آرشیو سرویس امیر سنجوری
NONE
10:40 - 2 اسفند 1400

عناوین ویژه آثار هنری

هر اثر هنری علاوه بر عنوان یا اسم یا عبارت خاص یا لوگوی پدیدآورنده، ممکن است به‌خودی‌خود نیز دارای عنوان خاصی برای خود اثر باشد. عنوان خاص اثر با عنوان خاص پدیدآورنده متفاوت است. عنوان پدیدآورنده همان‌گونه که گفتیم، معرف خالق اثر است و این عنوان منحصر به فردیت و شخصیت واحد هنری او محسوب می‌شود؛ به‌نحوی‌که این پدیدآورنده در ذیل تمام آثاری که خلق کرده است، از این عنوان استفاده می‌کند؛ مانند امضای «الف. بامداد» برای احمد شاملو که مختص او است؛ نه مختص یکی از آثارش.

NONE
10:17 - 4 بهمن 1400

حقوق هنرهای صنعتی و فنی

هنر و صنعت در مرزهایی، فصل مشترک‌های زیبایی دارند. البته که علم حقوق به تعیین این مرزها نپرداخته است؛ بلکه آن‌ها را در فرض شناخته‌شده‌ای پذیرفته که این شناخت را نیز به کارشناسان و جامعه هنری و صنعتی به شکلی که برای حقوق‌دان ها روشن باشند، واگذار کرده است.
حتی ممکن است یک اثر هنری، کاملا صنعتی باشد و یک اثر صنعتی، کاملا هنری. تلفیق این دو نیز ممکن است. به عنوان مثال یک خودرو در ابعاد مالکیت فکری در طراحی، ایده و طرح منتهی به خلق اثر تجسمی است که هم از باب ایده و هم از باب تجسم ایده، در هر دو صورت تحت لوای حمایتی قانون است. در داده‌های فنی نیز از باب مالکیت فکری به همان صورت حمایت حقوقی دارد.

NONE
09:54 - 22 دی 1400

حقوق پیمانکاران هنری

در رابطه با انواع روابط هنری سفارشی بین هنرمندان و کارفرمایان هنری، در گذشته مطالبی به استحضار مخاطبان محترم این ستون رسیده است. از جمله هنرمند-کارگرانی که تحت امر کارفرمای هنری و به خواست او کار می‌کنند. اما در این یادداشت از باب حقوق مربوط به دستمزد و بیمه، همچنین حقوق مربوط به استقلال هنرمند در روابط مربوط به پیمانکاران هنری مطالبی چند بیان می‌شود.

NONE
08:58 - 12 دی 1400

حقوق آثار خوش‌نویسی، نقاشی‌خط و تهذیب

آثار خوش‌نویسی یا خطاطی، از دو منظر قابل نگرش و بررسی در حوزه حقوق هنرمندان است. اول از دیدگاه شکلی و ظاهری اثر که ابعاد گرافیکی و تصویری دارد و دوم از دیدگاه ماهیت متنی که به روش خطاطی نگاشته شده است. وجود هر یک از این دو ویژگی، نافی ویژگی دیگر نیست و این ویژگی‌ها می‌توانند به تنهایی یا با هم وجود داشته باشند. یعنی ارزش هنریِ ادبی در محتوای متن و ارزش هنریِ بصری در گرافیک اثر می‌توانند توأمان در یک اثر هنری وجود داشته باشند. در حالتی که هر دو مزیت با هم در یک اثر جمع شوند، حقوق هنری آن‌ها نیز با یکدیگر جمع خواهد شد.

NONE
09:58 - 29 آذر 1400

مجازات نشر غیر‌مجاز اثر هنری به نام خود، دیگران و حتی بی‌نام

بدیهی است که متخلفان و مجرمان نشر غیر قانونی آثار هنری در اصلی‌ترین فرض، آن آثار را به نفع خود منتشر، اعلان و اکران می‌کنند تا دارای فواید مادی و معنوی حاصل از این عمل مجرمانه شوند و به جای پدید‌آورنده اصلی، مرکز توجه و طرف حساب فروش آثار باشند. اما شاید همین رویه رایج نیز به اشتباه این تصور را ایجاد کند که اگر کسی، اثر مربوط به پدیدآورنده دیگری را نه به نام خود، بلکه به نام شخص سومی منتشر کند یا اصلا به صورت بدون نام منتشر کند، مرتکب جرم نشده یا در بدبینانه‌ترین حالت، فقط مرتکب جرم سبک‌تر است و مستحق مجازات کمتری است. اما از نظر قانون اصلا این‌گونه نیست و این تصور اشتباه است.

NONE
10:23 - 6 آذر 1400

شورای حل اختلاف هنرمندان چیست؟

همان گونه که در سلسله یادداشت‌های این ستون اشاره شده است، محاکم صالح به رسیدگی در خصوص دعاوی ناشی از اختلافات مربوط به حقوق مادی و معنوی هنرمندان با یکدیگر یا اشخاص غیرهنرمند با هنرمندان، عبارت‌اند از دادگاه‌های عمومی حقوقی و همچنین مراجع قضایی تخصصی مانند دادگاه‌های ویژه فرهنگ و رسانه.

NONE
09:34 - 29 آبان 1400

در باب اتهام سرقت هنری کارگردان برنده اسکار

در یادداشت‌های گذشته با تفصیل بیشتری درباره سرقت فیلم‌نامه نوشته‌ام. در عین حال بارها اشاره کرده‌ام که اصطلاح حقوقی «سرقت» درباره حقوق مؤلفان، یک اصطلاح علمی و صحیح به نظر نمی‌رسد؛ زیرا تنها یک بار آن هم در قانون مطبوعات سرقت ادبی به شکل تعریف در تبصره ماده 9 پرداخته شده است. بدین شرح که: سرقت ادبی عبارت است از نسبت‌دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته‌های دیگران به خود یا غیر، ولو به صورت‌ترجمه.

NONE
09:18 - 23 آبان 1400

تفاوت آثار هنری مرکب با آثار هنری مشترک در قوانین

گاهی در آثار هنری با مسئله خلق مشترک و خلق مرکب مواجه هستیم. آنچه در تعاریف هنری و حقوقی ممکن است به صورت اشتباه ارائه یا دریافت شود، همین افتراق یا شباهت این دو است. علاوه بر مباحث حقوقی و قانونی مربوط به هر دوی این مفاهیم و عبارات، در مباحث تکنیکی هنری نیز مجال‌های بسیار گسترده‌ای در این زمینه‌ها وجود دارند که مجامع هنری و منتقدان و مدرسان و مؤلفان هر حوزه به تفصیل به آن پرداخته‌اند. اما در مباحث حقوقی باید با نیم‌نگاهی به ابعاد تکنیکی و تخصصی در هنر به وجوه تشابه و تفاوت آثار هنری مشترک و مرکب پرداخت.

NONE
08:41 - 15 آبان 1400

باب داوری در قراردادهای هنری

در قانون مدنی، شرط داوری به عنوان یکی از شروط و بندهای قابل درج در قراردادهای مدنی، به رسمیت شناخته شده است. نهاد داوری می‌تواند طرفین را از مراجعه به دادگاه معاف کند. در صورتی که قرارداد هنری کامل و به‌درستی تنظیم شده باشد و اختیارات واگذارشده به داور از ناحیه طرفین نیز کافی بوده باشد، رأی داور درست همانند رأی دادگاه لازم الاجراست و اگر هر کدام از طرفین نسبت به آن تمرد کنند، با ضمانت‌های اجرایی ناشی از قرارداد، یا حتی بیشتر ضمانت‌های اجرایی قانونی و قضایی مواجه خواهند شد.

NONE
09:37 - 3 آبان 1400

نکاتی در تنظیم قراردادهای هنری

در قوانین موضوعه و مدون ما، در خصوص حقوق هنرمندان، باب مستقلی برای قراردادهای هنری وجود ندارد؛ زیرا به طور کلی عقود، قراردادها و تعهدات مستتر یا منشعب و متعاقب از آنان در قانون مدنی تعریف شده‌اند و باید به آن مراجعه کنیم. بر همین اساس می‌توانیم با لایه‌گذاری مفاهیم هنری و مدنی از باب تعهدات مالی و قراردادی، چند نکته حائز اهمیت در این خصوص را برای هنرمندان گرامی که تصمیم به عقد قراردادهای هنری با کارفرمایان هنری دارند، عنوان کنیم.

NONE
10:09 - 24 مهر 1400

حقوق عکاسی غیر خلاق

بدیهی به نظر می‌رسد که اثر عکاسی، بر اساس ماهیت و پیرو تصریحی که در قانون آمده است، در گروه آثار مشمول حمایت حقوق مادی و معنوی برای پدیدآورندگان باشد. در این باب، در گذشته نیز مطالبی در همین ستون نگاشته شده و به تفصیل به آن پرداخته‌ایم. اما آنچه مورد ابهام بوده و ایجاد سؤال می‌کند، ردیف هشتم از ماده دوم قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب سال 48 خورشیدی در مجلس سنای ایران است. آنجا که ابتکار و ابداع را به عنوان یک خصوصیت به اثر عکاسی نسبت داده و به نظر می‌رسد این نسبت دادن به مفهوم شرط آمده باشد.

NONE
01:59 - 4 مهر 1400

در باب جرائم هنری اشخاص حقوقی

اگر یک مؤسسه یا شهرداری یا وزارتخانه و ارگان دولتی مرتکب جرم هنری شود، نحوه برخورد و مجازات آن چگونه است؟ آیا می‌توان یک وزارتخانه را حبس یا وادار به تحمل کیفر شخصی کرد؟ با پیدایش این سؤال، به نظر می‌رسد پیش از آنکه با نگاه به قانون، به تفکیک جرائم ارتکابی توسط اشخاص حقوقی و تفاوت مجازات این اشخاص نسبت به اشخاص حقیقی بپردازیم، باید ابتدا به تفاوت کلی این دو شخصیت در قانون بنگریم تا بدانیم به چه شخصی حقیقی و به چه شخصیتی حقوقی گفته می‌شود. پس از آن باید بدانیم که مجازات‌های مربوط به هرکدام چگونه اعمال می‌شوند.