به گزارش اصفهان زیبا؛ در غروب یک روز پاییزی تصمیم گرفتیم روز زیبایمان را با دیدن یک فیلم هنری به انتها برسانیم. با کمی چرخیدن در سایت برای خرید بلیت، دوعدد بلیت برای تنها سانس اکران فیلم که ساعت 7 عصر بود تهیه کردیم. برای تماشا، فیلمی از گروه هنر و تجربه را انتخاب کرده بودیم. به سینما سوره رفتیم. باوجود تکسانسبودن اکران، جمعیت آنچنانی را نزدیک در ورودی سالن ندیدیم.
تعداد انگشتشماری از صندلیها پر شده بود؛ چیزی حدود یکیدو صندلی در سه ردیف از سالن. از دیدن این صحنه ناخودآگاه خنده تلخی بر لبانمان نشست. به یکدیگر نگاه کردیم. سری تکان داده و بابت وضعیت حاضر تأسف خوردیم و با همان حال منتظر آغاز فیلم شدیم. تا انتهای فیلم با همان تعداد نفرات حاضر در سالن گذشت و کسی به جمعمان افزوده نشد؛ هرچند همین که کسی از میانمان کم نشده بود، جای شکر داشت. فیلم، فیلم خوبی بود. در لابهلای صحبتهای افرادی که از سالن خارج میشدند، میشد رضایت نسبی آنها را فهمید.
اما چیزی که برایمان جای سؤال داشت و البته میتوان گفت مسئله تازهای هم نیست، عدم استقبال و کملطفی مخاطبان نسبت به فیلمهای اجتماعی و بهخصوص فیلمهای گروه هنر و تجربه بود. فیلمهای گروه هنر و تجربه آثاری ساختهشده با بودجه شخصی و در جهت ارتقای دید تماشاگران و ساخت ذائقه هنری برای تماشاگران است؛ هرچند که به نظر میرسد بیمهری زیادی را از سمت مخاطبان و مسئولان سازمان سینمایی چشیدهاند. همین مسئله ما را بر آن داشت که با مسئول سینماسوره شهر اصفهان، جواد اسماعیلی، گفتوگویی داشته باشیم و صحبتهایش را درباره میزان اقبال و توجه به سینمای گروه هنر و تجربه را بشنویم.
وضعیت اکران فیلمهای گروه هنر و تجربه و میزان استقبال مردم به چه صورت است؟
ما یکشنبهها فیلمهای بخش هنر و تجربه را اکران میکنیم و میزبان این دست فیلمها هستیم. یک سالی است که این فرآیند آغاز شده. البته آن چیزی که در ذهنم هست، این است که شاید زادگاه هنر و تجربه در اصفهان همین سینما سوره بوده باشد. یک زمانی فقط فیلمهای بخش هنر و تجربه دراین سینما اکران میشدند؛ ولی در ادامه بقیه فیلمها هم اضافه شدند و فیلمهای روز هم اکران میشدند. در زمان کرونا وقفهای نسبتا طولانی افتاد؛ اما از سال گذشته بخش هنر و تجربه را به فعالیتهای سینمای سوره اضافه کردیم. نکته جالبی که درباره گروه هنر و تجربه وجود دارد، این است که بعضی افراد ممکن است فیلمهای روز سینما را نبینند؛ اما گروه هنر و تجربه را تماشا کنند.
علت تعداد محدود مخاطب سینمای سوره بهویژه درباره گروه هنر و تجربه چیست؟
در اینجا نکتهای وجود دارد؛ برای مثال فیلم «اخراجیها» در زمان خودش رکورد سینما را شکست؛ اما جالب است بدانید این فیلم پروانه ساخت از گروه هنر و تجربه داشت؛ یعنی اگر فیلم خوبی ساخته شود، دیده میشود و جای خودش را پیدا میکند. این به این معنا نیست که به همه فیلمهای بخش هنر و تجربه نقدی وارد نباشد. معتقدم که ما باید با بخش هنر و تجربه مهربانتر باشیم؛ ما یعنی «ما مدیران سینمایی». وقتی در بخش هنر و تجربه یک فیلم به اکران میرسد، نهایتا سه اکران میتواند در اصفهان داشته باشد یا حداکثر پنج اکران. خب این اثر چه فرصتی برای معرفی خود داشته است؟ یعنی حتی مخاطب اگر قصد معرفی فیلم به دوستانش را هم داشته باشد و به آنها اطلاعرسانی کند، اثر نمیتواند بهدرستی خودش را معرفی کند.
تازه این فارغ از ماجراست که هر دوهفته یک بار اثر جدیدی اکران میشود. از آن مهمتر، خود تهیهکننده هم دیگر توانی برای تبلیغ اثر خود ندارد. در اینجا بایستی افرادی در پخش تبلیغ و اطلاعرسانی کمکحال تهیهکننده باشند که در این بخش هم باز اتفاق چشمگیری رخ نمیدهد. من گاهی فیلمهایی را در این بخش میبینم که اثر قابلاعتنایی هستند و حرفی برای گفتن هم دارند. نویسنده برای اثر زحمت کشیده و وقتی که نویسنده و کارگردان یک نفر است، در قسمت تولید هم وقت گذاشته؛ اما باز فیلم دیده نمیشود.
یکی از همین فیلمهای خوب را مثال بزنید.
از فیلمهای خوبی که من دیدم فیلم «زندگی شیرین» مجتبی اسپنانی بود که ما چند اکران فوقالعاده و اکران ویژه هم داشتیم؛ ولی فیلم «7600» بهروز باقری اصلا دیده نشد. آقای اسپنانی چون خودش در انجمن سینمای جوان اصفهان فعال است و چهره شناختهشدهای در این حوزه محسوب میشود، توانست مراسم رونمایی خوبی برگزار کند. در کنار این جلسه اکران خوبی نیز در سینما ساحل داشت و ما نیز از طرف دیگر یک ویژهبرنامه گذاشتیم که علاوه بر آقای اسپنانی، جمعی از فعالان سینما را دعوت کرده و جلسه نقد و بررسی فیلم «زندگی شیرین» را برگزار کردیم. این دست اتفاقات به دیدهشدن فیلم کمک میکند، تبادل تجربه و اطلاعات روی میدهد و اتفاقات بسیار خوبی را میتواند رقم بزند.
علت دیدهنشدن این فیلمها را کملطفی سینماگران نمیدانید؟
قطعا بیتأثیر نیست؛ ولی نکته مهمتر این است که فیلم فرصت دیدهشدن و اطلاعرسانی پیدا نمیکند. حتی فیلم «زندگی شیرین» آقای اسپنانی را در روزی غیر از یکشنبه و خارج از اکران این بخش نوبت اکران برایش در نظر گرفتیم و آن اتفاق خوب برایش رخ داد. روز دوشنبه هفتهای که گذشت(دوازدهم آذرماه) اکران یکی از فیلمهای گروه هنر و تجربه را داشتیم که خود کارگردان اصفهانی بود. حتی خود ایشان هماهنگی انجام داده بود، مهمان دعوت کرده بود و در راستای دیدهشدن اثرش تلاش کرده بود. نکتهای که بعضی از کارگردانهای جوان ما به آن توجه نمیکنند، این است که همه توان خود را برای تولید فیلم میگذارند.
شاید مهمتر از قسمت تولید، دیدهشدن فیلم باشد و اینجاست که تهیهکننده باید حمایت داشته باشد. کار تهیهکننده از ایده تا گیشه است و با تولید فیلم کارش تمام نمیشود. او اثر تولید کرده و باید به گیشه هم فکر کند.
مواقعی حتی باید به اندازه مرحله تولید، برای دیدهشدن هزینه کنی تا زحمتت ثمر بدهد و نتیجهاش را ببینی. و در این مرحله تهیهکنندهها گاهی کار و کارگردان جوان را رها میکنند یا اینکه خود کارگردان تهیهکننده است و دیگر نمیتواند ادامه دهد و زحمتش به ثمر نمینشیند.
تغییر ذائقه مردم را در میزان استقبال از فیلمهای گروه هنر و تجربه چقدر مؤثر میدانید؟
در حال حاضر اگر فیلم طنز هم در گروه هنر و تجربه بیاید، چون فرصتی برای دیدهشدن ندارد، دیده نمیشود؛ چراکه برنامه هنر و تجربه را من نمیچینم و برنامه از تهران به سینما سوره تحویل داده میشود که در برنامه نهایتا سه تا چهار سانس به آن فیلم اختصاص داده میشود. مقداری هم که اکران آثار طول بکشد، فیلمهای بعدی برای اکران زیاد میشوند و تهیهکننده فشار میآورد و دیگر فرصتی نیست.
به نظرم در این باره باید یک تدبیر جدی شود؛ چون در بین این فیلمها واقعا فیلمهای خوبی وجود دارد .به نظر من هنر و تجربه دروازه ورود به سینماست. این دروازهای که هنوز لولاهای آن گیر دارند و نیاز به روانکاری دارد. از سوی دیگر، باید در بخش رسانه ملی یک نگاه ویژه به این فیلمها بکنید.لااقل در بحث جلسات نقد و بررسی کارگردانها دعوت شوند یا اینکه لااقل در سینما برنامه اکران حداقل هفتهای دو روز اختصاص بدهیم که آن دیدهشدن اتفاق بیفتد. مسئلهای که هست، سینمادار راغب است که سانسهایش پر شود؛ اما بدون تبلیغ که سالن سینما پر نمیشود. باید در بحث تبلیغات آن نگاه جدیتری شود.
چرا بعضی روزهای هفته فقط سینما سوره اکران فیلم دارد؟
سینما سوره چندمنظوره است. ما الان شب یلدا را در پیش داریم و تقریبا سهشب و روزی چهار سانس یک مجموعه برای جشن شب یلدا سالن را اجاره کرده است و ما در این سه شب برنامهای نخواهیم داشت. برگزاری برخی از سمینارهای شهر در سینما سوره انجام میشود. نکته آخر اینکه، در سینما سوره سانسهای ما رزروی است. مجموعهها و ارگانها اجاره میکنند که البته ما آنها را دیگر در سمفا برای آن روز تعریفش نمیکنیم؛ اما بلیت آنها روز بعد ثبت میشود.
به نظر شما آیا سینما سوره نیاز به امکانات بیشتر و تجهیزات بهتری دارد؟
ما ابتدای امسال سیستم نمایش را کاملا بهروزرسانی کردیم؛ آن هم در شرایطی که هزینههای تجهیزات سالن سرسامآور است. حتی میشود گفت تعمیر یک صندلی سینما هیچ صرفه اقتصادی ندارد. چند اکران باید برگزار شود تا هزینهها برگردد؟ من معتقدم واقعا سینما صرفه اقتصادی ندارد. سینمادار بهخصوص سینمای شخصی، باید بتواند درآمد کسب کند؛ وگرنه خود سینما آنچنان درآمدی ندارد. نگاه ما این است که رقیب بخش خصوصی نباشیم. نگاه حوزه هنری واقعا نگاه فرهنگی است.
امسال عید نوروز به دلیل ناهماهنگی برخی ارگانها، فرصت طلایی این ایام برای اکران فیلمها را در سینماسوره از دست دادیم و در روند حرکت هم این موارد تأثیرگذارند. ما اگر میخواهیم تیم ملی قوی داشته باشیم باید پایه قوی داشته باشیم؛ همچنین اگر میخواهیم سینمای قوی داشته باشیم باید در بخش پایه کار را جدی بگیریم که پایه سینما هم هنر و تجربه است.
