رندان سلامت می‌کنند…

گاهی آن‌قدر مشکلات از سر و رویمان می‌بارد و اخبار بد و ناراحت‌کننده به سمتمان هجوم می‌آورد که دیگر حوصله هیچ‌چیز و هیچ‌کسی را نداریم. دلمان می‌خواهد فرار کنیم و پناه ببریم به دشتی، بیابانی، جایی که دیگر کسی نباشد و خبری به گوشمان نرسد  «که آن را که خبر شد خبری باز نیامد.» این‌جور مواقع فقط دستمان سمت کتابی می‌رود: دیوان حافظ، غزلیات سعدی، شاملو. کنارش فقط می‌‌خواهیم موسیقی گوش دهیم، نوای سه‌تار، کمانچه، پیانو… . چیزی که به عمق جانمان نفوذ کند و شمع شرقی‌مان را روشن نگه دارد. ببرِدمان آنجا که می‌خواهیم. چه دارویی بهتر از موسیقی‌ای که هم شعر حافظ و سعدی در آن باشد و هم نوای تار و کمانچه برای تسکین حالِ زارِ «شرقی غمگینی» که نوستالژی گذشته اشک به چشمانش می‌آورد و غصه آینده را به دلش هوار می‌کند؟ 

زبان متون ادبی را باید آموخت

نسبت متن با مجموعه‌عکس چیست؟

گفت‌وگو با هوفر حقیقی، عکاس، پژوهشگر و مدرس عکاسی، در جایگاه یکی از داوران دهمین نمایشگاه سالانه کانون عکس اصفهان دو بخش دارد. بخش اول به مبحث استیتمنت (بیانیه)نویسی در عکاسی و آسیب شناسی آن می‌پردازد و در بخش دوم چند گزاره در خصوص آثار نمایشگاه سالانه کانون عکس مطرح می‌شود. گفتنی است دهمین نمایشگاه سالانه کانون عکس اصفهان از 13 شهریور تا 4 مهرماه در موزه هنرهای معاصر اصفهان برپاست که کار داوری بخش عکس را هوفر حقیقی در کنار شادی قدیریان و پرهام تقی‌اف بر عهده داشتند. هوفر حقیقی استیتمنت‌نویسی را ماحصل ارتباط عکاس با زبان و مسئله‌ای برای چندوجهی‌شدن توانایی‌های یک عکاس می‌داند: «ماده خام استیتمنت نوشتار بوده و رابط اصلی با رسانه زبان و به تبع آن، ادبیات است.

متاخرین ایستاده بر شانه‌های متقدمین

طرح پرسش از بنیان‌های معرفتی روشنفکران ایرانی در حوزه‌های مختلف فکری و نوع کنشگری آنان در عرصه فکر و عمل از زمان جنبش مشروطه تا شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی را می‌توان در آثار متفاوتی مشاهده کرد. کتاب‌هایی که طی دو دهه اخیر منتشر شده و با استقبال از سوی جامعه کتاب‌خوان کشور روبرو شده‌اند. (روشنفکران ایران در قرن بیستم، علی قیصری؛ اسلام نواندیش در ایران، محسن آل‌غفور؛ روشنفکران ایرانی و غرب، مهرزاد بروجردی؛ تاملی در مدرنیته ایرانی، علی میر‌سپاسی)

این خانه، برای هنرمندان بماند

نامه 630 نفر از اهالی موسیقی ایران درباره واگذاری خانه هنرمندان اصفهان به بنیاد شهید در حالی منتشر شده است که تب و تاب های اولیه در واکنش به این واگذاری فروکش کرده و نتیجه نهایی مذاکره میان حوزه هنری و بنیاد شهید نامعلوم است. حالا و در این بی‌خبری، نامه بزرگان موسیقی ایران می‌تواند نقش بسزایی در مطرح شدن دوباره خواسته اهالی فرهنگ و هنر اصفهان داشته باشد. برای بررسی چند و چون نوشتن این نامه و همچنین باخبر شدن از دیدگاه‌های برخی بزرگان موسیقی حاضر در نامه با استاد کیوان ساکت، موسیقی‌دان و نوازنده، حمیدرضا نوربخش، مدیر خانه موسیقی ایران و همچنین مهرشاد متین فر، مدیر خانه موسیقی اصفهان به گفت‌وگو نشستیم.

نظریات یک فیلسوف لیورپولی درباب فوتبال

در تاریخ فلسفه‌ی معاصر چندین فیلسوف و روشنفکر مهم به فوتبال علاقه داشتند. معروف‌ترین آن‌ها آنتونیو گرامشی است. او در جوانی در روزنامه‌های ایتالیایی، در کنار مقالات سیاسی و نظری، گزارش‌ فوتبالی می‌نوشت. گرامشی در یک خانواده‌ی فقیر متولد شده بود و در کودکی‌اش، همچون بسیاری از کودکان دیگر طبقه‌ی کارگر آن زمان ایتالیا، فوتبال نقشی اساسی و مهم داشت. به باور گرامشی «فوتبال مدلی از یک جامعه‌ی فردگراست» و می‌تواند کلیت جامعه سرمایه‌داری را در مقیاسی کوچک نشان دهد. یکی دیگر از روشنفکران شیفته‌ی فوتبال، همانطور که همه می‌دانند، آلبر کاموست. برای او فوتبال تنها «درس اخلاق» بود و مدرسه‌ای برای آموختن مبارزه، همبستگی، برادری و قاطعیت به شمار می‌آمد. کامو در جوانی، همچون ناباکوف، یک دروازه‌بان آماتور بود، پُستی که با فلسفه‌ی اگزیستانسیالیستی او جور در می‌آمد. بجز گرامشی و کامو می‌توان از متفکران دیگری هم نام برد که به فوتبال علاقه داشتند: سارتر، گالیانو و نگری.

تطبیق قانون با تکنولوژی در حقوق هنرمندان

بااینکه قوانین خاصی ازجمله قانون جرائم رایانه‌ای در خصوص امکان وقوع و انواع جرائم در حوزه‌ فضای مجازی به تصویب رسیده‌اند که با ذکر عنوان و توضیح تخصصی، واسطه‌های تکنولوژیک نشر و سوءاستفاده غیرمجاز از آثار هنری را تشریح و ابعاد امکان بروز جرم توسط آنا واسطه‌ها را به همراه مجازات‌های مصوب، تشریح کرده‌اند، اما هنوز برخی از قوانین قدیمی در بندهایی که به چاپ و تکثیر یا نشر آثار اشاره می‌کنند نیازمند تبدیل برخی مفاهیم به مصداق‌های امروز هستند.

تک‌گویی علیه کرونا

دفتر تخصصی تئاتر سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان در اولین اقدام بعد از همه‌گیری ویروس کرونا جشنواره‌ای با موضوع تک‌گویی نمایشی برگزار کرده است. این جشنواره که به‌صورت ارسال ویدئوهای تا حداکثر 10دقیقه از تک‌گویی‌های شرکت‌کنندگان اجرا  می‌شود،  قرار است راهی باشد برای ادامه فعالیت‌های نمایشی در اصفهان تا چراغ تئاتر در اصفهان به‌طور کامل خاموش نشود. دبیرخانه این فستیوال زمان ارسال آثار را تا 21 مهرماه اعلام کرده است. آبان و آذر سال جاری داوری نهایی و ضبط آثار برگزیده برای پخش در فضای مجازی اجرایی خواهد شد.

زیستن در ملال

تصویر ملال از نگاه هنرمندان موضوع نمایشگاه گروهی «ملال» است که در گالری دوران معاصر در حال برگزاری است. حضور مدیوم‌های مختلفی از هنرهای معاصر، ازجمله عکس، ویدئو آرت، فوتو اینستالیشن، ساندآرت، نقاشی، دیجیتال آرت و فوتومونتاژ و همچنین هنرمندانی ازجمله شهرام احمدزاده ترکمانی، مینو ایرانپور، هوفر حقیقی، احسان روح الامین، سینا فرزادی‌پور، پریسا فهامی، حامد قصری، مجید کورنگ بهشتی، رومین محتشم، رسول معرک نژاد  و نوشین نفیسی نمایشگاه ملال را در ارائه تصویر ملال در مدیوم‌های مختلف و با نگاه‌های متفاوت به جامعیتی خاص رسانده است. نمایشگاه ملال تا دوم مهر 99 برقرار است.

مکتبِ مکتب‌خانه‌های اصفهان

نهادهای آموزشی و شیوه آموزش در ایران‌زمین طی دوره‌های مختلف تاریخ، تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته است؛ بنابراین بررسی ارتباط تعلیم و تربیت با اماکن آموزشی در خور توجه است. مسجد در زمره اولین مرکز آموزشی در ایران پس از اسلام است که با توجه به عدم رعایت طهارت کودکان و سروصدای کودکانه، سبب تشویش و نگرانی متولیان مساجد و نمازگزاران شده بود، بنابراین آرام‌آرام مراکز آموزشی دیگری ازجمله مکتب‌خانه‌ها در کنار مساجد به امر آموزش اطفال اختصاص یافت. مکتب‌خانه‌ها ازجمله اماکن آموزشی همگانی با ساختار نیم‌بندی هستند که تقریبا  اغلب کودکان دوره قاجار و حتی دوره پهلوی تجربه حضور و تلمذ در این اماکن آموزشی را کسب کرده‌اند. درواقع آموزش در مکتب‌خانه‌ها یکی از ابتدایی‌ترین اشکال آموزش در سطوح پایین به‌حساب می‌آید که مکتب دارهای مرد یا ملاباجی‌های زن، آن را اداره و به تعلیم و تربیت کودکان می‌پرداختند.

سیمای ناگفته سینما

کتاب سینماتوگراف شاید تنها تلاش جدی اصفهان در طول این سال‌ها برای حضور در فضای ادبیات سینمای ایران باشد، تلاشی که علاوه‌بر استفاده از ظرفیت نویسنده‌ها و مترجمان سینمایی اصفهان، از نخبگان و صاحب‌نظران سینما  از شهرهای دیگر هم بهره می‌برد. دنباله‌رونبودن و تبعیت‌نکردن از فیلم‌های روز، از نشانه‌های هدف‌گذاری مشخص این مجموعه برای پرداختن به مباحث مهم تاریخ سینمای ایران و جهان است. بعد از انتشار شماره اول کتاب با موضوع سینمای کلاسیک و نئوکلاسیک در سینمای ایران و جهان و پرداختن به سینمای آزاد ایران در کتاب دوم، این روزها سومی کتاب سینماتوگراف ویژه سینمای مستند ایران و جهان با پرونده ویژه‌ای درباره احمد فاروقی قاجار، فیلم‌ساز مهم تاریخ سینمای ایران، منتشر و در دسترس مخاطبان قرار گرفته است. این مجموعه به همت دفتر تخصصی سینمای سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان تولید و انتشار می‌یابد.

همچنان ابتذال شر، بعد از پنجاه سال

بعد از اتفاقات جنگ جهانی دوم و جنایاتی که نازی‌ها در اردوگاه‌های مرگ انجام دادند، سنت روشنفکری اروپا به یکباره دچار بحران بزرگی شد. فاجعه‌ای وحشتناک اروپا، این مهد تمدن را تکان داده بود، فاجعه‌ای که در کمال شگفتی از درون خود همین تمدن برآمده بود و نه از کشورهای بدوی بیرون از آن. عده‌ای از فلاسفه همچون آدورنو اعتقاد داشتند که کلام نمی‌تواند عمق فاجعه را انتقال دهد و همزمان بسیاری از سینماگران مانند ژان-لوک گدار و آلن رنه این فرضیه را پیش کشیدند که هیچ تصویری قادر نیست رنج قربانیان اردوگاه‌های مرگ را بازنمایی کند. بعضی دیگر از روشنفکران دست به دامن نوعی زبان مخفی و رازآلود شدند.