وداع با فقیه نواندیش

بامداد جمعه بود که خبر بستری‌شدن حضرت آیت‌الله یوسف صانعی، در اثر زمین‌خوردگی در منزل و مصدومیت شدید و شکستگی لگن و دست چپ روی خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت. ایشان بلافاصله به بیمارستانی در قم منتقل شده و تحت آزمایش‌های لازم و مقدماتی برای عمل جراحی قرار گرفتند. ساعتی بعد حال عمومی ایشان نسبتا خوب و باثبات گزارش شد. آیت‌الله صانعی به علت نارسایی کلیوی و بالابودن کراتین، شامگاه جمعه تحت دیالیز قرار گرفتند تا در صورت بهبود علائم خونی، عمل جراحی شکستگی استخوان روی ایشان انجام شود. اما بامداد روز شنبه، ایشان دچار عارضه قلبی شدند و حدود ساعت ۸ صبح با تکرار عارضه قلبی امکان احیای ایشان محقق نشد.

بررسی روند انتخابات از مشروطه تا به امروز

در قسمت قبل؛ حضور رضاخان، قدرت‌گیری جناح اصلاح‌طلب و تأثیرگذاری نمایندگان اصفهان بر مجلس ملی را مرور کردیم که درنهایت این مجلس نیز مانند دیگر دوره‌های پیش از خود نتوانست زمان مشخص را به پایان برساند و پس از ایجاد مشکلاتی در سیاست خارجی و اشغال ایران با قرارداد 1919 منحل شد. دوره پنجم مجلس شورای ملی که با فراز و نشیب‌ها و تصمیم‌های تاریخی همراه بود در تاریخ دوم بهمن 1302 با نطق برادر و جانشین احمدشاه، محمدحسن میرزا، آغاز به کار کرد. در آن زمان، سردار سپه در مقام نخست‌وزیر و حسین‌خان پیرنیا در مقام ریاست مجلس حضور داشتند. شاید از میان تمامی مجالس شورای ملی تا پیروزی انقلاب اسلامی، مجلس پنجم یکی از قابل‌بحث‌ترین و مهم‌ترین پارلمان‌های تاریخ ایران باشد. به‌جز یک تصمیم سیاسی مهم، دیگر مصوبات مجلس پنجم عمدتا اقتصادی و در راستای اختصاص بودجه‌های مختلف بوده است.

بیم‌و‌امیدهای آیت‌الله

آیت‌الله سید محمود طالقانی، چهره‌ای مهم و تأثیرگذار بر وقایع انقلاب بود که شخصیت و نظرات ایشان تا به امروز هم موردبحث و تحلیل صاحب‌نظران و اهالی سیاست قرار می‌گیرد. آغاز مبارزات برای ملی‌شدن صنعت نفت و نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق را می‌توان اولین حضور جدی مرحوم طالقانی در عرصه سیاسی دانست. او که از همان ابتدا، هوادار این جنبش و از حامیان رهبران جنبش، دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی بود، برای مجلس هفدهم از منطقه چالوس، نوشهر و شهسوار کاندیدا شد. این انتخابات درنهایت با دخالت دربار و نیرو‌های هوادار سلطنت ابطال شد، اما فرصت خوبی را برای طالقانی فراهم آورد تا با سخنرانی‌های پرشور، ایده‌های سیاسی خود را به گوش مردم آن نواحی برساند. معروف‌ترین سخنرانی طالقانی در حمایت از مصدق سخنرانی ۱۴ اسفند ۱۳۵۷ در حضور نزدیک به یک‌میلیون مردم مشتاق است.

روند انتخابات از مشروطه تا امروز

در قسمت پیش خواندیم که با ایجاد اصلاحات اقتصادی و نظامی توسط جناح دمکرات مجلس دوم، مستشارانی از سوئد و آمریکا برای اصلاح ساختارهای سازمانی به ایران آمدند که در نهایت با تنش‌های جدی از سوی دولت تزاری روسیه ناچار به بازگشت شدند. اما مجلس دوم مشروطه آغاز تحولاتی بود که در آینده منجر به جناح‌بندی‌های عمیق‌تر و تحولات عینی‌تر در ایران شد. مجلس سوم شورای ملی در تاریخ 14 آذر 1293 پس از سه سال فاصله با مجلس قبل و گذران دوران پرفرازونشیبی از جمله حمله روسیه به ایران، با حضور 68 نماینده توسط احمدشاه قاجار افتتاح شد.

بررسی روند دوره‌های انتخاباتی از مشروطه تا امروز

در قسمت اول خواندیم كه با وقوع انقلاب مشروطه و پذیرش خواست ملی از سوی مظفرالدین شاه كه امیدوار بود با این سیاست لیبرالی مخالفت مردم را فرونشاند، تحولاتی ازجمله تشكیل مجلس اول شورای ملی شكل گرفت، اما این لیبرالیسم كه هم‌زمان با نفوذ گسترده غرب بود، فقط مخالفان را به تشكیل سازمان‌های نیمه‌مخفی ازجمله مركز غیبی، حزب اجتماعیون، كمیته انقلابی و.. تشویق كرد و درنهایت منجر به توپ‌بستن مجلس و حوادث بعدی شد.

هزینه کار سیاسی برای زنان بالاست

مسئله حضور زنان در عرصه سیاست، چالشی است که نمی‌توان آن را تنها مختص به ایران دانست. «مردان سیاست» یا «رجل سیاسی» از آن دست واژه‌هایی است که در همه نقاط جهان برای فعالان سیاسی به کاربرده می‌شود و همین اصطلاحات زمینه مناقشه میان زنان و مردان فعال در عرصه سیاست را فراهم می‌کند. برای پرداختن به امور زنان به‌خصوص مسئله مهمی تحت عنوان زنان سیاسی، باید به سراغ مطلعان این حوزه رفت. معصومه ابتکار گزینه مناسبی برای گفت‌وگو در این زمینه محسوب می‌شود. سابقه فعالیت‌های سیاسی ابتکار به قبل از پیروزی انقلاب بازمی‌گردد.

مصدق وابسته به بیگانه نبود

وقایع تاریخی را هرچقدر در کتاب‌ها و اسناد جست‌وجو کنیم، برای قضاوت عینی‌تر شاید بهتر است به سراغ شاهدان وقایع که امروز تاریخ شفاهی میهن ما هستند برویم؛ کسانی که روایتشان از حوادث بخش مهمی از تحلیل ما برای نتیجه‌گیری نهایی و رسیدن به منطقی در راستای فهم دقیق تاریخ است، کودتای آمریکایی‌انگلیسی 28 مرداد که مرگ جوانه‌های آزادی در ایران بود، به‌عنوان نقطه غم‌انگیزی در تاریخ ما یاد می‌شود که پس‌ازآن خوی ددمنشانه شاه نیز با سرکوب و اعدام مخالفانش عیان شد و تأسیس ساواک به‌عنوان بازوی سرکوب او به این روند کمک کرد. به گفته بسیاری از انقلابیون، کودتای 28‌مرداد و فضای پس‌ازآن یکی از علل مهم خشم عمومی و پایه‌ای برای انقلاب57 شد.

انتخابات از مشروطه تا معاصر

عقل جمعی در هر جامعه به روایت تاریخ، راهگشای بحران‌ها و اختلاف نظرات گوناگون است که بشر برای حل این مسئله از جمعیت مؤثر در جوامع برای تعیین مسیری مشخص در راستای پیشبرد اهداف و منافع جمعی و تعیین گروهی مورد تأیید برای کارگزاری این موضوع استفاده کرد. اولین اهمیت انتخابات و روحیه رجوع به مردم، به رسمیت شناختن جامعه و ارزش نهادن به اختیار بشری است که فارغ از جنسیت با هر آیین و ظاهری وقتی همه یک رأی برای تعیین سرنوشت خود دارند، نفس انسان در این نقطه جایگاه برابر خود را پیدا می‌کند.

سوگ عروس خاورمیانه!

48 ساعت پیش از اعلام گزارش نهایی درباره دلایل ترور رفیق حریری، نخست‌وزیر اسبق لبنان، اسکلـه این شهر منفجر شد. سه‌شنبه‌شب خبر انفجار بندر بیروت و تخریب 80درصدی آن تمام اخبار جهان را تحت‌تأثیر خود قرار داد و انتشار فیلم‌های مختلف از زوایای این انفجار، ابعاد وسیع آن را روشن کرد. در ساعـت‌هـای اولیه، مسئولان لبنانی در شوکی عمیق قرار گرفتند و پوشش خبری رسمی این اتفاق تا نیمه‌های شب طول کشید. یکی دیگر از شوک‌های این ماجرا انفجار دومی بود که درنتیجه آن ده نیروی امدادی ناپدید شدند و مروان عبود، فرماندار بیروت، آن را مانند انفجار هیروشیما و ناکازاکی نامید.

48 ساعت پیش از اعلام گزارش نهایی درباره دلایل ترور رفیق حریری، نخست‌وزیر اسبق لبنان، اسکلـه این شهر منفجر شد. سه‌شنبه‌شب خبر انفجار بندر بیروت و تخریب 80درصدی آن تمام اخبار جهان را تحت‌تأثیر خود قرار داد و انتشار فیلم‌های مختلف از زوایای این انفجار، ابعاد وسیع آن را روشن کرد. در ساعـت‌هـای اولیه، مسئولان لبنانی در شوکی عمیق قرار گرفتند و پوشش خبری رسمی این اتفاق تا نیمه‌های شب طول کشید. یکی دیگر از شوک‌های این ماجرا انفجار دومی بود که درنتیجه آن ده نیروی امدادی ناپدید شدند و مروان عبود، فرماندار بیروت، آن را مانند انفجار هیروشیما و ناکازاکی نامید.

مصطفی آغشته به جناح‌بندی‌ها نبود

تعریف جریان‌های سیاسی و بازشناسی آن‌ها برای جامعه امری حیاتی در راستای مفهوم و درک بهتر آن‌هاست و یکی از مشکلات اساسی جریان‌های سیاسی روز، از اصلاح‌طلبان تا اصولگرایان، عدم معرفی و تبیین ایدئولوژیک آن‌ها برای مردم است و یک مخاطب سیاست نمی‌داند با چه رویکردهایی از سوی این جریان‌ها مواجه خواهد شد. از طرفی، دیدگاه‌های اقتصادی و نگاه راهبردی به مسائل مختلف در جامعه نیز از سوی این جریان‌ها پنهان‌شده است و چهره‌های سرشناس آن‌ها نیز تابه‌حال تعریف مشخصی از خود در قالب سیاست، فلسفه، اقتصاد و… نداشته‌اند.

چاره‌ای جز مقاومت در برابر تحریم‌ها نداریم

در گروه سیاست «اصفهان‌زیبا» در ادامه سـلسله ‌گفـت‌وگوهایمان با سیاست‌مداران اصلاح‌طلب و اصول‌گرا در رابطه با آنچه در این روزهـای کشــور می‌گذرد، ایـن بار با سید مصطفی هاشمی‌طبا، سیاسـت‌مدار اصلاح‌طلب و البته زاده اصفهان گفـت‌وگو کردیم. هاشمی‌طبا از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ ایران بود؛ ولی بااینکه از نامزدی انصراف نداد، اعلام کرد به حسن روحانی رأی خواهد داد. او در دولت‌های محمدجواد باهنر و میرحسین موسوی وزیر صنایع و در دولت دوم مرحوم هاشمی رفسنجانی و دولت اول سید محمد خاتمی (از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۰) معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان تربیت‌بدنی بوده است.

به‌شدت با تک‌صدایی مخالفم

جامعه ایران پس از پشت سر گذاشتن تجربیات سخت، حالا به دو پرسش اساسی و بغرنج برخورد کرده است که زاویه‌دید اشخاص سیاسی به این پرسش‌ها می‌تواند پاسخی برای عبور از بحران و شناخت بهتر جریان‌های سیاسی باشد. با اقتصاد ایران چه باید کرد؟ با آمریکا چه باید کرد؟ دو پرسشی که بیش از چهل سال است در جامعه سیاسی ایران نسخه‌های متفاوتی برای آن پیچیده شده اما هنوز راهکار مشخص و درستی برای آن‌ها ارائه نشده است. شناخت جنس مبارزه ما با آمریکا اولین قدم برای برخورد صحیح با این مسئله است که حقیقتا این جنگ برای چه و از چه زمانی آغاز شده است و تا کجا ادامه خواهد یافت؟ آیا اساسا آمریکا یک مشکل است؟