربایجان از دست نیروهای وابسته به شوروی سابق در 1325 از سوی اردوغان صورت گرفت و باعث برافروختهشدن خشم مردم ایران و مسئولان جمهوری اسلامی ایران همچون وزیر امور خارجه و برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سیل واکنش از سوی کاربران ایرانی در فضای مجازی، بهخصوص توییتر، نیز شد.
میانهرو هستم نه اصلاحطلب
طیفبندیهای سیاسی درون کشور حتی در صورت ائتلاف و اتحاد، بازهم در زیربناهای فکری دچار اختلاف نظراتی در راستای مفاهیم بنیادین ازجمله موضع جناحها نسبت به مقولاتی مثل سرمایه، توسعه، سیاست، فرهنگ و… هستند. اصلاحطلبان از آغاز دولت اصلاحات تاکنون دچار تحولات ساختاری زیادی شدهاند و از همه مهمتر خط و مرز مشخصی از لحاظ تعریف هویت سیاسی و اقتصادی میان آنها دیده نمیشود، به این معنا که تعریف مشخصی از یک اصلاحطلب در جامعه وجود ندارد. اختلاف نظرات درون جریان اصلاحات در راستای تضاد میان اولویت توسعه سیاسی و توسعه اقتصادی بحث جدی پیش پای اصلاحطلبان است. مرحوم اکبر هاشمی رفسنجانی شخصی محوری در سیاست کشور بهحساب میآمد که جریان اصلاحات با ایشان در بازههای زمانی مشخصی بهخصوص در انتخابات سال 84 به تضادهایی رسید که منجر به شکست آنها و پیروزی احمدینژاد شد.
سرنوشت 11 تن طلای گمشده ایران در شوروی
میهن ما در کنار منابع و تاریخ و فرهنگ سرشار، روایات و قصههای ناگفته زیادی در دل خود دارد که مرور زمان باعث کمرنگشدن آنها در ذهن جامعه شده است. جنگ جهانی دوم بهعنوان یک فاجعه جهانی یکی از بازههای زمانی بحثبرانگیز در تاریخ معاصر ماست که ترکشهای آن ایران را هم بینصیب نگذاشت. در شهریور 1320 قوای ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی، آمریکا و انگلیس تحت عنوان متفقین با توجیه حضور مستشاران و جاسوسهای آلمانی در ایران و مقابله با خطر نفوذ آلمان در منطقه قفقاز و کمک به شوروی برای شکست آلمان در استالینگراد ضمن حمله نظامی و درهمشکستن ارتش ایران در کمتر از یک روز کشور را به مدت 4 سال به اشغال خود درآوردند و در ششم آذر ماه 1322 بدون اطلاع دولت ایران، استالین، چرچیل و روزولت ضمن حضور در سفارت شوروی در تهران جلسهای با عنوان اجلاس تهران برگزار کردند که در آن مصوب شد ششماه پس از پایان جنگ قوای متفقین از ایران خارج شوند که عملا این اتفاق نیفتاد.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
مجلس هفدهم در هفتم اردیبهشت ماه 1330 بازگشایی شد. آقایان آیتالله کاشانی، عبدالله معظمی و سید حسن امامی در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشتند. 45 قانون، یک کابینه و 81 نماینده ثمره این دوره از مجلس بودند. انتخابات از آبان ۱۳۳۰ آغاز و انتخابات تهران در ۱۷ دی ۱۳۳۰ برگزار شد. پس از انتخاب ۸۰ نماینده، محمد مصدق دستور توقف انتخابات تا پس از بازگشت خود از لاهه را صادر کرد. انتخابات سایر حوزهها هرگز انجام نشد.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم دوره پانزدهم مجلس شورای ملی در تاریخ 25 تیر 1326 بازگشایی و در ششم مرداد اولین جلسه خود را برگزار كرد. رضا حكمت، ملقب به سردار فاخر، در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشت و 134 نماینده به مجلس راه یافتند؛ اما اعتبارنامه سه نماینده رد شد. مجلس فوق در تاریخ ششم مرداد 1328 به كار خود پایان داد. مجلس شانزدهم شورای ملی در تاریخ 20 بهمن 1328 مانند مجلس قبل با ریاست رضا حكمت بازگشایی شد؛ البته رئیس مجلس در جلسه سوم به تاریخ سوم اسفند انتخاب شد. در روند برگزاری انتخابات نیز كلیه آرای خوانده شده در تهران باطل اعلام شد.
25 آبان، صفر تا صدش با مردم بود
«ستاد شهدای اصفهان»؛ جایی که از سال 60 و درست از روزهایی که آمار شهدا رو به افزایش میگذارد، سنگ بنایش را در اصفهان میگذارند و کلیدش را به دست «حاج اکبر علییار» میدهند؛ مردی که معتقد است با آمدنش به این ستاد، «عیش» و البته «نوش»ی متفاوت برای خود و خانوادهاش فراهم کرده است. میگوید اگرچه ساختمان «ستاد شهدا» آن سالها در خیابان عباسآباد اصفهان بود اما زیرنظر بنیاد شهید فعالیت داشت و البته پرسنلش از نهادهایی همچون سپاه، ارتش، جهادسازندگی و هلال احمر انتخاب میشدند. او معتقد است مردم اصلیترین رکن ستاد بودند که اگر همت آنها نبود، هیچ کاری در آن روزها شدنی نبود.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم مجلس چهاردهم شورای ملی در تاریخ 6 اسفند 1322 بازگشایی و در 21 اسفند اولین جلسه رسمی خود را به ریاست سید محمدصادق طباطبایی برگزار کرد. انتخابات مجلس در فضای حکومتنظامی در خرداد 1322 با شرکت 800 نفر برگزار شد. در این دوره 136 نماینده در مجلس حضور یافتند، اما اعتبارنامه سیدجعفرپیشهوری رد و اعتبارنامه آیتالله کاشانی به مجلس نرسید. مجلس فوق درنهایت در تاریخ 21 اسفند 1324 به کار خود پایان داد. دوره پانزدهم مجلس شورای ملی در تاریخ 25 تیر 1326 بازگشایی شد و در 6 مرداد اولین جلسه خود را برگزار کرد. رضا حکمت ملقب به سردار فاخر، در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشت و 134 نماینده به مجلس راه یافتند اما اعتبارنامه سه نماینده رد شد.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
مجلس چهاردهم شورای ملی در تاریخ 6 اسفند 1322 بازگشایی و در 21 اسفند اولین جلسه رسمی خود را به ریاست سید محمدصادق طباطبایی برگزار کرد. انتخابات مجلس در فضای حکومت نظامی در خرداد 1322 با شرکت 800 نفر برگزار شد. در این دوره 136 نماینده در مجلس حضور یافتند، اما اعتبارنامه سیدجعفر پیشهوری رد شد و اعتبارنامه آیتالله کاشانی به مجلس نرسید.
نگاهی به روند انتخابات از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم انتخابات مجلس دوازدهم شورای ملی که آخرین دوره مجلس در دوران حکومت رضاشاه بود در تاریخ 26 فروردین 1318 برگزار شد و در سوم آبان 1318 با ریاست محتشم السلطنه آغاز به کار کرد که در این دوره 137 نماینده به مجلس راه یافتند و دو تن از آنان سلب صلاحیت شدند. سیزدهمین دوره مجلس شورای ملی در 22 آبان 1320 بهعنوان اولین مجلس دوران حکومت محمدرضا شاه در دوره حضور متفقین در ایران به ریاست محتشم السلطنه با 135 نماینده آغاز به کار کرد.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم یازدهمین دوره از مجلس شورای ملی که هنوز در دوران حکمرانی رضاخان بود، در تاریخ 20 شهریور 1316 و با دو ماه وقفه از مجلس قبل تشکیل و افتتاحیه آن در تاریخ 27 شهریور 1316 برگزار شد. محمدرضا پهلوی در کنار پدرش برای اولین بار در مراسمی اینچنینی در قامت ولیعهد حضور یافت. مهمترین رویداد این دوره مجلس، وقوع جنگ جهانی دوم بود. انتخابات مجلس دوازدهم شورای ملی که آخرین دوره مجلس در دوران حکومت رضاشاه است، در تاریخ 26 فروردین 1318 برگزار شد و در سوم آبان 1318 با ریاست محتشمالسلطنه آغاز به کار کرد که در این دوره 137 نماینده به مجلس راه یافتند و دو تن از آنان سلب صلاحیت شدند.
صندوقچه اسرار سالک
یک هفتهای طول کشید تا بتوانیم قرار مصاحبه را برای ساعت 9 صبح روز شنبه 19 مهر در دفتر مجمع نمایندگان اصفهان هماهنگ کنیم. به دفتر مجمع رسیدیم و به داخل آپارتمانی نسبتا نوساز هدایت شدیم. تمام اسباب و وسایل داخل آپارتمان خلاصه میشد در یک فرش با رنگ نوستالژیک قرمز لاکی، یک دست مبل قهوهای رنگ نسبتا قدیمی و یک میز غذاخوری. روی میز عبایی قهوهایرنگ و منظم تاخورده و عمامهای سفید به چشم میخورد. بعد از چند دقیقهای که به انتظار نشسته بودیم، صدایی شنیده شد و از پسر جوانی که در اتاق حضور داشت خواست عبا و عمامه را با خود ببرد. احمد سالک حالا با همان چهرهای که سالهاست از او به خاطر داریم و البته با چینوچروکهای بیشتر از سالهای قبل که او را از نزدیک دیده بودیم، روبهرویمان مینشیند و با لحنی باطمأنینه از خاطرات قبل و بعد از انقلاب برایمان میگوید؛ از روزگاری که در کوچهپسکوچههای اصفهان به دنبال سرنگونی رژیم شاه بود تا امروز که برخلاف ظاهر آرامش، منتقدی ناآرام و صریح برای غیر همفکرانش محسوب میشود.
شرکت پیام اصفهان زیبا
آرشیو کامل روزنامه
