معماری اسلامی
زیست شهر مولد و تأثیرات آن بر زندگی
وایل دیماه بود که ۱۰ نهاد دانشگاهی و حوزوی فعال درزمینه معماری و شهرسازی اسلامی ایرانی خطاب به رئیسجمهور محترم درخصوص لزوم تجدیدنظر جدی در سیاستهای کلان مدیریتشهری و شهرسازی نامهای نوشتند که در آن نامه تقاضا برای توقف دو کلان پروژه در تهران و قم (بهعنوان پایتختهای سیاسی و مذهبی کشور) نیز عنوان شده بود.
دین و مذهب یکی از عناصر هویتساز شهر اسلامی است
شکلگیری شهرهای اسلامی با دین و باورهای مذهبی عجین شده و معماری آنها نیز بر این سبک و سیاق ساخته شده است. با یک نگاه اجمالی به شهرهای اسلامی درمییابیم که معماری مساجد، آرامگاهها و مدارس مذهبی به دین و باورهای مذهبی آغشته است و در تاریخ ایران با پیدایش و تکامل فرقههای اسلامی، نقش مؤثری در شکلگیری و توسعه بافت شهرها ایجاد کردهاند. به گزارش اصفهانزیبا آنلاین، پژوهشگران معماری، باستانشناسی و تاریخپژوهان در دهههای اخیر، نظریههای گوناگونی درباره خاستگاه و مشخصههای شهر اسلامی بیان کرده و هرکدام با رویکردی خاص خاستگاه و عوامل شکلگیری شهر اسلامی را مطرح کردهاند. از میان نظریههای مطرح در شهرسازی اسلامی، برخی معتقدند شهر و شهرنشینی در دوران اسلامی مبتنی برآموزههای دینی و مبانی اعتقادی دین اسلام است که ریشه در منابع قرآن، سنت، فقه و اجماع دارد.
لزوم شهرسازی اسلامیایرانی در اصفهان
معماری در میان هنرهای ایرانی از جایگاه ویژهای برخوردار است؛ چنانکه دیدن آثار معماری قرنهای گذشته در شهرهای ایران، وجود این هنر اصـیل را متبلور میکند. حــتـی فـاصـلـههـای تــاریـخـی و گــسـست اندیشهها نتوانسته است حس عمیق انسان را به این هنر دلنشین، کاهش دهد. مکتب اصفهان، نمونهای کمنظیر از معماری ایرانی است که در اغلب مکانها به مذهب نیز آغشته شده است.
دین و مذهب یکی از عناصر هویتساز شهر اسلامی است
شکل گیری شهرهای اسلامی با دین و باورهای مذهبی عجین شده و معماری آنها نیز بر این سبک و سیاق ساخته شده است. با یک نگاه اجمالی به شهرهای اسلامی درمییابیم که معماری مساجد، آرامگاهها و مدارس مذهبی به دین و باورهای مذهبی آغشته است و در تاریخ ایران با پیدایش و تکامل فرقههای اسلامی، نقش موثری در شکلگیری و توسعه بافت شهرها ایجاد کردهاند.
مسجد، یکی از مؤلفههای شهر اسلامی است
«شهر و شهرسازی اسلامی» واژهای غریب در کشورهای مختلف جهان که کمتر به آن توجه شده است؛ مفهومی که در تحلیل شهرسازی اسلامی مؤثر واقع شده است و عمل به آن میتواند معماری شهرها را زیر و رو کند. گاهی تفاسیر متفاوتی درباره این موضوع ارائه میشود، اما آنچه بر این مفهوم صدق میکند این است که شرق شناسان در تحلیل شهرسازی به کار بردهاند و بر آن تاکید دارند. این عقیده در شرق شناسان، مبتنی بر این اصل است که اسلام یک نظام ارزشی تمام و کمال است و همه الگوها و رفتار سازمان اجتماعی با این نظام تعیین میشود.
گردشگری معماری بین چهارطاقیهای باستانی
کاوش در میان بناهای باستانی در همه حال نکات جالبتوجهی را برای گردشگران در پی داشته است. در متن امروز تلاش شده با معرفی آتشکدههای ایرانی، مسیری باستانی برای گردشگران معرفی و با مرور این بناها اهمیت عصر ساسانی در تاریخ معماری ایرانی خاطرنشان شود؛ آشنایی با جایگاههای «سه آتش مقدس»، تماشای چــهـــارطـــاقـــیهــای «قـــصـــرشــیــریــــن»، «جولـیـان»، «شیرکوه» و «بازه هــور» و قرارگـیـــری بــنـاهـــای اســلامـــی در کــنــــار «چهارطاقی نطنز»، مسیر گردشگری امروز ما را شکل دادهاند.
معمارانههای اصفهان
مسیر گردشگری معماری اصفهان را از کجا باید آغاز کنیم؟ آشنایی با تهرنگ میدان نقش جهان و شگفتانههای ساخته شده در این میدان، مسیری کهن از این میدان تا میدان کهنه، آشنایی با نقوش تزئینی مساجد اصفهانی و ورود به پردیسهای ایرانی به قصد گذر از پلهای صفوی برای نشستن به تماشای تلفیقی از هنر ایرانی و هنرمندان ارامنه در جلفا مسیری جذاب از معماری این شهر را به جهانگردان معرفی میکند.
آویزوارهای زینتی معماری ایران
شاید تاکنون مقرنسکاری را جزئی از آرایههای تزیینی یک بنا میدانستید؛ اما در این سفر مکتوب برایتان تعریف میکنیم که مقرنس فقط یک نوع تزیین نیست! این مطلب درنگی است برای سفر در مسیر شناخت تزیینات مقرنس معماری ایران؛ سفری پرشور و پررمزوراز در مسیر «دکان داوود» در سرپل ذهاب، «مقبره صخرهای داوود دختر» در فارس، «آتشگاه پاسارگاد»، «کاخ سروستان»، «طاقبستان»، «مقبره امیراسماعیل سامانی» در بخارا، «برج رزگت» ساری، «گنبد عالی ابرقو» در شهرستان ابرکوه یزد، «گنبد کبود مراغه»، «مدرسه خرگرد»، ایوانهای «مدرسه خرگرد» یا غیاثیه خراسان، «مقبره شیخ عبدالصمد» در نطنز، «مــسجــد جامــع اردبــیــل»، گنبدخانههای «تاجالملک» و «نظامالملک» در «مسجدجامع عتیق اصفهان»، بالای ورودی «مسجدجامع عباسی اصفهان»، سرستونهای چوبی ایوان «عمارت عالیقاپو»، سرستونهای «عمارت چهلستون»، مقرنسهای «مدرسه کارگران»، مدخل «مدرسه چهارباغ» و ایوان «مسجد علیقلیآقا»، بنای «هفتتنان» شیراز و محراب تالار مربع جنوبی «مسجد سپهسالار».
هزارانسالههای خیالانگیزِ گچین
رای شناختن تزیینات بناهای ارزشمند ایرانی و آشنایی با رمز و رازهای استادانهای که مهرازان مانند مهری بر روی بناها به یادگار میگذاشتند، باید از کدام نقطه آغاز کنیم؟ جزئیات در معماری ساختمانهای ایرانی به مراتب حائز اهمیت بودهاست. جزئیات یک دست سازه، شناسنامه و جلابخش روح آن اثر است. ابتدای حیات هنر گچبری چگونه بودهاست؟ آیا میتوان معرفینامهای از این تزیینات گرانبها در معماری ایرانی در اختیار داشت؟ بناهایی که از این حیث ارزشمند تلقی میشوند، در کدام برگ از تاریخ معماری این سرزمین به دست نویسندگان خود نوشته شدهاند؟ چگونه این عنصرخنثی و بیروح و جان، رویاها و خاطراتی خیالانگیز به ارمغان آوردهاست؟ در متن پیش رو سفری معمارانه به دنیای گچبری در بناهای تاریخی ایران داریم.
مرهمهایی بر نماد نطنز
همــه مــا هـزاروهفتصد نفر، هفت متر بالاتر از سطح زمین، زیر آبشار مقرنسهای یکی از زیباترین نمادهای معماری اسلامی ایران، روی چوبهای داربست ایستادیم و درباره روند مرمت بقعه شیخ عبدالصمد اصفهانی نطنزی شنیدیم؛ اتفاقی که به مدد صفحه ادارهکل میراث فرهنگی استان اصفهان (@isfahan_cthh) در قالب لایو اینستاگرامی، محقق و همانجا هم دو خبر تازه اعلام شد: خبر پایان روند مرمت بقعه و خبر بازسازی قریبالوقوع یکی از ازارههای مسجد جامع نطنز با 20 تکه کاشی زرینفام تاریخی.
اصفهان چند مسجد جهانی دارد؟!
سه مسجد در شهر گنبدهای فیروزهای وجود دارند که نه فقط متعلق به اصفهانیها و ایرانیها که متعلق به همه مردم جهان هستند چون نامشان در فهرست میراث جهانی بشر ذکر شده است. جالب اینکه مسجد مهمتری را که نامش به طور مستقل ثبت شده، کمتر میشناسیم ولی دو مسجد دیگر را که به عنوان عناصری از یک پرونده ثبت شدهاند، بیشتر دیدهایم.
شرکت پیام اصفهان زیبا
آرشیو کامل روزنامه
