امسال اول آذر، روز اصفهان، در فضایی متفاوت برگزار میشود. 27 آبان سال 97 لایحه تعیین روز اول آذر بهعنوان روز اصفهان در شورای شهر تصویب شد و از آن زمان تا کنون برنامههای ویژهای در هفته اول آذرماه برگزار میشود. امسال اما این برنامهها از 25 آبان، روز حماسه و ایثار مردم اصفهان، آغاز و تا اول آذرماه ادامه مییابد. پاندمی کرونا و وضعیت همهگیری این ویروس در اصفهان باعث شده تا بیشتر ویژهبرنامههای فرهنگی این هفته در فضای مجازی برگزار شود.
وقتی از نشر و پخش و عرضه آثار هنری صحبت میکنیم و به حقوق مادی و معنوی آنان میپردازیم، علاوه بر انواع نشر مانند چاپ کتاب یا صفحات مجازی، نشریات و مجلات نیز در این محدوده قرار میگیرند. در باب چاپ اثر در نشریات، قراردادها در صورت وجود کمی با سایر قراردادهای نشر اثر مثل قراردادهای چاپ کتاب با موسسات انتشاراتی ، متفاوت هستند و در اغلب موارد و خصوصا در مواردی که آثار به صورت اتفاقی در نشریات منتشر میشوند، اصلا قراردادی وجود ندارد. در این یادداشت انواع این نوع نشر و وضعیتهای حقوقی هر یک از این انواع را بررسی میکنیم.
اداره کل امور بانوان شهرداری تهران با همکاری مرکز ارتباطات و امور بین الملل شهرداری به دبیری فیروزه مظفری، همزمان با روز جهانی شهرها، ورک شاپی را با حضور بیش از سی زن کارتونیست بهصورت مجازی با موضوع «ارتقای احساس امنیت حضور زنان وخانواده در شهر از طریق شناسایی و بهسازی فضاهای بی دفاع شهری» برگزار میکند. در این بین، حضـــــور 12 کارتونیســـــت از اصفهان در این ورکشاپ و ارائه اثر جالب توجه است. برای باخبرشدن از جزئیات این رویداد با سه نفر از کارتونیستهای اصفهانی منصوره دهقانی، مهناز یزدانی و ناهید زمانی گفتوگو کردیم.
تولد سازها لذت زندگیاش است. به آنها جان میدهد و تا چند ماه، همنشینشان میشـود. آنقـدر بالا و پایینشان میکند و دست به ظریفکاریشان میبرد تا بشوند همانی که باید و بسپاردشان به دستی که امیدوار است عاشقانه کوکشان کند و زیباترین صداها را در همدستیشان بسازد. گردآفرید یزدانی از معدود زنان سازگر اصفهان و حتی ایران است؛ زنی جسور و خوشذوق که در مسیر علاقهاش، نه به نواختن ساز بلکه به ساختنش میپردازد. او بهشکل تخصصی تار میسازد؛ سازی که میگوید علاقه به آن از سالها پیش در وجودش شکل گرفته و رشد یافته است: «اصالت و کهنبودن و صدای تار را خیلی دوست دارم و البته شنیدن موسیقی سنتی دهههای چهل و پنجاه همیشه برایم لذتبخش بوده است.»
«نه! » واکنش تقریبا یکسانی بوده که با آن مواجه بوده اند. نوعی ابراز تعجب و منع از سوی جامعه اطراف که سازسازی را برای زنان چندان معمول نمیدانسته، اما آنها ساز علاقه و اراده را چنان کوک کردهاند که نهتنها کسی نتوانسته از مسیر منحرفشان کند، بلکه این روزها به طور جدی و دائمی به ساخت ساز مشغول شوند و از طریق آن روزگار بگذرانند. به همین بهانه، نگاهی به فعالیت پنج زن سازگر ایرانی در شهرهای مختلف داریم. مریم سورنا مهر طبق گفته خودش، اولین کسی است که در ایران بعد از انقلاب به ساخت ساز چنگ پرداخته است.
در این روزها که موضوع انتخابات در ینگه دنیا بحث داغ رسانهها شده و خروجی تمام خبرگزاریها را به خود اختصاص داده است از روزنامه و تلویزیون گرفته تا توییتر و اینستا و هر صفحه نمایش اطلاعاتی که در این عصر ارتباطات، بیوقفه مخاطب را دوره کردهاند، آگهی کوتاهی در روزنامه اخگر که با عبارت «انتخاب نمایندگان» آغاز میشد، ناگهان توجهم را به خود جلب کرد:
همشهری حساسم
برای انتخاب نمایندگان انجمن بلدی باید قدری فکر کنی و کسانی را انتخاب نمایی که مصالح و منافع رنجبران و توده طبقه سیم (سوم) را بر منافع اعیان و توانگران ترجیح بدهند و در عین حال عاشق اصلاحات بلدی میباشند. هشیار باش و این فرصت مهم را از دست مده و الا پشیمان خواهی شد.» (اخگر، ش 366، 27 خرداد 1309 شمسی)
چهارمین دوره هفته فیلم اروپایی به همت موسسه هنر و تجربه سینمای ایرانیان، اوینیک (مؤسسات ملی فرهنگی اتحادیه اروپا) و پلتفرم هاشور اولین بار به شکل آنلاین و رایگان برگزار میشود. در این هفته فیلم علاوه بر نمایش 16 فیلم از 14 کشــور، نشستهای تخصصی هم با حضور کارگردانان و منتقدان اروپایی و ایرانی در صفحه اینستاگرام گروه سینمایی هنر و تجربه برگزار میشود. گفتوگو با الهه گودرزی، مدیر بخش بینالملل هنر و تجربه درباره هفته و همچنین مروری بر برخی از مهمترین فیلمها و نشستهای این رویداد مبنای گزارشی است که در ادامه میخوانید.
ویدئو اینستالیشن شیوهای هنری است که تکنولوژی ویدئو را با اینستالیشن آرت (هنر چیدمان) در هم آمیخته است تا با فعالسازی یك محیط بر اساس یك مفهوم به بازنمایی هنری کانسپت مرکزی بپردازد. «شما خود محصول هستید» یک نمایشگاهی ویدئواینستالیشن است که ملیکا زارعی آرتیست آن با تمرکز بر شبیهسازی فضای اینستاگرام از طریق مدیای ویدئو و چیدمان سعی بر آن دارد که مخاطب را در این فضا مشارکت دهد و به این مقوله اشاره کند که همه ما به نحوی درگیر تجارت و مبادله حریم و زیست خصوصی خود، خواه در جایگاه فروشنده یا خواه در نقش خریدار هستیم و فردیت خود را وقف دریافت توجه و تأیید میکنیم گویی نه برای خود که برای دیگران زندگی میکنیم. این نمایشگاه با کیوریتوری عاطفه مهدیانی تا بیست و سوم آبان در گالری تام به نمایش خود ادامه میدهد.
خبر کوتاه است. همیشه خبر تلخ کوتاه است و خبرهای تلخ زندگی کم نیستند. خبر تلخی که تلخیاش آتش به جانم زد این بود که «اسداله شکلآبادی» در این روزگارِ کرونایی چشم از جهان فرو بست. دوستی که تا یاد دارم نامش با کتاب گره خورده بود. کتاب همۀ زندگی او بود. نخستین بار او را در اوایل دهه شصت خورشیدی دیدم. زمانی که در بازار سپاهان اصفهان کتابفروشی و انتشارات سهروردی را داشت.
«…من شما را به گریه خواهم انداخت، در میان ما این خود از بسیاری مهر است
خنیاگر زیباترین آواز میگوید، گریستن از مهر، نه از اندوه
و از همین احساس پاک است که من از سرچشمه اش چشم میپوشم
بسان همین دم پاک دریا که پیش از نسیم در میرسد…
چنین میگفت مرد دریا، چون به کردار مرد درآمد.
چنین میستود، در ستایش عشق و تمنای دریا
این است قصهای که خواهم گفت، این است قصه ای که خواهید شنید»
(برشی از شعر نیایش از کتاب آناباز، سن ژون پرس، ترجمه محمد مهریار،محمد نیکبخت،نشر فردا،1380)
کتاب «شعری به فارسی برایم بخوان» مجموعه هفت داستان روانشناختی نوشته صبا اخوت است که در 83 صفحه با یک درآمد و یک پیوست در سال جاری بهوسیله انتشارات جهان کتاب به چاپ رسیده. نویسنده در این اثر با زبانی شیوا و گیرا، هفت روایت از تاریخچه روانی زندگی رضا و حمید، دو کودک افغانستانی، تام، لارا، مایکل و جسیکا، چهار کودک آلمانی و نظیر، یک کودک بنگلادشی را با طرح دغدغهای مبنی بر «دیگری» پنداریزبان در جغرافیای فرهنگ غریب مهاجرت پی میریزد. او با تکیه بر این گزاره که «زبان راهی برای برقراری ارتباط است» شخصیت اصلی داستانهای خود را که زن جوان ایرانی مهاجری به نام رخشنده سیروانی است، میآفریند.