مسیر رسیدن
از خیابان نشاط وارد هشتبهشت غربی میشوم تا به چهارراه ملک برسم. اواسط ضلع شرقی خیابان ملک شمالی بنایی است که نام انگورستان ملکالتجار را بر خود دارد.
نکته کاربردی گردشگرانه
بناهایی اینچنین را میبایست با حضور راهنمای آگاه به بنا بازدید کرد تا وی هماهنگی مربوط به بازدید را انجام و توضیحات مناسب نیز ارائه کند. ضمنا بلیت ورودی مجموعه برای مسافر داخلی و خارجی سه هزار تومان است.
این بنا در ایام نوروز عمارت از ۹ صبح تا ۷ عصر باز است و در مابقی روزهای سال از 9 صبح تا یک ظهر پذیرای بازدیدکنندگان است. حیاط مجموعه در ایام محرم و صفر اختصاص به عزاداری دارد و بنا اکنون در اختیار سازمان اوقاف و امور خیریه استان است.
در بدو ورود
از در مجموعه وارد راهروی باریکی میشویم. سمت چپ راهرو پلکانی است که شما را به طبقه دوم میرساند و البته در حال حاضر به روی گردشگران بسته است؛ اما راه سمت راست را که بروید، به حیاط مسقف ختم میشود.
انگورستان ملک با تمام زیباییاش، داستانهای تلخ زیادی دارد. میگویند تنها فرزند ملک التجار با مردی ازدواج میکند که قدر ثروت پدرزن را نمیدانست و البته قدر دختر ملکالتجار را هم! و همین بیوفاییها و ولخرجیهای داماد باعث شد دختر مغموم و دلشکسته مَلِک، مِلک پدری را وقف کند.
رو به ارسی هفت دهنه
در ضلع شمالی سالن مذکور، مقبره مرحوم ملکالتجار قرار دارد. در ضلع دیگر، چند پله قرار دارد که پس از گذشتن از آن به سالن بسیار زیبای دیگری میرسیم که در ضلع جنوبی آن ارسی هفت دهنه فوقالعادهای دیده میشود.
در ضلع شرقی این سالن دو اتاق که به یکدیگر متصلاند قرار دارد و پس از گذر از این دو اتاق راهرویی وجود دارد که به سفرهخانه منتهی میشود.
بنا مملو از تزئینات فراوان گچبری، آئینهکاری، کاشیکاری، نورگیرهای مشبک و ستونهایی باروکش چوبی است. در گوشه جنوب شرقی بنا حمامی واقعشده است که سقف گنبدی بسیار زیبایی دارد و سکوهایی در اطراف آن تعبیه شدهاند و در زیرزمین بنا فضایی تحت عنوان یخچال دیده میشود.
در زیر فضای سفره خانه، زیرزمینی هست که نورگیرهای مشبک نور آن را از حیاط جنوبی برآورده میکنند. در گوشه جنوب شرقی بنا حمامی با سقف گنبدی بسیار زیبایی قرار دارد که سکوهایی در اطراف آن تعبیه شده است. ازاره جبهه شمالی و شرقی این خانه دارای نقوش حجاری هستند.
به دنبال انگور نگردید!
در فضای فعلی انگورستان ملک، در ابتدا باغ انگوری بود که در دوران نادرشاه افشار احداث شده بود؛ اما در زمان قاجار به علت
عدم پرداخت مالیات توسط حکومت ضبط شد.
بعد از آن، بزرگمردی به نام حاج ابراهیمخان ملکالتجار که پیش از این با نجات عمارت چهلستون از خود نام نیکی برجای گذاشته بود، این بنا را دهه ۱۲۸۰ شمسی احداث کرده و در پایان هم خود و همسرش در همین مکان به خاک سپرده شدند.
این بنا سابقا وسیعتر از عمارت فعلی بود؛ اما در سال ۱۳۳۳ و در پی تعریض خیابان ملک از بین رفت. وقفنامهای نیز مربوط به این سازه وجود دارد که تاریخ آن ۱۲۹۳ خورشیدی است. بنا در دورههای گوناگونی و آخرین بار در اواخر دهه ۷۰ مورد بازسازی قرار گرفته است.