به گزارش اصفهان زیبا؛ نهادهای عمومی اصفهان عملاً هیچ مشارکتی در کارهای هنری ندارند. در حالی که سرمایهگذاری فرهنگی یا خرید آثار در این زمینه میتواند بسیار کمککننده باشد.
هنر و مسائل مربوط به آن همچنان در اصفهان با چالشها و فرصتهای خاص خود روبروست. گالریها بهعنوان حلقه واسط میان هنرمند و مخاطب، نقش بسیار مهمی در معرفی آثار، آموزش سلیقه هنری و رشد خلاقیت هنرمندان ایفا میکنند. اما این مسیر همیشه هموار نیست؛ ضعف فرهنگسازی، نبود حمایت نهادهای عمومی و محدودیتهای اقتصادی، چالشهایی هستند که هنرمندان و گالریداران هر روز با آن مواجهاند.
در شرایطی که برخی از گالریها زیر نظر ارگانهای مختلف فعالیت میکنند و گاهی آثار کمتر حرفهای ارائه میدهند، بسیاری از هنرمندان مستقل هنوز با دشواریهای مالی و فقدان بازار روبرو هستند. علاوه بر این، دانشجویان هنر انگیزه و فرصت کافی برای بازدید از گالریها و آشنایی با آثار حرفهای ندارند و همین خلأ باعث میشود که مهارت تشخیص درست و غلط در آثار هنری بهخوبی پرورش نیابد. از سوی دیگر، مکانها و مراکز تجاری و هتلها هنوز آنطور که باید با گالریها همکاری نمیکنند تا آثار هنری بهطور گستردهتر دیده و خریداری شوند.
در چنین فضایی، گالریها نقش آموزشی و حمایتی مهمی برعهده دارند؛ از ارائه مدرکهای معتبر برای هنرمندان تا معرفی آثار به بازار و مخاطبان. این فرآیند، به ویژه برای هنرمندان نوپا، امکان دیده شدن و دلگرمی برای ادامه فعالیت را فراهم میکند.
برای بررسی دقیق چالشها و فرصتهای مربوط به گالریهای هنری در اصفهان، «اصفهانزیبا» با سمیه سخیطبع، مدیر نگارخانه تماشا در اصفهان، به گفتوگو نشسته است.
وجود فیلتر در انتخاب آثار هنرمندان ضروری است
سمیه سخیطبع، مدیر نگارخانه تماشا، در خصوص کیفیت و نوع آثار هنری که این روزها گالریها به مخاطبان ارائه میدهند، در گفتوگو با اصفهانزیبا میگوید: «در گالریها این آثار هستند که بر دیوار مینشینند و با مخاطب سخن میگویند؛ از همین رو بسیار مهم است چه اثری انتخاب و ارائه شود. آثار میتوانند کپی یا اورجینال، حرفهای یا غیرحرفهای باشند و همین ویژگیهاست که نشان میدهد یک گالری تا چه اندازه حرفی برای گفتن دارد. به همین دلیل، وجود فیلتری دقیق در انتخاب آثار و هنرمندان امری ضروری است.»
نظارتی بر مکانهایی با نام «گالری» وجود ندارد!
او در پاسخ به پرسشی درباره افت کیفیت آثار هنری در سالهای اخیر نسبت به گذشته توضیح میدهد: «نمیتوان این موضوع را بهصورت کلی بیان کرد، اما واقعیت این است که برخی افراد بهطور غیرحرفهای فعالیت میکنند و هیچ نظارتی نیز بر کارشان وجود ندارد.»
سخیطبع در ادامه میگوید: «امروزه عنوان گالری تنها به نگارخانهها محدود نمیشود؛ گاهی حتی یک دهنه مغازه کوچک هم با این نام معرفی میشود و در آن آموزشهای سطحی و غیرحرفهای ارائه میشود. در حالی که یک گالریدار واقعی باید مکانی در یک مجتمع تجاری اجاره کند، هزینه پرداخت کند و برای دریافت مجوزها مراحل اداری متعددی را پشت سر بگذارد. متأسفانه کمتر کسی تفاوت این دو را درک میکند و هیچ نظارتی هم بر این مسئله وجود ندارد.»
هنرمند بهای مدرکی که دریافت میکند را به گالری پرداخت میکند
بسیاری از هنرمندان نسبت به میزان هزینههایی که نگارخانهها برای نمایش آثار از آنها دریافت میکنند، گلایه دارند. مدیر نگارخانه تماشا، در اینباره یادآور میشود: «افرادی که نمایشگاه انفرادی برگزار میکنند، از طرف گالری مدرکی دریافت میکنند که اعلام میکند شخص توانسته دیوار یک گالری را با دستکم ۲۵ تا ۳۰ اثر از کارهای خود پر کند. این موضوع نشاندهنده توانایی فرد است و براساس همین گواهی میتواند برای بیمه هنرمندان و عضویت در صندوق هنرمندان اقدام کند.»
او ادامه میدهد: «در واقع هنرمندان با هزینهای که به گالری پرداخت میکنند، بهای همان مدرکی را میپردازند که دریافت میکنند. برگهای که ما صادر میکنیم یک سند معتبر است؛ سندی که هم برای ما بار حقوقی دارد و هم برای هنرمند ارزش درآمدی به همراه میآورد.»
اغلب به سختی برای کار هنری هزینه میکنند
سخیطبع در توضیح هزینههای گالری میگوید: «البته قبول دارم که در برخی موارد هزینهها بهصورت غیرمتعارف دریافت میشود، اما در گالری ما از دانشجوی هنر تا هنرمند پیشکسوت امکان حضور دارند. مکانی که برای گالری اجاره میکنیم تنها در صورتی مجوز میگیرد که متراژی مشخص داشته باشد. یک گالری حرفهای به نورپردازی حرفهای نیاز دارد و این نورپردازی در هر ماه بسیار هزینهبر است. علاوه بر آن، هنرمند از طریق گالری به بازار کار و مخاطبان معرفی میشود.»
او در ادامه به نگاه عمومی نسبت به هزینههای هنری اشاره میکند و میافزاید: «گاهی افراد همان مبلغی را که حاضرند برای یک دورهمی پرداخت کنند، در قبال کار هنری سنگین میدانند. این در حالی است که در بسیاری از کشورها مانند امارات و عمان یا در شهرهایی مثل دبی، گالریها علاوه بر اجارهای که از هنرمند دریافت میکنند، ورودی هم دارند؛ یعنی بازدیدکنندگان برای ورود باید هزینه بپردازند، اما در ایران بازدید از گالریها برای همه رایگان است.»
شناخت صحیحی نسبت به گالریها وجود ندارد
این گالریدار درباره نقش مسئولان در حمایت از گالریها میگوید: «من شخصاً اصلاً چشمم به مسئولین نیست؛ چرا که به نظر میرسد آنها مسیر دیگری را در پیش گرفتهاند. یکی از مشکلات جدی، ضعف در فرهنگسازی است؛ بهگونهای که وقتی برخی افراد نام گالری را میشنوند، میپرسند یعنی اینجا نقاشی یاد میدهید؟! این نشان میدهد که هنوز شناخت درستی از ماهیت گالری، کارکرد آن و بهطور کلی مسائل هنری در جامعه وجود ندارد.»
از واحدی به نام گالریگردی تا آشنایی چشمها با هنر
او درباره انگیزه دانشجویان هنر برای بازدید از گالریها میگوید: «دانشجویان هنر انگیزهای برای تماشای گالریها ندارند. شاید لازم باشد واحدی به نام گالریگردی داشته باشند. یکی از اساتید ما در هنرهای زیبا میگفت چشمان یک هنرمند باید با هنر آشنا باشد و بتواند درست و غلط را تشخیص دهد. برای ورز دادن این چشمها نیاز است کارهای خوب دیده شود.»
او ادامه میدهد: «این استاد در هفته کتابها و نقاشیهای بزرگ را میآورد و میگفت فقط نگاه کنید. امروز اما متاسفانه فرهنگسازی در این زمینه وجود ندارد و این خلأ همچنان حس میشود.»
سایه سنگین مافیای هنر بر خرید آثار هنری!
او نیز درباره وضعیت اقتصادی بازار هنر در اصفهان میگوید: «ضعف مالی و مشکلات اقتصادی یکی از مشکلات مهم بازار هنر است. خرید آثار هنری در اصفهان بسیار پایین است؛ دلیل آن هم ترکیبی است از دخالت برخی ابرقدرتها و مافیا و همچنین مشکلات معیشتی مردم که باعث شده کمتر به خرید آثار هنری فکر کنند.»
سخیطبع در ادامه به عملکرد برخی گالریها اشاره میکند و ادامه میدهد: «برخی گالریها که زیر نظر ارگانهای خاص هستند، نمیگویم آثار غیرحرفهای، اما کمترحرفهای، ارائه میدهند و این تصور به اسم همه گالریها تمام میشود، در حالی که انتظار میرود نظارت بیشتری روی این موضوع وجود داشته باشد. علاوه بر این، برخی از مکانها حاضرند آثار را نمایش دهند، اما در مقابل تبلیغاتی دریافت کنند تا افراد فقط به سراغ همان گالریها بروند.»
نهادهای عمومی هیچ مشارکتی در کارهای هنری ندارند
این مدیر گالری درباره نقش نهادهای عمومی در حمایت از هنر میگوید: «نهادهای عمومی اصفهان عملاً هیچ مشارکتی در کارهای هنری ندارند. سرمایهگذاری فرهنگی یا خرید آثار میتواند در این زمینه بسیار کمککننده باشد. بهعنوان مثال، پیشنهاد من این است که نهادهای مختلف مثل شهرداری یا هتلها برخی آثار هنری را خریداری کنند و وقتی مهمانانی دارند که میخواهند از آنها تشکر کنند، این آثار را به آنها تقدیم کنند و بگویند این اثر از یک هنرمند اصفهانی است؛ هنرمندی که شاید هنوز نامآشنا نشده است، اما کارش ارزشمند است.»
او ادامه میدهد: «این هدیه روی دیوار خانه یا محل کار مهمان نصب میشود و دیگران با هنرمند و امضای او آشنا میشوند. در چنین شرایطی، هنرمند نیز دلگرم میشود که اثرش خریداری شده و ارزش کارش دیده شده است.»
سخیطبع در ادامه درباره فرصتهای سرمایهگذاری در هنر توضیح میدهد: «از طریق سرمایهگذاری و خرید آثار هنری میتوان اتفاقات بسیار خوبی رقم زد، اما در این زمینه اغلب نهادها و ارگانها مانند شهرداری، هتلها، رستورانها و مراکز تجاری همکاری نمیکنند. آنها میتوانند اسپانسر شوند، با گالریدار صحبت کنند و با رعایت برخی شرایط آثار خوب را برای مثال در هتلها یا مکانهای دیگر به نمایش بگذارند.»
او در پایان تأکید میکند: «برای فروش آثار، باید با گالریدار و نه مستقیم با هنرمند ارتباط برقرار شود. دلیلش این است که فروش آثار نباید بهصورت غیرحرفهای و با هر قیمتی انجام شود.»
