آبان ماه ساعت 21 و چند دقیقه پس از اعلام نتایج شمارش آرای انتخابات آمریکا در ایالت جورجیا دلالهای ارز، طلا، خودرو و حتی مسکن جلسات آنلاینی در شبکههای مجازی برگزار کردند تا راهی برای مقابله با ریزش قیمتها پیدا کنند.
نتیجه انتخابات آمریکا هنوز مشخص نشده؛ با این حال تا کنون آرای انتخاباتی نشان از پیشتازی بایدن میدهد؛ به گونهای که بایدن تا کنون 264 رأی الکترال را به دست آورده و برای قطعیشدن پیروزی خود نیاز به آرای الکترال یکی از سه ایالتی دارد که درآنها پیشتاز است.
مجلس یازدهم شورای اسلامی از همان روزهای نخست با انتقاد به عملکرد دولت آغاز بهکار کرد. تقابلی که با مطرحشدن موضوعاتی چون طرح سؤال از رئیسجمهور و استیضاح او همراه بود. امروز اما باگذشت پنجماه از عمر این مجلس، انتقادات به دولت با هتکحرمت و مطرحکردن مواردی چون محاکمه و اعدام حسن روحانی از سوی مجتبی ذوالنوری، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی که در واکنش به صحبتهای حسن روحانی در خصوص صلح و مذاکره و الگو برداری از شیوه و منش امام حسن (ع) بود، شدت پیدا کرده است. از طرفی مسئله استیضاح حسن روحانی نیز با توئیت دوباره از سوی همین نماینده از یکسو و برپایی همایشی در قم در اعتراض به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم از سوی دیگر، در مجلس یازدهم جانی دوباره گرفت.
فهم و تحلیل پدیدههای دنیای امروز براساس زاویه نگاه مخاطبان، نویسندگان و تحلیلگران شکل و ترسیم میشود. آنچه بهعنوان تحلیل نهایی از سوی پژوهشگران به مخاطبان در حوزههای مختلف ارائه میشود، دقیقا به عینک و نظریهای بازمیگردد که آنان روی چشم میگذارند و وقایع جهان را با آن مینگرند. بدون درنظرداشتن زاویه دید تحلیلگران مخاطب تنها با اطلاعاتی انبوه سروکار دارد، اما این همه در نگاه مردم تفاوت دارد.
یک هفتهای طول کشید تا بتوانیم قرار مصاحبه را برای ساعت 9 صبح روز شنبه 19 مهر در دفتر مجمع نمایندگان اصفهان هماهنگ کنیم. به دفتر مجمع رسیدیم و به داخل آپارتمانی نسبتا نوساز هدایت شدیم. تمام اسباب و وسایل داخل آپارتمان خلاصه میشد در یک فرش با رنگ نوستالژیک قرمز لاکی، یک دست مبل قهوهای رنگ نسبتا قدیمی و یک میز غذاخوری. روی میز عبایی قهوهایرنگ و منظم تاخورده و عمامهای سفید به چشم میخورد. بعد از چند دقیقهای که به انتظار نشسته بودیم، صدایی شنیده شد و از پسر جوانی که در اتاق حضور داشت خواست عبا و عمامه را با خود ببرد. احمد سالک حالا با همان چهرهای که سالهاست از او به خاطر داریم و البته با چینوچروکهای بیشتر از سالهای قبل که او را از نزدیک دیده بودیم، روبهرویمان مینشیند و با لحنی باطمأنینه از خاطرات قبل و بعد از انقلاب برایمان میگوید؛ از روزگاری که در کوچهپسکوچههای اصفهان به دنبال سرنگونی رژیم شاه بود تا امروز که برخلاف ظاهر آرامش، منتقدی ناآرام و صریح برای غیر همفکرانش محسوب میشود.
هشتماه مانده تا انتخابات ریاستجمهوری 1400 باز هم مانند دورههای گذشته صحبت از حضور و عدم حضور کاندیداهای زن به میان آمده است. موضوعی که البته این روزها با جدی مطرح شدن آن از سوی رسانهها، فعالان سیاسی و کارشناسان نگاهی متفاوتتر از گذشته به آن شده است و از طرفی سخنگوی شورای نگهبان نیز ورود زنان به عرصه این رقابت را بلامانع میداند. بسیاری از صاحبنظران، عدم حضور زنان در انتخابات ریاست جمهوری دورههای گذشته را به نداشتن صلاحیت لازم از سوی زنان ربط میدهند و واژه رجل سیاسی را شایسته هیچیک از داوطلبان زن نمیدانند؛ در حالیکه با نگاهی گذرا به سابقه و تجربه زنان در این عرصه ما شاهد نمایندگان، اعضای شورای شهر، فرمانداران و معاونان رئیسجمهور زنی هستیم که در تاریخ سیاسی ایران از کارنامه خوبی برخوردارند و در مقابل نیز مردانی هم بودند که بدون داشتن سابقه سیاسی قابل دفاع به انتخابات ریاست جمهوری راه پیدا کردهاند.
از ابتدای شکلگیری دولت دوم حسن روحانی انتقاد جریان اصلاحات به کارگزار اصلی دولت دوازدهم هموزن اصولگرایان ولی از منظری دیگر است. اصلاحطلبان سرمایه اجتماعی خویش را در خدمت روحانی قرار دادند و حال از دولت او به دلیل اتخاذ رویکردهای غیراصلاحطلبانه انتقاد میکنند، نقدهایی که به حوزههای مختلف از قبیل وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی باز میگردد. به نظر میرسد بخشی از نقدهای امروز به دلیل دور شدن از فضای سالهای 92 و 96 انجام میگیرد. با فاصلهگرفتن از رویدادهای گذشته و قرار گرفتن در زمان حال سادهتر میتوان به نقد تصمیمگیریها و سیاستهای دولت پرداخت. نمیتوان از یاد برد که سال 92، محمدرضا عارف شانس رأی آوری چندانی نداشت، احتمالا مجموع آرای او چیزی در حدود پنج الی شش میلیون رأی میشد و در نهایت سکان دولت یازدهم به دست اصولگرایان میافتاد.
چند روز قبل رئیسجمهور در یک مقایسه از شرایط منفی اقتصاد آلمان و وضعیت خوب کشور از منظر توانایی اقتصادی سخن به میان آورد. بیتردید در ذهن، ادراک و جملهپردازی آقای روحانی اموری قرار دارد که نمیتوان از ایشان توقع داشت اینگونه سخن نگویند یا با انجام قیاس معالفارق به ارائه حرف مبادرت نورزند؛ چراکه جایگاه رئیس دولت به ترتیبی نیست که از نتوانستنها، ضعفها و کمبودها سخن بگوید. اما اینهمه به برداشت نادرست از مفهوم «توسعه» و مقایسه آمارهای کشورهای صنعتی و درحالتوسعه بازمیگردد.
این روزها فضای سیاسی کشور در حال آمادهشدن برای سیزدهمین انتخابات ریاستجمهوری در خرداد 1400 است و روزانه بر تعدد اخبار و گمانهزنیهای انتخاباتی در خصوص چهرههای احتمالی برای شرکت در این رقابت افزوده میشود. گزینههایی که جدای از چپ یا راست بودنشان به تخصص، پیشینه و تجربه از نظر سیاستمدار بودن، اقتصاددان بودن یا نظامی بودن آنها بسیار اشاره میشود. حال این سؤال مطرح است که آیا رئیسجمهور آینده حتما باید یک چهره سیاسی باشد یا فردی اقتصاددان یا با پیشینه نظامی هم میتواند بر این کرسی بنشیند؟ موضوعی که حسین کمالی، وزیر اسبق کار و امور اجتماعی در دولتهای ششم، هفتم و هشتم، نماینده مردم تهران در سه دوره اول مجلس شورای اسلامی، دبیر کل حزب اسلامی کار، نایبرئیس خانه احزاب ایران و نامزد ریاست جمهوری دوره یازدهم در خصوص آن با «اصفهان زیبا» صحبت کرد.
تجربه و تاریخ دولتهای دوم طی سالهای اخیر ناخوشایند بوده است. دولتهایی که تلاش کردهاند مطالبات برزمین مانده شهروندان را پاسخ بدهند ولی متراکم شدن مشکلات قدیم و جدید در حوزههای اقتصادی و اجتماعی عملا آنان را با سختیهای جدیدی روبهرو ساخته است. به گواه سالهای گذشته، نهتنها در دولتهای دوم معضلات قدیم مرتفع نشده، بلکه شاهد تبدیل شدن آنها به بحران هستیم. دولت دوم حسن روحانی نیز از این قاعده نانوشته مستثنا نبوده است؛ دولتی که با تحریمهای ظالمانه و خروج آمریکا از برجام روبهرو شد. ارزش پول ملی بیش از 40درصد طی یک سال اخیر کاهش یافت. شاهد نوسانهای پیدرپی در بازارهای ارز و طلا بوده و هستیم و با وجودی که رئیس بانک مرکزی، وزیر اقتصاد و رئیس سازمان برنامهوبودجه و رئیس دولت از گشایشهای اقتصادی در روزها و هفتههای آینده خبر میدهند در عرصه عمل نهتنها بهبودی حاصل نمیشود بلکه با اقتصادی کم ثبات و بازار آشفته روبهرو شدهایم.
انتخابات ریاستجمهوری دوره یازدهم در سال1392، تحتتأثیر وقایع سیاسی و اقتصادی از جمله حوادث سال88 و تحریمهای سازمان ملل، زمینهساز رقابتی دوقطبی میان دو طیف اصلاحطلب- اعتدالگرایان و طیف اصولگرایان شد. جدال میان رویکرد و نگرش واقعگرایانه و عملگرایانه در زمینه سیاستگذاری و سیاستورزی در ابعاد سیاست، اقتصاد و فرهنگ در برابر رویکرد آرمانگرایانه و به اصطلاح انقلابی. رویکرد اصلاحطلبان (اعتدالگرایان) ایجاد فضای باز فرهنگی، توسعه جامعه مدنی و فعالیتهای اجتماعی، ایجاد پل میان ملت و دولت براساس دغدغهها و نیازهای فکری و معیشتی، ترمیم اعتماد عمومی و ملی میان مردم و کشور و بازسازی وجهه ملی و بینالمللی در عرصه جهانی بود.
«اگر ترامپ رای بیاورد» یک جمله شرطی متشکل از 4 کلمه، 17 حرف و 8 نقطه است، ولی امروز مبنا و اساس پیشبینی بازارهای مختلف و همچنین ابزار دلالها برای تشویق مردم به خرید در بالاترین قیمت ممکن شده است.