امیرحسین جعفری
خبرنگار
آرشیو مطالب منتشر شده
نگاهی به انتخابات؛ از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم که مجلس هفدهم در هفتم اردیبهشتماه 1330 بازگشایی شد. آقایان آیتالله کاشانی، عبدالله معظمی و سید حسن امامی در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشتند. 45 قانون، یک کابینه و 81 نماینده ثمره این دوره از مجلس بودند. انتخابات مجلس هفدهم از آبان ۱۳۳۰ آغاز و انتخابات تهران در ۱۷ دی ۱۳۳۰ برگزار شد. پس از انتخاب ۸۰ نماینده، محمد مصدق دستور توقف انتخابات تا پس از بازگشت خود از لاهه را صادر کرد. انتخابات سایر حوزهها هرگز انجام نشد.
میانهرو هستم نه اصلاحطلب
طیفبندیهای سیاسی درون کشور حتی در صورت ائتلاف و اتحاد، بازهم در زیربناهای فکری دچار اختلاف نظراتی در راستای مفاهیم بنیادین ازجمله موضع جناحها نسبت به مقولاتی مثل سرمایه، توسعه، سیاست، فرهنگ و… هستند. اصلاحطلبان از آغاز دولت اصلاحات تاکنون دچار تحولات ساختاری زیادی شدهاند و از همه مهمتر خط و مرز مشخصی از لحاظ تعریف هویت سیاسی و اقتصادی میان آنها دیده نمیشود، به این معنا که تعریف مشخصی از یک اصلاحطلب در جامعه وجود ندارد. اختلاف نظرات درون جریان اصلاحات در راستای تضاد میان اولویت توسعه سیاسی و توسعه اقتصادی بحث جدی پیش پای اصلاحطلبان است. مرحوم اکبر هاشمی رفسنجانی شخصی محوری در سیاست کشور بهحساب میآمد که جریان اصلاحات با ایشان در بازههای زمانی مشخصی بهخصوص در انتخابات سال 84 به تضادهایی رسید که منجر به شکست آنها و پیروزی احمدینژاد شد.
واکاوی یک جنبش
دانشجویان در تاریخ صدساله اخیر نقش بسیار مهم و تعیینکنندهای در تحولات سیاسی کشور داشتهاند. از زمانی که دانشجویان ایرانی به اروپا رفته و روند مدرنیته را شاهد بودند تا دهه بیست و سی که در جریان ملیشدن صنعت نفت نقش مهمی داشتند و در 16آذر1332 سه شهید بزرگ در این راه به تاریخ ایران تقدیم کردند و پس از آن و در جریان وقوع انقلاب اسلامی، دانشگاه دوباره اهمیت خود را به جامعه یادآوری کرد. پس از انقلاب اسلامی، جنبش دانشجویی با تسخیر لانه جاسوسی این حرکت را نه تنها به ایران، بلکه به جهان معرفی کرد که دانشجویان ایرانی صرفا تأثیرگذار بر وقایع نیستند، بلکه تعیینکننده روندهای جاری در ایران و جهاناند.
سرنوشت 11 تن طلای گمشده ایران در شوروی
میهن ما در کنار منابع و تاریخ و فرهنگ سرشار، روایات و قصههای ناگفته زیادی در دل خود دارد که مرور زمان باعث کمرنگشدن آنها در ذهن جامعه شده است. جنگ جهانی دوم بهعنوان یک فاجعه جهانی یکی از بازههای زمانی بحثبرانگیز در تاریخ معاصر ماست که ترکشهای آن ایران را هم بینصیب نگذاشت. در شهریور 1320 قوای ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی، آمریکا و انگلیس تحت عنوان متفقین با توجیه حضور مستشاران و جاسوسهای آلمانی در ایران و مقابله با خطر نفوذ آلمان در منطقه قفقاز و کمک به شوروی برای شکست آلمان در استالینگراد ضمن حمله نظامی و درهمشکستن ارتش ایران در کمتر از یک روز کشور را به مدت 4 سال به اشغال خود درآوردند و در ششم آذر ماه 1322 بدون اطلاع دولت ایران، استالین، چرچیل و روزولت ضمن حضور در سفارت شوروی در تهران جلسهای با عنوان اجلاس تهران برگزار کردند که در آن مصوب شد ششماه پس از پایان جنگ قوای متفقین از ایران خارج شوند که عملا این اتفاق نیفتاد.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
مجلس هفدهم در هفتم اردیبهشت ماه 1330 بازگشایی شد. آقایان آیتالله کاشانی، عبدالله معظمی و سید حسن امامی در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشتند. 45 قانون، یک کابینه و 81 نماینده ثمره این دوره از مجلس بودند. انتخابات از آبان ۱۳۳۰ آغاز و انتخابات تهران در ۱۷ دی ۱۳۳۰ برگزار شد. پس از انتخاب ۸۰ نماینده، محمد مصدق دستور توقف انتخابات تا پس از بازگشت خود از لاهه را صادر کرد. انتخابات سایر حوزهها هرگز انجام نشد.
یکدستی، باعث تضعیف مجلس است
آیتالله سیدحسن مدرس، نامآورترین روحانی مشروطهطلب و نماینده دوره دوم تا ششم مجلس شورای ملی، پس از سالها مبارزه در راه حفظ و گسترش دستاوردهای انقلاب مشروطیت ایران به سبب مخالفت با رضاخان در 1307 خورشیدی دستگیر و به خواف خراسان تبعید شد و هفت سال در آنجا روزگار گذراند تا اینکه در 22 مهر 1316 خورشیدی به کاشمر انتقال یافت و سرانجام در 10 آذر همان سال به شهادت رسید. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، روز دهم آذر به نام روز مجلس نامگذاری شد. رأی ملت و صندوق انتخابات یکی از دستاوردهای مهم انقلاب مردم ایران است که به آنها حق انتخاب و تعیین سرنوشت از بسترهای قانونی داد. اما با مرور زمان نهاد مجلس در ایران با چالشهایی روبهرو شد و بر همین اساس، تاکید میشود که مجلس در کارکرد اساسی خود دچار ضعف شده است.
مذاکره قدرتمند با آمریکا اتحاد داخلی را میطلبد
دوران چهارساله ریاستجمهوری ترامپ بر آمریکا بهدلیل سیاستهای یکجانبهگرایی دولت جمهوریخواه او بسیاری از مناسبات جهانی را تحتتأثیر خود قرار داد و بر بحرانهای جهانی دامن زد. در کشور ما نیز پرسشهای بیشماری دراینباره مطرح است که با جو بایدن چه باید کرد؟ آیا او با دولت فعلی یا بعدی ایران مذاکره خواهد کرد؟ سیاستهای ایران در قبال دولت جدید آمریکا چیست؟ و پرسشهای دیگری که هم اصلاحطلبان و هم اصولگرایان را به چالش کشیده است. شرایط ویژه کشور بهدلیل همهگیری ویروس کرونا و فشار حداکثری ایالات متحده آمریکا و تحریمهای همهجانبه علیه ایران موجب شده است مسئله مذاکره با آمریکا و برداشتهشدن تحریمها و البته بازگشت آمریکا به برجام بیش از هر زمان دیگری در محافل سیاسی مطرح شود.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم دوره پانزدهم مجلس شورای ملی در تاریخ 25 تیر 1326 بازگشایی و در ششم مرداد اولین جلسه خود را برگزار كرد. رضا حكمت، ملقب به سردار فاخر، در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشت و 134 نماینده به مجلس راه یافتند؛ اما اعتبارنامه سه نماینده رد شد. مجلس فوق در تاریخ ششم مرداد 1328 به كار خود پایان داد. مجلس شانزدهم شورای ملی در تاریخ 20 بهمن 1328 مانند مجلس قبل با ریاست رضا حكمت بازگشایی شد؛ البته رئیس مجلس در جلسه سوم به تاریخ سوم اسفند انتخاب شد. در روند برگزاری انتخابات نیز كلیه آرای خوانده شده در تهران باطل اعلام شد.
متواضعترین دوست
شیوع ویروس کرونا در ایران در حالی سیر صعودی به خود گرفته است که در ماههای گذشته شمار بسیاری از نخبگان و چهرههای برجسته علمیو فرهنگی کشور به این بیماری مبتلا شده اند و حتی تعدادی نیز جان خود را بر اثر آن از دست دادهاند. یکی از این چهرههای دانشگاهی و علمی که خدمات بی بدیلی در راه علم و دانش انجام داده بود، حجتالاسلام جواد اژه ای بود که بر اثر ویروس کرونا جان خود را از دست داد. مرحوم حجتالاسلام جواد اژهای فرزند مکتبی مبارز و آگاه بود که در سابقه خود واضح است مشی اعتدال و تعلم را همیشه سرلوحه امور قرار داده و اهمیت تحصیل و تربیت انسان برای او مسئله محوری بوده است. او چهرهای رسانهای نبود و با توجه به تواضع درونیاش کمتر به چشم رسانهها آمد. مرحوم اژهای مایل نبود عملکردش در قالب تظاهر صدر اخبار باشد.
ترامپ نمایانگر بخش پنهان مردم آمریکا بود
انتخابات اخیر ریاستجمهوری آمریکا به دلیل چهار سال ریاستجمهوری مــناقـــشهبرانـــگیز دونالد ترامپ از سوی جهان با حساسیت بسیار زیاد دنبال شد و در نهایت ترامپ کرسی ریاستجمهوری را به رقیب دمکرات خود یعنی جو بایدن واگذار کرد. البته برای ترامپ و دوستانش انتخابات هنوز به پایان نرسیده و آنها از روند برگزاری انتخابات به دادگاه عالی این کشور شکایت کردهاند. مردم ایران هم از روز سه شنبه لحظه به لحظه اخبار انتخابات آمریکا را دنبال کردند تا ببینند آیا باز هم ترامپ راهی کاخ سفید خواهد شد یا خیر. تحریمهای فلجکننده دولت ترامپ بیش از هر زمان دیگری معیشت و اقتصاد ایران را تحت تأثیر خود قرار داد. در چند روز منتهی به اعلام نتایج انتخابات آمریکا عده زیادی از مردم هر روز بر صفحه آمار گوگل، فاکسنیوز و دیگر رسانهها متمرکز بودند.
نگاهی به انتخابات از مشروطه تا امروز
در قسمت قبل خواندیم مجلس چهاردهم شورای ملی در تاریخ 6 اسفند 1322 بازگشایی و در 21 اسفند اولین جلسه رسمی خود را به ریاست سید محمدصادق طباطبایی برگزار کرد. انتخابات مجلس در فضای حکومتنظامی در خرداد 1322 با شرکت 800 نفر برگزار شد. در این دوره 136 نماینده در مجلس حضور یافتند، اما اعتبارنامه سیدجعفرپیشهوری رد و اعتبارنامه آیتالله کاشانی به مجلس نرسید. مجلس فوق درنهایت در تاریخ 21 اسفند 1324 به کار خود پایان داد. دوره پانزدهم مجلس شورای ملی در تاریخ 25 تیر 1326 بازگشایی شد و در 6 مرداد اولین جلسه خود را برگزار کرد. رضا حکمت ملقب به سردار فاخر، در این دوره ریاست مجلس را بر عهده داشت و 134 نماینده به مجلس راه یافتند اما اعتبارنامه سه نماینده رد شد.
تسخیر سفارت باید در فضای 40 سال پیش تفسیر شود
میگوید به واسطه تسلطش بر زبان انگلیسی در حلقه تسخیرکنندگان سفارت آمریکا در آمد و مسئولیت ترجمه اسناد سفارت بر عهده او و دیگر دوستانش قرار گرفت. او 40سال پیش به همراه دیگر همکلاسیهایش که نام خود را «دانشجویان پیرو خط امام» گذاشته بودند برای نشان دادن اعتراض خود به آمریکا مبنی بر پناه دادن شاه مخلوع ایران وارد سفارتخانه این کشور در تهران شدند و هرگز تصور نمیکردند 444روز در آنجا بمانند و اقدام اعتراضیشان از سوی بنیانگذار انقلاب، به انقلاب دوم مردم ایران تعبیر شود و برای 40 سال آینده روابط ایران و آمریکا متأثر از این اقدام دانشجویی دستخوش چنین تحولات عظیمی شود.
شرکت پیام اصفهان زیبا
آرشیو کامل روزنامه
