چهره | حسام الدین نبوی‌نژاد

تصویر نقش نهان میراث اصفهان

نخستین دوره جشنواره عکس «نیمه پنهان» به همت مجتمع‌های سیاحتی، فرهنگی و ورزشی سپاهان وابسته به شهرداری اصفهان و با هدف ثبت عکاسانه تخریب‌ها، ناملایمات و مشکلاتی که زیبایی، اصالت و ماندگاری ابنیه و آثار تاریخی اصفهان را تهدید می‌کند، برگزار شد. در بخشی از متن فراخوان این رویداد درباره رویکرد این جشنواره آمده است: «با همه لذت‌بخش بودن شنیدنِ اطلاقِ لقب زیباترین به شهری که ساکنش هستیم سوالی هم مطرح می‌شود. آیا هنوز به‌جرئت می‌توان گفت که اصفهان جزو زیباترین شهرهای دنیاست؟

نور پس از تاریکی

عمارت هنرمند وابسته به سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان در ادامه رویدادهایی که برای ارائه آثار هنرمندان توان‌خواه برگزار می‌کند، این‌بار به سراغ نقاشی‌های هاتف شرار، هنرمند روشن دل رفته است و 9 اثر از او را به نمایش عموم گذاشته است. هاتف شرار هنرمند جوانی است که علاوه بر نقاشی در زمینه موسیقی و آواز هم فعالیت می‌کند و سال‌ها در آواز، شاگرد استاد گلپایگانی بوده است. آیین گشایش نمایشگاه نقاشی‌های هاتف شرار در حیاط مجموعه عمارت هنرمند و در جمعی صمیمی با حضور هنرمندان شهر برگزار شد و برخی حاضران جلسه در صحبت‌هایی به توصیف شخصیت و هنر هاتف پرداختند. نمایشگاه نقاشی هاتف شرار تا 18 اسفند به کار خود ادامه می‌دهد.

حاشیه زاینده‌رود یا ساحل سِن (2)

«این خیابان زیباترین معبری است که تاکنون دیده یا شنیده‌ام» (شاردن) «اطراف این خیابان فرح‌انگیز دلپسند باغ‌های وسیع زیبایی است که هر یک دارای دو عمارت کلاه‌فرنگی است.» (شاردن) «یکی از خصوصیات دیگر چهارباغ این است که در دو طرف چنارهای مرتفع تنگ در کنار هم دارد.» (کمپفر) «نهر بزرگی از کوشک مذکور شروع شده در تمام طول خیابان امتداد یافته.» (تاورنیه)

بازخوانی هویت معماری معاصر با «شیر طاقچه»

تندیس «شیر طاقچه» اثر احمد میرمقتدایی از طراحان محیطی شناخته‌شده اصفهان و مدیرگروه گرافیک دانشگاه سپهر است و به عنوان اولین اثر در گالری تک‌اثر، گالری تازه‌تأسیس حوزه هنری اصفهان، به نمایش درآمده است. حجم ششصد و پنجاه کیلویی شیرطاقچه ترکیبی از آهن و ریخته‌گری چدن است که با الهام از طاقچه‌ها و گچ‌بری‌های فرهنگ معماری گذشته با رویکردی معاصر تولید شده است. پرسش از چگونگی استفاده از فضاهای سنتی به زبان هنر معاصر و دستیابی به زبانی امروزی برای بازیابی هویت هنری و روزمره زندگی گذشته در زمان حال دغدغه‌هایی است که احمد میرمقتدایی را پس از سال‌ها مطالعه و پژوهش به طراحی و اجرای شیر طاقچه رسانده است. برای درک و دریافت جزئیات بیشتر این پروژه با میرمقتدایی هم‌کلام شدیم.

نمایش حجم «شیر طاقچه» در گالری نقطه

لباس‌هایی با خاطراتِ مالکِ قبلی

احتمالاً عده‌ای بسیار کمی در میان ما وجود دارند که در زندگی هرگز از کالای دست‌دوم استفاده نکرده باشند. این افراد معدود یحتمل یا از ثروت هنگفتی برخوردارند یا وسواس ویژه‌ای برای خریدن اجناس نو و تازه دارند (البته این دومی باز هم وابسته به اولی است). از طرف دیگر باز هم احتمالاَ عده‌ای بسیار کمی در میان ما وجود دارند که در زندگی همیشه کالاهای دست‌دومی استفاده می‌کنند. هر انسانی که به سلامتش، ولو به صورت حداقلی، اهمیت بدهد و اندک پولی برای گذران زندگی داشته باشد به هیچ وجه از غذای نیمه‌تمام و دورافتاده‌ی غریبه‌ها در سطل‌های زباله نخواهد خورد. 

بازسازی وقایع فرهنگی اصفهان در دوران معاصر

در میان آثار متعددی که جلال‌الدین همایی نگاشته است، کتاب سه جلدی «تاریخ رجال و دانشمندان» بیش از باقی آثار منعکس‌کننده روزگار و شخصیت خود مؤلف است. این کتاب حاوی زندگی‌نامه صدها تن از شخصیت‌های اصفهانی است؛ از روزگار آدم ابوالبشر تا زمان زندگی مؤلف. با این حال از آنجا که مؤلف به مردان و زنان روزگار خویش نیز پرداخته و در این میان با بسیاری از آن‌ها ارتباط، دوستی و هم‌درسی داشته است، بنابراین در آیینه زندگی‌نامه‌هایی که بیان کرده می‌توان فضای عمومی و جامعی از حیات فکری و روزگارش را ترسیم نمود. در یک قانون کلی باید اذعان کنیم که «زندگی در زندگی‌نامه‌ها جاری است» ما در این مقاله به بهانه معرفی این کتاب ارجمند که توسط انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سال 1396 و در دو هزار صفحه به چاپ رسیده است، به کاوش پرداخته و می‌کوشیم برش‌هایی از این زندگی و زمانه را از دل آن بیرون آوریم. 

ریشه در خویش!

«از اینجا رانده و از آنجا مانده!» این گزاره حکایت اتباع افغانستانی است که جنگ و شرایط نابسامان سیاسی، زندگی در افغانستان را برای آن‌ها سخت و غیرممکن کرده و سبب شده تا دهه‌ها پیش، پدرانشان چمدان ببندند و ناگزیر به کشور دوست و همسایه که ازقضا اشتراک‌های مذهبی و دینی و زبانی بسیاری با یکدیگر دارند، کوچ کنند و در آن ماندگار شوند؛ کشوری که حالا، اگرچه برای بسیاری از افغان‌ها حکم وطن دارد، اما تبعیض، تحقیر و محدودیت و نبود قانون مدونی که مهاجران به واسطه آن بتوانند زندگی آرام و بی‌دغدغه‌ای را داشته و از حداقل حقوق شهروندی برخوردار باشند، آن‌ها را در تنگنا گذاشته و دست و پایشان را برای انجام جزئی‌ترین امور روزمره بسته است. این محدودیت‌ها به‌ویژه برای آن دسته از اتباعی که تمایل به انجام فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در ایران دارند، نمود بیشتری دارد. این گزارش، روایت‌هایی است از زبان افاغنه‌ای که در عرصه‌های مختلف مشغول فعالیت هستند؛ اما از موانع پیش رو و سنگ‌اندازی‌های متعدد، گلایه دارند. مخرج مشترک حرف‌های آن‌ها را که بگیریم به نبود قانون مدون در رابطه با زندگی مهاجران افغانستانی در ایران و رویکرد نامطلوب مسئولان درباره آن‌ها می‌رسیم.

نقش ارادت با «خط بنایی»

نمایشگاه «نقش ارادت» نمایشگاهی است از آثار طراحان اصفهان برای ابراز ارادت به امام علی (ع) که در گالری گلستان عمارت سعدی حوزه هنری اصفهان به نمایش درآمده است. این نمایشگاه حاصل طراحی گرافیست‌های اصفهانی در قالب کارگاه یک روزه با عنوان «طراحی نام و القاب امام علی (ع)» است و در نهایت ۳۴ اثر که به شیوه خط بنایی طراحی شده‌اند به عنوان خروجی این کارگاه در نمایشگاهی با عنوان «نقش ارادت» به مناسبت میلاد امام علی (ع) از ششم اسفندماه در این گالری به نمایش درآمده است و تا 14 اسفند به کار خود ادامه می‌دهد. برای باخبر شدن از جزییات این نمایشگاه با حمیدرضا کشاورزی میاندشتی مدرس کارگاه یک روزه «طراحی نام و القاب امام علی (ع)» گفتگو کردیم.

حاشیه زاینده‌رود یا ساحل سِن (1)

«عصرها در حاشیه رودخانه، طرف باغ جنت، هیچ برای تفریح و تفرج می‌روید و آن مناظر زیبای عالم طبیعت را که دست قدرت پروردگار نصیب شهر اصفهان و ما ملت قدرناشناس کرده است، می‌بینید؟ آری کیست که آن دورنمای پل‌های مارنان و سی و سه چشمه با درختان سر در هم کشیده، بیشه‌های پهناور و آن امواج آب‌های رودخانه که این ایام تمام سطح بستر زاینده‌رود را پوشانده و زیباترین مناظر را در نظر ناظران جلوه‌گر می‌سازد، او را مجذوب خود نساخته باشد؟ همه کس طرف عصرها و حوالی غروب آفتاب در اثر کارها و مشاغل روزانه خود، خسته شده و میل دارد ساعتی را در گشت و تفرج گذرانده، دماغ فرسوده خود را با هوای روح‌پرور کنار رودخانه، از خستگی‌های روزانه دمی آسوده دارد. لابد شما نیز گاهی منفردا و گاهی با رفقای خود حرکت کرده، وارد چهارباغ شده و از آنجا به طرف باغ جنت سرازیر می‌شوید»(اخگر، شماره 96، فروردین 1308).

بلبشوی «وی‌اودی»‌های وطنی!

راه‌اندازی پلتفرم‌های ایرانی برای نمایش موازی با سینماها و شبکه نمایش خانگی، چندسالی است که به شکلی جدی توسط وزارت ارشاد پیگیری می‌شود. از دو سال گذشته، این پلتفرم‌ها با پیش‌قراولی «نماوا» و «فیلیمو» وارد چرخه فعالیت شدند و در نخستین گام، اقدام به پخش چند سریال شبکه نمایش خانگی کردند. نتیجه، چیزی جز شکست برای این تجربه‌های نمایش نوین نبود؛ اما کرونا برای هر صنفی که زیان‌ده بود، سبب ترویج فرهنگ استفاده از این پلتفرم‌ها شد.